ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων προωθεί η κυβέρνηση, καθώς από το 2026 αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία η νέα εφαρμογή Gov-Agri-Wallet, ένα ψηφιακό εργαλείο που θα καταγράφει με ακρίβεια την παρουσία του αγρότη στο χωράφι και τη δραστηριότητα της εκμετάλλευσης.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η πρωτοβουλία, που υλοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου ψηφιακής αναμόρφωσης του αγροτικού τομέα και συνδέεται άμεσα με τις διαδικασίες ελέγχου του ΟΣΔΕ και την καταβολή ενισχύσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Το νέο σύστημα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, θα λειτουργεί ως ένα «ψηφιακό αποτύπωμα» της αγροτικής δραστηριότητας. Με τη χρήση δορυφορικού εντοπισμού και δεδομένων κίνησης από το κινητό τηλέφωνο, θα μπορεί να αποδεικνύεται ότι ο παραγωγός βρίσκεται πραγματικά στο αγροτεμάχιο κατά τη διάρκεια των εργασιών που δηλώνει. Τα δεδομένα αυτά θα αξιοποιούνται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων για την τεκμηρίωση των αιτήσεων ενιαίας ενίσχυσης και τη διασφάλιση της ορθής κατανομής των επιδοτήσεων.
Η εφαρμογή εντάσσεται στο λεγόμενο Action Plan 2 για την αναμόρφωση του συστήματος αγροτικών πληρωμών και αναπτύσσεται σε συντονισμό με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Στόχος είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου μηχανισμού ελέγχου που θα μειώσει τα φαινόμενα καταχρήσεων και θα επιταχύνει τις διαδικασίες αξιολόγησης των αιτήσεων.
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κωνσταντίνο Καράντζαλο, η νέα εφαρμογή θα αξιοποιεί έναν ενιαίο ψηφιακό γεωχωρικό χάρτη της χώρας, βασισμένο σε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης. Ο χάρτης αυτός θα συνδυάζεται με τα δεδομένα του Ελληνικού Κτηματολογίου, ώστε να εξασφαλίζεται πλήρης διασταύρωση στοιχείων για κάθε αγροτεμάχιο και να διασφαλίζεται ότι οι εκτάσεις που δηλώνονται είναι πράγματι επιλέξιμες για επιδοτήσεις.
Η λειτουργία του Gov-Agri-Wallet θα βασίζεται σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα διασφαλίσεων. Η τεχνολογία GNSS θα επιτρέπει την ακριβή γεωγραφική καταγραφή της θέσης του παραγωγού, ενώ τα δεδομένα κίνησης της κινητής συσκευής θα επιβεβαιώνουν τη φυσική παρουσία του στο σημείο όπου δηλώνει ότι εργάζεται. Με αυτό τον τρόπο, κάθε ψηφιακό τεκμήριο θα συνοδεύεται από χωροχρονική σήμανση και κρυπτογραφική προστασία, εξασφαλίζοντας την ακεραιότητα των στοιχείων.
ΑΓΡΟΤΕΣ ΠΡΟΣΟΧΗ!
Για τους αγρότες, η εφαρμογή θα λειτουργεί ως εργαλείο απλούστευσης των διαδικασιών. Αντί για γραφειοκρατικές διαδικασίες και ελέγχους εκ των υστέρων, οι παραγωγοί θα μπορούν να τεκμηριώνουν τις εργασίες τους άμεσα μέσω του κινητού τηλεφώνου. Έτσι, θα μειωθεί ο χρόνος αξιολόγησης των αιτήσεων και θα περιοριστούν οι περιπτώσεις αδικαιολόγητης απόρριψης ενισχύσεων.
Η ανάπτυξη της εφαρμογής συνδέεται επίσης με τη γενικότερη μεταρρύθμιση του ΟΣΔΕ που προγραμματίζεται για την επόμενη περίοδο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζεται η δημιουργία ενός νέου ψηφιακού γεωχωρικού χάρτη της χώρας, ο οποίος θα επιτρέπει τον σαφή διαχωρισμό επιλέξιμων και μη επιλέξιμων εκτάσεων για επιδοτήσεις. Ο χάρτης θα ανανεώνεται σε τακτική βάση και θα χρησιμοποιεί τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση των δεδομένων.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ενιαίας ψηφιακής βάσης δεδομένων για την καταγραφή των αιγοπροβάτων, με ηλεκτρονική σήμανση κάθε ζώου και διασύνδεση των στοιχείων με το ΟΣΔΕ. Η καταγραφή αυτή θα επιτρέπει την ακριβή παρακολούθηση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας και θα περιορίσει τις ανακριβείς δηλώσεις που στο παρελθόν είχαν προκαλέσει προβλήματα στη διανομή των ενισχύσεων.
Την ίδια στιγμή, οι αλλαγές αυτές πραγματοποιούνται σε ένα περιβάλλον έντονων συζητήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Σε πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επιστημονικοί σύμβουλοι προτείνουν την αναθεώρηση του συστήματος επιδοτήσεων, με στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τον αγροτικό τομέα.
Οι προτάσεις αυτές περιλαμβάνουν τη σταδιακή κατάργηση ορισμένων επιδοτήσεων που θεωρείται ότι ενθαρρύνουν πρακτικές επιβλαβείς για το κλίμα, καθώς και την εισαγωγή μηχανισμών τιμολόγησης άνθρακα στη γεωργία. Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση των αγροτών που υιοθετούν πιο φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές και η προώθηση βιώσιμων διατροφικών επιλογών στην Ευρώπη.
Ωστόσο, οι προτάσεις αυτές προκαλούν έντονες αντιδράσεις σε πολλές χώρες, καθώς οι αγροτικές οργανώσεις φοβούνται ότι οι αλλαγές θα αυξήσουν το κόστος παραγωγής και θα περιορίσουν το εισόδημα των παραγωγών. Οι κινητοποιήσεις αγροτών που σημειώθηκαν τα τελευταία χρόνια σε διάφορες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δείχνουν ότι το ζήτημα της αγροτικής πολιτικής παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητο.
Παρά τις αντιδράσεις, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί επιμένουν ότι η γεωργία θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Για τον λόγο αυτό, εξετάζεται η ανακατεύθυνση σημαντικών πόρων της ΚΑΠ προς πρακτικές που μειώνουν τις εκπομπές και προστατεύουν τη βιοποικιλότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ψηφιακή μετάβαση του αγροτικού τομέα θεωρείται κρίσιμο εργαλείο για τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών ενίσχυσης. Το Gov-Agri-Wallet αποτελεί ένα από τα πρώτα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα σύστημα ελέγχου που θα βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε δηλώσεις χωρίς επαλήθευση.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για την εφαρμογή του νέου συστήματος, καθώς θα πρέπει να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη της πλατφόρμας και να δοκιμαστεί πιλοτικά πριν από την πλήρη λειτουργία της το 2026.
