ΟΠΕΚΕΠΕ: Η πολυαναμενόμενη υπουργική απόφαση αναρτήθηκε στη Διαύγεια, ενεργοποιώντας επισήμως προκαταβολές που φτάνουν έως και το 60% της τελικής επιχορήγησης για το φυτικό κεφάλαιο των παραγωγών που επλήγησαν από τις πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η επιχορήγηση αφορά τις προσωποποιημένες εκτιμήσεις του ΕΛΓΑ και καλύπτει ελαιώνες, αμπελοειδή, ακτινίδια, αρωματικά φυτά και λοιπές δενδρώδεις καλλιέργειες.
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, περισσότεροι από 131.000 παραγωγοί έχουν ήδη δει χρήματα στους λογαριασμούς τους, ενώ υπολογίζεται ότι η πρώτη φάση πληρωμής ξεπερνά τα 157,46 εκατομμύρια ευρώ, μέσω των συστημάτων του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τα τελικά ποσά και οι κλίμακες ανά ζημιά
Η ΚΥΑ προβλέπει τρεις κλίμακες αποζημίωσης βάσει της σοβαρότητας της ζημιάς που κατέγραψαν οι γεωπόνοι του ΕΛΓΑ:
• Ολική καταστροφή
• Μεσαίας σοβαρότητας ζημιά
• Ελαφριά ή περιορισμένη ζημιά
Το 60% της ενίσχυσης μεταφέρεται ως προκαταβολή, με το υπόλοιπο να αποδίδεται μετά τον πλήρη κύκλο ελέγχων.
Σύμφωνα με τις βαθμονομήσεις που προκύπτουν από τις εκτιμήσεις του ΕΛΓΑ, τα ποσά για ελαιόδεντρα ελεύθερης φύτευσης ορίζονται στα:
• 67,20€/δέντρο για ολική καταστροφή
• 48€/δέντρο για μέση ζημιά
• 33,60€/δέντρο για μικρή ζημιά ή νεαρή φύτευση
Το ανώτατο ποσό ανά στρέμμα φτάνει τα 2.352 ευρώ, ενώ για μη παραγωγικούς ελαιώνες το όριο μειώνεται στα 1.176 ευρώ.
Αντίστοιχα στα αμπελοειδή, η προκαταβολή φτάνει στην υψηλότερη βαθμίδα τα 1.470€/στρέμμα, ενώ για τα ακτινίδια η ολική αντικατάσταση αποζημιώνεται με 2.604€/στρέμμα.
Εστίαση στις ζώνες καταστροφής – Ποιοι εντάσσονται
Οι περιοχές που εντάσσονται στις πληρωμές είναι όσες οριοθετήθηκαν σύμφωνα με τις ΚΥΑ του 2023 και αφορούν:
• Μαγνησία – Σποράδες
• Καρδίτσα – Λάρισα – Τρίκαλα
• Φθιώτιδα – Αργολίδα – Εύβοια – Βοιωτία – Κορινθία
Όλοι οι δικαιούχοι πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών (ΜΑΑΕ), ενώ προϋπόθεση για εκταμίευση θεωρείται η εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών του 2023 στον ΕΛΓΑ και η ύπαρξη δήλωσης ΟΣΔΕ 2023.
Μετόπισθεν αντιδράσεις – Περίπου 17.000 αποκλεισμένοι
Το σημείο τριβής αφορά περίπου 15.000–17.000 παραγωγούς οι οποίοι δεν πληρώθηκαν λόγω ιδιοκτησιακών ελέγχων και ασυμφωνιών ΑΤΑΚ/ΚΑΕΚ. Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν με βάση τις πληροφορίες που διατηρεί η ΑΑΔΕ, καθώς και τους διασταυρωτικούς φακέλους που επεξεργάζεται ο ΟΠΕΚΕΠΕ για την τελική επιλεξιμότητα.
Βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας από τη βόρεια Ελλάδα υποστηρίζουν πως εφαρμόστηκε «αναδρομικό φίλτρο ελέγχου», χωρίς να προβλέπεται από την αρχική πρόσκληση, παράγοντας που κατά την άποψή τους αλλοιώνει τον χαρακτήρα του μέτρου.
