ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΙ ΝΕΑ: Η είδηση ξεκινά από το κρίσιμο σημείο: αργεί η οριστικοποίηση του νέου θεσμικού πλαισίου για τις αποζημιώσεις του 2026, την ώρα που η ευλογιά των αιγοπροβάτων δεν υποχωρεί και οι κτηνοτρόφοι μετρούν απώλειες σε ζώα και εισόδημα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Ανώτατοι υπηρεσιακοί παράγοντες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μιλούν στο vimaorthodoxias.gr για «τρίμηνο-κλειδί» μέχρι το Πάσχα, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας και η αύξηση μετακινήσεων (σφαγές, ζωοτροφές, εμπόριο) μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντής νέων εστιών.
Η επιδημιολογική καμπύλη δεν «σπάει» – τι δείχνουν τα τελευταία στοιχεία
Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν σε ενημέρωση των υπηρεσιών, στο διάστημα 19–31 Ιανουαρίου 2026 καταγράφηκαν 26 νέα κρούσματα σε περιφερειακές ενότητες όπως Αιτωλοακαρνανία, Αχαΐα, Ηλεία, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Λάρισα, Ξάνθη, Πιερία, Ροδόπη και Σέρρες. Στο συγκεντρωτικό διάστημα από τον Αύγουστο 2024 έως 31/1/2026, τα επιβεβαιωμένα κρούσματα και οι θετικές εκτροφές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, με τις θανατώσεις να έχουν ήδη πάρει χαρακτηριστικά εθνικής κρίσης για την αιγοπροβατοτροφία.
Το μήνυμα των υπηρεσιών είναι σαφές: καμία χαλάρωση στα μέτρα βιοασφάλειας. Η εμπειρία του προηγούμενου Πάσχα (όταν χαλάρωσαν πρακτικές ελέγχου) θεωρείται καθοριστική για την εκτίναξη κρουσμάτων, και φέτος η γραμμή είναι «μηδενική ανοχή» σε παραβάσεις και ύποπτες μετακινήσεις.
Τι γίνεται με τις αποζημιώσεις – το «κλειδί» είναι η ΚΥΑ και οι ταχύτητες
Οι κτηνοτρόφοι ζητούν δύο πράγματα: ταχύτητα και καθαρούς κανόνες. Το νέο πλαίσιο για τις αποζημιώσεις του 2026 αναμένεται να «κουμπώσει» πάνω σε Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ), η οποία θα πρέπει να δημοσιευθεί σε ΦΕΚ μέσω του Εθνικού Τυπογραφείου. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτό, η εφαρμογή γίνεται με μεταβατικές διαδικασίες, ενώ οι υπηρεσίες πιέζουν για να μη χαθεί χρόνος στην εκκαθάριση φακέλων.
Στόχος, όπως μεταφέρουν οι υπηρεσιακοί παράγοντες, είναι οι πληρωμές να γίνονται πιο «μηχανικά» και λιγότερο γραφειοκρατικά: έλεγχοι, πιστοποίηση, διασταυρώσεις και γρήγορη εντολή πληρωμής μέσω του ΕΛΓΑ, με προτεραιότητα στις μονάδες που έμειναν χωρίς ζωικό κεφάλαιο και άρα χωρίς δυνατότητα παραγωγής.
Προσοχή στις προθεσμίες – δηλώσεις, ανωτέρα βία, χαρτιά
Το δεύτερο «ναρκοπέδιο» είναι οι προθεσμίες. Υπάρχουν διαδικασίες που περνούν ψηφιακά από το gov.gr (αιτήσεις/εξουσιοδοτήσεις/υπεύθυνες δηλώσεις, όπου προβλέπεται), ενώ σε παράλληλο επίπεδο απαιτούνται δικαιολογητικά που συχνά διασταυρώνονται με φορολογικά και μητρώα. Ειδικά για περιπτώσεις ανωτέρας βίας και επιλεξιμότητας ενισχύσεων, οι κτηνοτρόφοι πρέπει να ελέγχουν εγκαίρως τι ζητείται και από την ΑΑΔΕ (όπου προβλέπεται διασταύρωση στοιχείων), για να μη βρεθούν εκτός πληρωμών λόγω τυπικών ελλείψεων.
Ενισχύεται το πεδίο: 97 στρατιωτικοί κτηνίατροι και ιδιώτες με αμοιβή ανά εκτροφή
Για να «κρατηθεί» η κατάσταση, το κράτος ρίχνει βάρος στο πεδίο. Ενεργοποιούνται 97 στρατιωτικοί κτηνίατροι, ενώ για πρώτη φορά ανοίγει θεσμικά ο δρόμος για εξουσιοδοτημένους ιδιώτες κτηνιάτρους, που θα πληρώνονται με συγκεκριμένο πλαίσιο (ανά εκτροφή/έλεγχο) και με κανόνες που θα αποτυπωθούν στην επόμενη κανονιστική πράξη. Παράλληλα προωθείται ενίσχυση με προσωπικό ορισμένου χρόνου, ώστε να μη «σπάει» η αλυσίδα ελέγχων και ιχνηλάτησης.
