ΜΕΓΑΡΑ: Λαμπρά θυρανοίξια μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης του ιστορικού Ι. Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου. Εκεί βαπτίστηκαν το ’40 τα παιδιά των στρατιωτών που έφευγαν για να πολεμήσουν στο Αλβανικό Μέτωπο.
Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ
Μετά από πέντε χρόνια άνοιξε και πάλι τις πόρτες του για να υποδεχτεί τους πιστούς ο καθεδρικός Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα Μέγαρα, όπου το απόγευμα της Παρασκευής τελέστηκαν με λαμπρότητα και επισημότητα τα θυρανοίξια του ναού παρουσία του Μητροπολίτη Μεγάρων και Σαλαμίνος κ. Κωνσταντίνου και μεγάλου αριθμού πιστών, οι οποίοι είχαν προσέλθει συγκινημένοι τόσο από τα Μέγαρα αλλά και από την γύρω περιοχή.
Μετά την ακολουθία των θυρανοιξίων τελέστηκε ο εσπερινός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών. Η αποκατάσταση του ιστορικού αυτού ναού κατέστη δυνατή χάρη στη σημαντική χρηματοδότηση, που δόθηκε από την Περιφέρεια Αττικής αλλά και την καθοριστική συμβολή πιστών και δωρητών, οι οποίοι στήριξαν εμπράκτως το έργο όλα τα προηγούμενα χρόνια. Μέχρι την επαναλειτουργία του μητροπολιτικού ναού οι θείες λειτουργίες τελούνταν τόσο στο παρεκκλήσι των Αγίων Μαρτύρων όσο και σ’ εκείνο του Προφήτη Ηλία.
«Ο ιστορικός αυτός ναός είχε υποστεί φθορές εξαιτίας του σεισμού στις Αλκυονίδες το 1981. Γι’ αυτό κρίθηκε αναγκαίο να διακοπεί η λειτουργία του ναού τον Ιούνιο του 2020, προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες συντήρησης του ναού» τονίζει μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» ο π. Πολύευκτος Φουσκαρής, πρόεδρος του εκκλησιαστικού συμβουλίου του Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου συνεχίζοντας την αναφορά του στις εργασίες, που έχουν γίνει έως σήμερα και αφορούν στην ανακαίνιση του ναού: «Πρώτα από όλα αποκαταστάθηκε η στέγη και τοποθετήθηκαν καινούργια κεραμίδια σύμφωνα με το παλαιό σχέδιο, αφού από εκείνο το σημείο κάθε φορά που έβρεχε περνούσαν μεγάλες ποσότητες νερού στο εσωτερικό του ναού. Επιδιορθώσεις έγιναν και στο δάπεδο του ιερού βήματος, όπου εκεί τα παλαιότερα χρόνια είχαν σημειωθεί παρεμβάσεις που δεν ταίριαζαν με τα χαρακτηριστικά του ναού. Συντήρηση έγινε και στην αγιογραφία του τρούλου, όπου εκεί οι πιστοί μπορούν να δουν αποκατεστημένο τον Παντοκράτορα, τους Απόστολους και τους Ευαγγελιστές, όπως και σε εκείνες που βρίσκονται στις δύο πλευρές στο κέντρο του ναού. Σε αυτές τις πλευρές απεικονίζονται η Σταύρωση και της Βαϊφόρου με τον Χριστό εισερχόμενο στην Ιερουσαλήμ. Απομένει να γίνουν εργασίες και στις αγιογραφίες που βρίσκονται στο Ιερό Βήμα όπως και σε εκείνες που υπάρχουν στην πλευρά του γυναικωνίτη. Αυτές οι τελευταίες είχαν υποστεί σοβαρές φθορές. Ακόμη, αναμένεται το επόμενο διάστημα να τοποθετηθούν ο καινούργιος ιερός άμβωνας και καινούργιος δεσποτικός θρόνος στην θέση των παλαιών».