Χαρακτηριστική φράση από το κοινό κείμενο των βουλευτών:
«Δεν νοείται υποχρέωση συμπερίληψης ΑΤΑΚ του 2025 να εφαρμόζεται αναδρομικά στο έτος πληρωμής αναφοράς 2024».
Η ανακοίνωση κοινοποιήθηκε μέσω κοινοβουλευτικής παρέμβασης με αίτημα άρσης των αποκλεισμών, καθώς θεωρείται ότι οι δικαιούχοι είχαν πληρωθεί κανονικά σε προηγούμενες ενισχύσεις.
Το ερώτημα για νέα εντολή πληρωμής και η πίεση χρόνου
Σύμφωνα με στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), εξετάζεται συμπληρωματική καταβολή σε δεύτερη φάση. Ωστόσο, υπάρχει πραγματικό χρονικό όριο για την τελική εκταμίευση, δεδομένου ότι η κοινοτική συμμετοχή πρέπει να απορροφηθεί εντός Δεκεμβρίου.
Παράλληλα με τις προκαταβολές φυτικού κεφαλαίου, πληρώθηκαν:
• ενισχύσεις σε Σπάνιες Φυλές
• εκκαθαρίσεις ζωικού κεφαλαίου
• υπολειπόμενα ποσά αναδιανεμητικής ενίσχυσης
Συνολικά, μέσα σε 48 ώρες πληρώθηκαν 175 εκατομμύρια ευρώ, κίνηση που χαρακτηρίζεται ως η σημαντικότερη οικονομική ένεση για τον πρωτογενή τομέα σε κλίμα έντονης πίεσης ρευστότητας.
Το νέο στοιχείο: οι έλεγχοι ιδιοκτησίας δεν αφορούν το σύνολο των αγροτεμαχίων
Υπηρεσιακοί κύκλοι αναφέρουν ότι οι διασταυρώσεις δεν αφορούν το σύνολο των περιπτώσεων. Στο επίκεντρο βρίσκονται:
• μεταβιβάσεις μη δηλωμένων αγροτεμαχίων
• περιπτώσεις κοινής καλλιέργειας
• ελλείψεις κτηματολογικού κωδικού
• εκκρεμότητες από δηλωμένα ακίνητα τρίτων
Κατ’ αποτέλεσμα, το πρόβλημα δεν εκτείνεται σε ολόκληρη την κοινότητα παραγωγών αλλά επηρεάζει περιοχές με συσσωρευμένα ιδιοκτησιακά ζητήματα.
Το τι διακυβεύεται από εδώ και πέρα
1. Αν δεν υπάρξει νέα πίστωση, η απώλεια επιδότησης θα θεωρηθεί οριστική.
2. Σε περίπτωση νέας εντολής, οι πληρωμές θα είναι οριζόντια μειωμένες — πιθανό ενδεχόμενο λόγω πίεσης χρηματοδότησης.
3. Το ΥΠΑΑΤ θεωρεί ότι η επίλυση πρέπει να γίνει άμεσα για να μη χαθεί κοινοτική χρηματοδότηση.
Το ζητούμενο πλέον είναι η επαναβεβαίωση των στοιχείων για τους αποκλεισμένους δικαιούχους, διαδικασία που τεχνικά επιτρέπεται μόνο εντός του τρέχοντος έτους, καθώς τα αρχεία κλειδώνουν διοικητικά.
Το πρόγραμμα αυτό, με συνδυασμό ρευστότητας, υψηλών βαθμών επιδότησης και ειδικών εξαιρέσεων στο φορολογικό και ασφαλιστικό σκέλος, καταγράφεται ως η πρώτη ουσιαστική αντίδραση της Πολιτείας στην απώλεια παραγωγής. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν όλοι όσοι δικαιούνται τελικά θα πληρωθούν. Η απάντηση, όπως όλα δείχνουν, θα δοθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.
