Εισήλθαμε στην Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, σε μία περίοδο, κατά την οποία ο άνθρωπος καλείται με τον ψυχοσωματικό του αγώνα, να κατανοήση σε ποια κατάσταση βρίσκεται και να επαναπροσδιορίση την σχέση του με τον Δημιουργό του Θεό.
Αρχιμ. Κυρίλλου Κωστοπούλου – Ιεροκήρυκος Ι. Μ. Πατρών – Δρος Θεολογίας
Αφορμή γι᾽ αυτό μας δίδει το ευαγγελικό ανάγνωσμα της πρώτης Κυριακής των Νηστειών. Σε αυτό βλέπουμε ότι ο Θεάνθρωπος Κύριος κάλεσε στο έργο του τον Απόστολο Φίλιππο, ο οποίος με την σειρά του καλεί τον φίλο του Ναθαναήλ. Ο δεύτερος, όμως, έχει τις αντιρρήσεις του, στις οποίες ο Φίλιππος απαντά με το «έρχου και ίδε» (Ιωάν. 1, 47).
Ο Ναθαναήλ υπακούει σε αυτήν την πρόσκληση και προσέρχεται στον Ιησού Χριστό. Καθώς πλησίασε, είδε εκ πρώτης όψεως έναν άνθρωπο, όπως και οι λοιποί. Και πραγματικά έτσι ήταν, εφ᾽ όσον ο Χριστός έλαβε οντολογικώς την ανθρώπινη φύση και την ένωσε με την Θεία Του φύση «ατρέπτως, ασυγχύτως, αδιαιρέτως», γενόμενος τέλειος κατά πάντα άνθρωπος. Διαπιστώνει, όμως, ο Ναθαναήλ από τα λεγόμενα του Χριστού ότι δεν είχε εμπρός του έναν απλό άνθρωπο, αλλά κάποιον, ο οποίος ήταν Παντογνώστης. Γνώριζε τα παρελθόντα, τα παρόντα και τα μέλλοντα. Χαρακτηριστικό που φανερώνει την Θεία φύση, τον Θεό.
Ο άνθρωπος με τον πεπερασμένο νου του γνωρίζει μόνον ό,τι βρίσκεται στον δικό του χώρο και ό,τι αντιλαμβάνεται με τις αισθήσεις του. Μόνον ο άπειρος και αιώνιος Θεός γνωρίζει τα πάντα. Αναγνωρίζει ο Ναθαναήλ με αυτόν τον τρόπο, με την παντογνωσία δηλαδή του Ιησού, ότι Αυτός, με τον Οποίο συζητεί, είναι ο τέλειος Θεός και ο τέλειος άνθρωπος.
Αυτή η αναγνώριση του Ναθαναήλ μπορεί να συμβή και στον σημερινό αμφισβητία και αμφιβάλλοντα άνθρωπο, εάν ακούση την φωνή της Εκκλησίας, η οποία επαναλαμβάνει το «έρχου και ίδε». Εάν δεν κάνη την κίνηση προς τον Χριστό, δεν θα μπορέση ποτέ να εύρη, να γνωρίση και να ζήση την αλήθεια «Θεάνθρωπος Κύριος».
Εάν ο υλιστής, ο οποίος πιστεύει μόνον στην ύλη και αρνείται την ύπαρξη του πνεύματος, της ψυχής, παραμείνη κλεισμένος στον δικό του χώρο, στα πλαίσια της ανθρωπογνωσίας, δεν θα δυνηθή να γνωρίση αυτά που υπάρχουν πέρα από τον δικό του κύκλο, πέρα από την ανθρώπινη επιστήμη και φιλοσοφία. Και αυτό διότι η διάνοια, ο νούς και η σκέψη του ανθρώπου είναι πεπερασμένα και δεν έχουν την
δυνατότητα να τον βοηθήσουν να γνωρίση όσα υπάρχουν έξω από τον δικό του πεπερασμένο χώρο και χρόνο.
Είναι ανάγκη να λάβη τα φτερά της πίστεως, να στηριχθή στην βακτηρία της πίστεως, κατά τον Ιερό Χρυσόστομο και με αυτόν τον τρόπο θα δυνηθή να εξέλθη από τον πεπερασμένο χώρο του και να φθάση στο υπερέκεινα, όπου θα συναντηθή με τον κατερχόμενο Θεό. Μόνον όταν η πίστη και η γνώση ενωθούν σε μία δύναμη, αυτή η δύναμη θα εκσφενδονίση τον άνθρωπο προς τον Θεάνθρωπο.
Ο σημερινός κυρίως άνθρωπος, εγκλωβισμένος στα πάθη του και στον εγωκεντρικό του χώρο, αποδέχεται και πιστεύει μόνον την ύλη, το χρήμα, την σάρκα, την εφήμερη δόξα και αγνοεί παντελώς –εσκεμμένα, βεβαίως– τον πνευματικό χώρο, τον οποίο του υποδεικνύει ο άυλος παράγοντας που υπάρχει μέσα του, η ψυχή του δηλαδή. Το σώμα θα διαλυθή και θα υπάγη «εις τα εξ ων συνετέθη». Η ψυχή, όμως, την οποία έθεσε ο Θεός, εμφυσήσας στον άνθρωπο –«και ενεφύσησεν εις το πρόσωπον αυτού πνοήν ζωής, και εγένετο ο άνθρωπος εις ψυχήν ζώσαν» (Γεν. 2, 7)– δεν θα επιστρέψη στο χώμα, διότι είναι αθάνατος και θα ζήση αιωνίως στον πνευματικό χώρο.
Όσο ο άνθρωπος παραμένει κλεισμένος στον δικό του χώρο, δεν μπορεί να εισδύση στην πνευματική κατάσταση που υπάρχει η ψυχή. Ακόμη και φιλοσόφους συγγραφείς και διανοουμένους να μελετήση και σύμφωνα με αυτά να πορευθή δεν μπορεί να υπερβή την υλική πραγματικότητα και την αγχώδη κατάστασή του. Διότι και οι φιλόσοφοι είναι άνθρωποι με πεπερασμένο νού, οι οποίοι ούτε «ήλθαν» προς τον Ιησού ούτε «είδαν» τον Θεάνθρωπο Κύριο και έτσι δεν μπόρεσαν να γνωρίσουν την αιώνια αποκεκαλυμμένη Αλήθεια.
Εκεί όπου πρέπει να έλθη ο άνθρωπος και να δη είναι ο Χριστός και το Μυστικό Σώμα Του, είναι η Ορθόδοξος Εκκλησία. Είναι αναγκαίο ο υλιστής και ο κάθε άνθρωπος που αμφιβάλλει και αμφισβητεί την ύπαρξη του Θεού και του πνευματικού κόσμου να έλθη στον χώρο της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Να ζήση την λυτρωτική μετάνοια, την υψοποιό ταπείνωση και την Μυστηριακή ζωή και με αυτόν τον τρόπο θα λάβη την Χάρη του Παναγίου Πνεύματος και θα του αποκαλυφθούν τα μυστήρια, τα οποία φανερώθηκαν στον Ναθαναήλ. Θα του αποκαλυφθή Αυτός, τον Οποίον αμφισβητούσε. Θα ακούση με τους αλαλήτους στεναγμούς της καρδίας του Αυτόν, τον Οποίον δεν πίστευε να του λέγη: «Εγώ είμαι ο Δημιουργός και Θεός σου και ο Πατέρας σου, με τον Οποίον πρέπει να ευρίσκεσαι σε κοινωνία, για να δυνηθής να ζήσης με εσωτερική ειρήνη και αγάπη».
){kind=link}