Τι αλλάζει πρακτικά για τους κτηνοτρόφους – 5 κρίσιμες οδηγίες επιβίωσης
1. Μην περιμένετε το «τέλος του μήνα»: ξεκινήστε άμεσα φάκελο αποζημίωσης/ενίσχυσης με ό,τι έγγραφο απαιτείται.
2. Κρατήστε πλήρες αρχείο (ημερολόγιο εκτροφής, κινήσεις, παραστατικά ζωοτροφών, κτηνιατρικές πράξεις). Σε ελέγχους, η λεπτομέρεια σώζει πληρωμές.
3. Μηδενίστε τις άσκοπες μετακινήσεις ζώων/οχημάτων και εφαρμόστε απολύμανση στην είσοδο–έξοδο. Η παράβαση «καίει» ολόκληρη περιοχή.
4. Δηλώστε άμεσα ύποπτο περιστατικό σε κτηνιατρική υπηρεσία. Η καθυστέρηση αυξάνει ιικό φορτίο και ακυρώνει ιχνηλάτηση.
5. Ελέγξτε δημοσιεύσεις αποφάσεων και προκηρύξεων/πράξεων στη Διαύγεια για να βλέπετε εγκαίρως τι αλλάζει σε κανόνες και πληρωμές.
Αναπλήρωση ζωικού κεφαλαίου και «επόμενη μέρα» για τις μονάδες
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τις αποζημιώσεις είναι το πρόγραμμα αναπλήρωσης ζωικού κεφαλαίου. Οι κτηνοτρόφοι που έχασαν το σύνολο ή μεγάλο μέρος των κοπαδιών τους δεν ζητούν μόνο χρηματική κάλυψη για τα ζώα που θανατώθηκαν, αλλά και ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα επανεκκίνησης. Χωρίς ζώα, δεν υπάρχει γάλα, δεν υπάρχει κρέας, δεν υπάρχει ρευστότητα. Οι υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ επεξεργάζονται σενάρια ώστε η επαναφορά των μονάδων να μη γίνει βιαστικά και επιδημιολογικά επικίνδυνα, αλλά σταδιακά, με πιστοποιημένες προμήθειες και ελέγχους.
Το πρόβλημα εδώ είναι διπλό: από τη μία η αγορά ποιοτικών ζώων έχει στενέψει, από την άλλη η βιοασφάλεια απαιτεί καραντίνες και επαναλαμβανόμενα τεστ. Αυτό σημαίνει ότι η παραγωγή δεν θα επιστρέψει από τη μια μέρα στην άλλη, άρα οι ενισχύσεις εισοδήματος αποκτούν κομβική σημασία για την επιβίωση των εκτροφών μέχρι να ξανασταθούν στα πόδια τους.
Κίνδυνος «μαύρης» διακίνησης – αυστηροί έλεγχοι
Οι αρχές ανησυχούν έντονα για φαινόμενα παράνομης διακίνησης ζώων σε περιοχές με περιορισμούς. Μια τέτοια πρακτική μπορεί να τινάξει στον αέρα την προσπάθεια μηνών. Γι’ αυτό ενισχύονται οι έλεγχοι σε οδικά δίκτυα, σφαγεία και εμπορικά σημεία. Το μήνυμα είναι σαφές: όποιος παρακάμψει τα μέτρα, θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τη δική του μονάδα αλλά και ολόκληρη την τοπική οικονομία.
Το στοίχημα της εμπιστοσύνης
Τελικά, πέρα από νόμους και ΚΥΑ, το μεγάλο στοίχημα είναι η εμπιστοσύνη. Οι κτηνοτρόφοι θέλουν να δουν στην πράξη ότι το κράτος πληρώνει γρήγορα και δίκαια. Οι υπηρεσίες θέλουν να δουν πειθαρχία στα μέτρα. Αν αυτά τα δύο συναντηθούν, υπάρχει ελπίδα να περιοριστεί η ευλογιά χωρίς να χαθεί μόνιμα παραγωγικός ιστός. Αν όχι, η κρίση του 2026 θα αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην ελληνική κτηνοτροφία για χρόνια.
Το πολιτικό μήνυμα: «Τα λεφτά πρέπει να μπουν γρήγορα»
Το vimaorthodoxias.gr καταγράφει ότι στο εσωτερικό των υπηρεσιών υπάρχει κοινή γραμμή: αν δεν περάσει γρήγορα το νέο πλαίσιο και αν δεν τρέξουν οι πληρωμές με ρυθμό, η αγορά θα χάσει μονάδες που δεν θα ξανανοίξουν. Η ευλογιά δεν είναι μόνο υγειονομική κρίση· είναι κρίση παραγωγής, εισοδήματος, και τελικά διατροφικής ασφάλειας σε περιφερειακές ζώνες που στηρίζονται στην αιγοπροβατοτροφία.
Το επόμενο τρίμηνο, λένε οι υπηρεσιακοί, θα κριθεί από δύο πράγματα: πειθαρχία στα μέτρα και ταχύτητα στο χρήμα. Αν ένα από τα δύο αποτύχει, η καμπύλη θα ξαναφουντώσει — και μαζί της θα φουντώσει και η κοινωνική πίεση στην ύπαιθρο.