Ο Ι.Ν της Θεοτόκου θεμελιώθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, ενώ τα σχέδια για την ανέγερσή του είχαν γίνει από τον αρχιτέκτονα Παν. Ανεμογιάννη. Ο εν λόγω ναός χτίστηκε πάνω στα θεμέλια παλαιοχριστιανικής βασιλικής -γεγονός που έγινε γνωστό το 1972 στη διάρκεια των ανασκαφικών εργασιών, ενώ ανακηρύχτηκε μητροπολιτικός το 1936. Στον προαύλιο χώρο τοποθετήθηκαν λευκά και γκρίζα μάρμαρα, ενώ οι εργασίες ανακαίνισης συμπεριελάμβαναν και την ανάδειξη δύο αρχαιολογικών χώρων πέριξ του ναού: Ο ένας αφορά στα ερείπια ενός παλαιού τείχους και ο δεύτερος στα υπολείμματα ενός κτίσματος, που χρησιμοποιείτο ως οικία. «Τα θεμέλια του παλαιότερου ναού σώζονται στο υπόγειο του σημερινού ναού. Εκτιμάται ότι εκείνος ο ναός ήταν αφιερωμένος στην Θεοτόκο, ενώ έχει υποστηριχθεί και η άποψη πως σε αυτόν ετιμάτο παλαιότερα ο Άγιος Χαράλαμπος. Τα δε θεμέλια του παλαιού ναού θα είναι από εδώ και πέρα επισκέψιμα από τους πιστούς» σημειώνει χαρακτηριστικά ο π. Πολύευκτος.
ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
«Ο ναός της Θεοτόκου αντιμετώπιζε από παλιά διάφορα προβλήματα αλλά χάρη στην πρόνοια και την φροντίδα του νυν σεβασμιότατου Μεγάρων και Σαλαμίνος κ. Κωνσταντίνου κατέστη δυνατή η ανακαίνιση του ναού. Από μικρό παιδί που θυμάμαι το ναό, ποτέ δεν τον είχα δει όπως είναι αυτός σήμερα ολοκληρωμένος αποτελώντας το στολίδι ολόκληρης της μητρόπολης» υπογραμμίζει ο π. Πολύευκτος και καταλήγει αναφέροντας και κάποια ιστορικά στοιχεία που έχουν σχέση με την ιστορία του ναού της Θεοτόκου: «Σε αυτό το ναό έγιναν όλες οι έως σήμερα ενθρονίσεις των μητροπολιτών της εν λόγω μητρόπολης. Μάλιστα, εδώ έγινε η χειροτονία του μακαριστού Βαρθολομαίου και η ενθρόνισή του ως πρώτου μητροπολίτη μας, το 1974. Αξίζει επίσης να αναφέρουμε και ένα άλλο σημαντικό γεγονός: Στο ναό της Θεοτόκου, στις 29 Οκτωβρίου 1940, ο τότε μητροπολίτης Αττικής και Μεγαρίδος μακαριστός Ιάκωβος βάπτισε τα παιδιά όλων των ανδρών, που επρόκειτο να στρατευθούν και να πολεμήσουν στο Αλβανικό Μέτωπο. Αυτό το γεγονός παραμένει και σήμερα ζωντανό στη μνήμη των κατοίκων των Μεγάρων».
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΙ
Η αγιογράφηση στο εσωτερικό του ναού έγινε από το 1910 περίπου έως το 1930 από τρεις διαφορετικούς ως προς την τεχνοτροπία αγιογράφους: Τον Σούτσο, τον Ανδριανό και τον Μαυρόπουλο, ενώ το γύψινο τέμπλο φιλοτεχνήθηκε από τον Ορλάνδο κατά την δεκαετία του 1920. Όσο για την κεντρική αγία τράπεζα αυτή είναι τοποθετημένη πάνω σε αρχαίο κίονα, ο οποίος διατηρεί ακόμη και σήμερα τα σημάδια της φωτιάς πάνω του. Το στοιχείο αυτό αποτελεί ένδειξη πως αυτή η αγία τράπεζα προέρχεται από τον κατεστραμμένο και αρχικό ναό.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
