ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η τρέχουσα χρονιά φαίνεται πως αποτελεί ορόσημο για την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ στην Ελλάδα, καθώς για πρώτη φορά οι παραγωγοί βρίσκονται μπροστά στην προοπτική να λάβουν τις ενισχύσεις των οικολογικών σχημάτων (eco-schemes) στο ακέραιο.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Με τη ζήτηση να εμφανίζεται εξορθολογισμένη και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να επιστρατεύει «δημιουργικές» λύσεις για την ενίσχυση στρατηγικών καλλιεργειών, το τοπίο των πληρωμών για το 2025 ξεκαθαρίζει.
Το Νέο Τοπίο της Ζήτησης και ο «Κουμπαράς» των 600 εκατ. Ευρώ
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η συνολική ζήτηση για τα οικολογικά σχήματα το 2025 υπολογίζεται στα 600 εκατομμύρια ευρώ. Το νούμερο αυτό αντανακλά μια εντυπωσιακή μείωση της τάξης του 40% σε σύγκριση με το 2024. Η υποχώρηση αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα στοχευμένων κινήσεων από πλευράς της πολιτείας και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπως ο περιορισμός στη δράση των Βιολογικών (Δράση 9) και η κατάργηση της Δράσης 1 που αφορούσε τη σπορά σιτηρών και ψυχανθών.
Αυτή η «εξοικονόμηση» πόρων, σε συνδυασμό με τους αυστηρούς ελέγχους επιλεξιμότητας που διενεργεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ, δημιουργεί τις συνθήκες ώστε τα ποσά ενίσχυσης να καταβληθούν «ατόφια», δηλαδή στο 100% της τιμής αναφοράς, ή τουλάχιστον στο 90%. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, αν αναλογιστεί κανείς τις οριζόντιες περικοπές έως και 55% που επιβλήθηκαν το προηγούμενο έτος λόγω υπερβάλλουσας ζήτησης.
Η Στρατηγική Ενίσχυση σε Βαμβάκι και Σιτάρι
Η μεγάλη είδηση για το 2025 αφορά την πρόσθετη στήριξη των καλλιεργητών βάμβακος και σιτηρών. Το Υπουργείο προσανατολίζεται στη διοχέτευση επιπλέον 80 εκατομμυρίων ευρώ μέσω των eco-schemes, με στόχο την τόνωση του εισοδήματος σε μια δύσκολη συγκυρία για τις διεθνείς τιμές των προϊόντων.
Σε στενή συνεργασία με θεσμικούς φορείς, όπως η Διεπαγγελματική Οργάνωση Βάμβακος, επιλέχθηκαν συγκεκριμένες δράσεις που προτιμώνται κατά κόρον από τους βαμβακοπαραγωγούς. Ο σχεδιασμός προβλέπει:
• Συμβατικό Βαμβάκι: Ενίσχυση από 15 έως 25 ευρώ ανά στρέμμα.
• Συμβατικό Σιτάρι: Ενίσχυση από 5 έως 15 ευρώ ανά στρέμμα.
• Βιολογικό Βαμβάκι: Σταθεροποίηση στα 23 ευρώ ανά στρέμμα.
• Βιολογικό Σιτάρι: Περίπου 5,5 ευρώ ανά στρέμμα.
Η κατανομή αυτή θα επιτευχθεί μέσω της «μεγιστοποίησης» των πριμ στις Δράσεις 4 (Κομποστοποίηση/Υπολείμματα) και 6 (Ψηφιακή Γεωργία).
Οι Τιμές Αναφοράς και η Πραγματικότητα των Πληρωμών
Για να κατανοήσουμε τη σημασία της φετινής «ατόφιας» πληρωμής, αρκεί μια σύγκριση με τα ποσά που πιστώθηκαν το 2024. Η διαφορά μεταξύ της ονομαστικής αξίας και της τελικής πληρωμής ήταν χαώδης:
Η διασφάλιση των πόρων μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ΚΑΠεπιτρέπει πλέον στους αγρότες να προγραμματίσουν τις καλλιεργητικές τους εργασίες με μεγαλύτερη ασφάλεια.
ΑΓΡΟΤΕΣ ΣΕ ΚΟΚΚΙΝΟ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟ: ΟΠΕΚΕΠΕ, τράπεζες και 5 κρίσιμα ρίσκα για την παραγωγή
Το «Αγκάθι» της Δράσης 6 και οι Περιορισμοί
Παρά τη θετική εικόνα, η Δράση 6 (Ψηφιακή Γεωργία) συνεχίζει να παρουσιάζει εκρηκτική ζήτηση, που φέτος αγγίζει το 600% πάνω από τον αρχικό προϋπολογισμό. Το Υπουργείο καλείται να επιλέξει ποιες από τις 17 υποδράσεις θα ενισχυθούν κατά προτεραιότητα.
Ωστόσο, υπάρχει ένας νομικός περιορισμός που δεν επιδέχεται δημιουργικών ερμηνειών: η ισονομία μεταξύ των καλλιεργειών. Όπως ορίζει η νομοθεσία και οι κανονισμοί που εποπτεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν είναι δυνατή η διαφοροποίηση του πριμ για την ίδια δράση ανάλογα με το αν ο αγρότης καλλιεργεί καλαμπόκι ή βαμβάκι. Όλες οι αροτραίες καλλιέργειες πρέπει να λαμβάνουν το ίδιο ποσό για την ίδια περιβαλλοντική δέσμευση.
Πότε θα γίνει η πληρωμή;
Ο προγραμματισμός του ΟΠΕΚΕΠΕ δείχνει ως ορίζοντα την αργά την Άνοιξη του 2026. Η καθυστέρηση αυτή κρίνεται απαραίτητη ώστε να ολοκληρωθούν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι και να οριστικοποιηθεί ο «κουμπαράς» από τα υπόλοιπα των άμεσων ενισχύσεων, τα οποία αναμένεται να ξεπεράσουν τα 180 εκατομμύρια ευρώ συνολικά.
