ΕΚΠΤΩΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΑΦΟΥ ΤΥΧΙΚΟΣ: Σε άρθρο του ο καθηγητής Νομικής Δρ. Δημήτριος Αλεξίου αναλύει τη θεολογική και εκκλησιολογική διάσταση της δικαιοσύνης μέσα στην Ορθόδοξη παράδοση, λαμβάνοντας αφορμή από την υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού.
Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Όπως επισημαίνει, η ιστορία της Εκκλησίας δείχνει ότι η αλήθεια συχνά δοκιμάζεται μέσα από περιόδους συκοφαντίας και αδικίας, αλλά τελικά αποκαθίσταται όταν οι πιστοί επιμένουν στο δίκαιο και στην κανονική τάξη της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η στάση απέναντι στην αδικία δεν αποτελεί απλώς ηθικό ζήτημα, αλλά βαθιά θεολογικό θέμα που συνδέεται με τη διδασκαλία του ίδιου του Χριστού.
Ο λόγος του Χριστού ως θεμέλιο της δικαιοσύνης
Ο Δρ. Αλεξίου υπενθυμίζει ότι το Ευαγγέλιο δεν προτρέπει τον άνθρωπο να αποδέχεται παθητικά την αδικία. Στη στιγμή της δίκης Του, ο Χριστός απαντά σε εκείνον που Τον χτύπησε με τα λόγια:
«Εἰ κακῶς ἐλάλησα, μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ· εἰ δὲ καλῶς, τί με δέρεις;» (Ιωάν. 18:23).
Η απάντηση αυτή, όπως σημειώνει ο καθηγητής, αποτελεί πρότυπο στάσης απέναντι στην αδικία. Ο Χριστός δεν επιδιώκει εκδίκηση, αλλά ζητά να φανερωθεί η αλήθεια.
Η στάση αυτή διαμόρφωσε την εκκλησιαστική αντίληψη περί δικαιοσύνης, σύμφωνα με την οποία ο πιστός οφείλει να επιδιώκει την αποκατάσταση της αλήθειας με ειρηνικό και θεσμικό τρόπο.
Το παράδειγμα του Αγίου Νεκταρίου
Στο άρθρο του ο καθηγητής αναφέρεται και στην ιστορική περίπτωση του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, ο οποίος υπέστη βαριές συκοφαντίες και εκδιώχθηκε από την επισκοπή του χωρίς δίκη.
Παρά την αδικία που αντιμετώπισε, ο Άγιος Νεκτάριος δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια να αποκατασταθεί η αλήθεια. Αντίθετα, προσέφυγε με επιστολές στις εκκλησιαστικές αρχές ζητώντας να εξεταστεί η υπόθεσή του.
Η στάση του, σύμφωνα με τον Δρ. Αλεξίου, αποδεικνύει ότι η ταπείνωση δεν σημαίνει αποδοχή της αδικίας αλλά εμπιστοσύνη στον Θεό και επιμονή στη δικαιοσύνη.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και η ευθύνη της αλήθειας
Ανάλογο παράδειγμα αποτελεί και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Ο μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας υπέστη εξορία επειδή υπερασπιζόταν το δίκαιο και κατήγγελλε τις αδικίες της εποχής του.
Σύμφωνα με τη διδασκαλία του, η σιωπή μπροστά στην αδικία μπορεί να οδηγήσει στη συνενοχή. Για τον λόγο αυτό, ο χριστιανός καλείται να υπερασπίζεται την αλήθεια με πνεύμα διάκρισης και αγάπης.
Η σύγχρονη περίπτωση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού
Ο καθηγητής συνδέει την πατερική αυτή διδασκαλία με τη σύγχρονη υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού.
Όπως επισημαίνει, ο ιεράρχης επέλεξε να υπερασπιστεί τη θέση του μέσα από τις θεσμικές διαδικασίες της Εκκλησίας, απευθυνόμενος μεταξύ άλλων στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και ζητώντας εξέταση της υπόθεσης στο πλαίσιο του κανονικού δικαίου.
Η επιλογή αυτή, κατά τον Δρ. Αλεξίου, δεν αποτελεί πράξη σύγκρουσης αλλά έκφραση εμπιστοσύνης στην εκκλησιαστική δικαιοσύνη.
Η Ορθοδοξία απέναντι στην αδικία
Η ορθόδοξη παράδοση δεν διδάσκει παθητική υποταγή στην αδικία. Αντίθετα, τονίζει ότι η αλήθεια πρέπει να φανερώνεται και να υπερασπίζεται.
Η υπεράσπιση της αλήθειας δεν σημαίνει αντιπαλότητα, αλλά υπευθυνότητα απέναντι στην Εκκλησία και στην παράδοση των Αγίων.
Όπως αναφέρει ο καθηγητής, η εκκλησιαστική δικαιοσύνη δεν λειτουργεί με όρους ανθρώπινης εκδίκησης, αλλά με σκοπό την αποκατάσταση της αλήθειας και της ενότητας.
Ένα διαχρονικό μήνυμα της Εκκλησίας
Κλείνοντας το άρθρο του, ο Δρ. Δημήτριος Αλεξίου σημειώνει ότι η ιστορία της Εκκλησίας αποδεικνύει πως η αλήθεια μπορεί να δοκιμαστεί αλλά δεν καταστρέφεται.
Από τον Άγιο Νεκτάριο μέχρι τις σύγχρονες εκκλησιαστικές προκλήσεις, η υπεράσπιση του δικαίου παραμένει αναπόσπαστο στοιχείο της χριστιανικής ζωής.
Η Εκκλησία, τονίζει, καλεί τους πιστούς να στέκονται με ταπείνωση αλλά και με θάρρος απέναντι στην αδικία, έχοντας πάντοτε ως οδηγό την αλήθεια του Ευαγγελίου.
Άρθρο του Καθηγητή Νομικής
Δρ. Δημητρίου Αλεξίου
Πανεπιστήμιο Νομικής – Τομέας Εκκλησιαστικού Δικαίου.
