ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Σήμερα, Πέμπτη 27 Νοεμβρίου, εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι βλέπουν στους λογαριασμούς τους τις συντάξεις Δεκεμβρίου, με βάση τον προγραμματισμό του e-ΕΦΚΑ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Πρόκειται για την ενιαία ημερομηνία πληρωμής που αγγίζει σχεδόν το σύνολο των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα και του Δημοσίου, καθώς και τα μεγάλα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών.
Την ίδια στιγμή, δύο δικαστικές αποφάσεις–σταθμοί, με αποζημιώσεις 1.000 και περίπου 5.600 ευρώ, ανοίγουν έναν νέο δρόμο διεκδικήσεων για όσους ταλαιπωρούνται επί χρόνια από τις καθυστερήσεις στην απονομή κύριων και επικουρικών συντάξεων.
Η κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, εμφανίζεται να ποντάρει σε ένα «καθαρό» ημερολόγιο πληρωμών για να στηρίξει το αφήγημα της σταθερότητας στο ασφαλιστικό. Όμως η πραγματικότητα που βιώνουν χιλιάδες συνταξιούχοι, με εκκρεμείς συντάξεις, λάθη και καθυστερήσεις ετών, έρχεται να υπενθυμίσει ότι πίσω από τους αριθμούς κρύβονται πολύ σκληρές προσωπικές ιστορίες.
Ποιοι συνταξιούχοι πληρώνονται σήμερα – Όλα τα βασικά ταμεία σε μία δόση
Σύμφωνα με τον επίσημο προγραμματισμό, σήμερα Πέμπτη 27 Νοεμβρίου 2025 καταβάλλονται οι κύριες και επικουρικές συντάξεις Δεκεμβρίου για:
• Όλους τους μισθωτούς που ασφαλίζονταν σε πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ
• Τους συνταξιούχους του Δημοσίου
• Τα υπόλοιπα ταμεία μισθωτών που έχουν ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ
• Τις προσωρινές συντάξεις Ενόπλων Δυνάμεων, Σωμάτων Ασφαλείας και Πυροσβεστικού Σώματος
• Τους συνταξιούχους του ΝΑΤ και του ΚΕΑΝ
• Τους ασφαλισμένους σε πρώην ειδικά ταμεία όπως ΕΤΑΠ–ΜΜΕ, ΕΤΑΤ, ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ–ΗΣΑΠ, καθώς και τους συνταξιούχους ΔΕΗ και ΟΤΕ
Με μία κίνηση, σχεδόν το σύνολο των συνταξιούχων μισθωτών βλέπει τη σύνταξη Δεκεμβρίου να πιστώνεται σήμερα, κάτι που διευκολύνει τον οικογενειακό προγραμματισμό ενόψει Χριστουγέννων, ενοικίων, ρυθμίσεων και λογαριασμών.
Για χιλιάδες νοικοκυριά, οι συντάξεις αυτές «κουμπώνουν» με τα επιδόματα Νοεμβρίου του ΟΠΕΚΑ, δημιουργώντας ένα στενό αλλά κρίσιμο «παράθυρο ανάσας» τις τελευταίες ημέρες του μήνα. Ωστόσο, για όσους περιμένουν ακόμα την οριστική ή την επικουρική τους σύνταξη, τα σημερινά ποσά δεν αρκούν για να διαγράψουν χρόνια ανασφάλειας.
Δύο αποφάσεις–σταθμοί: Πώς ο ΕΦΚΑ υποχρεώθηκε να πληρώσει αποζημιώσεις
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι νέες δικαστικές εξελίξεις έρχονται να ταρακουνήσουν τον μηχανισμό του ασφαλιστικού. Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πειραιά καταδίκασε πρόσφατα τον ΕΦΚΑ σε αποζημίωση 1.000 ευρώ προς ασφαλισμένο, επειδή καθυστέρησε υπερβολικά την απονομή της επικουρικής του σύνταξης χηρείας. Η αίτηση είχε κατατεθεί το 2017 και, με διαδοχικά λάθη, χειρόγραφες – ανεφάρμοστες αποφάσεις και έλλειψη λογισμικού, ο άνθρωπος αυτός είδε τελικά τα χρήματα στην τσέπη του μόλις το 2024.
Δεν πρόκειται όμως για μεμονωμένο περιστατικό. Έχει προηγηθεί η επίσης ιστορική απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, που επιδίκασε αποζημίωση περίπου 5.600 ευρώ σε ασφαλισμένη για καθυστέρηση άνω των τριών ετών στην έκδοση κύριας σύνταξης. Οι δύο αυτές αποφάσεις, τις οποίες ανέδειξε δυναμικά η ΕΝΥΠΕΚΚ, σπάνε για πρώτη φορά το «ταμπού» ότι ο ασφαλισμένος δεν μπορεί να ζητήσει έμπρακτη αποκατάσταση για την πολυετή ομηρία του σε εκκρεμείς συντάξεις.
Το μήνυμα των δικαστηρίων είναι σαφές: ο ΕΦΚΑ δεν μπορεί να λειτουργεί σαν ένας απρόσωπος γραφειοκρατικός μηχανισμός, χωρίς συνέπειες όταν παραβιάζει κατάφωρα την αρχή της χρηστής διοίκησης και το δικαίωμα του πολίτη στην έγκαιρη σύνταξη. Όταν οι καθυστερήσεις φτάνουν τα 3, 5 ή και 7 χρόνια, δεν μιλάμε για «διαχειριστικό πρόβλημα», αλλά για προσβολή της αξιοπρέπειας του ασφαλισμένου.
Τι σημαίνουν οι αποφάσεις για όσους περιμένουν ακόμη σύνταξη
Οι 6.600 ευρώ των δύο αποζημιώσεων δεν είναι απλώς ένα ποσό – είναι ένας «οδηγός» για χιλιάδες συνταξιούχους και ασφαλισμένους που ακόμα περιμένουν:
• Διαδοχικές ή διεθνείς συντάξεις
• Συντάξεις χηρείας που σέρνονται επί χρόνια στα γραφεία του ΕΦΚΑ
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι, εφόσον εδραιωθεί αυτή η νομολογία, θα ανοίξει ο δρόμος για περισσότερες αγωγές αποζημίωσης, κάτι που μπορεί να πιέσει τον ΕΦΚΑ να επιταχύνει ουσιαστικά τις διαδικασίες, όχι μόνο στις κύριες αλλά και στις επικουρικές απονομές. Ήδη, μετά την πρώτη καταδίκη, ο Οργανισμός αναγκάστηκε να «τρέξει» πολύ πιο γρήγορα τις εκκρεμότητες στις κύριες συντάξεις, ακριβώς για να αποφύγει νέο κύμα προσφυγών.
Η μπάλα περνά τώρα και στο γήπεδο της δικαιοσύνης και της πολιτικής. Από τη μία, τα διοικητικά δικαστήρια – υπό την ομπρέλα του Υπουργείου Δικαιοσύνης – στέλνουν ένα σαφές μήνυμα προστασίας των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων. Από την άλλη, το αρμόδιο υπουργείο και η διοίκηση του ΕΦΚΑ καλούνται να αποδείξουν ότι δεν θα επαναληφθούν τέτοια φαινόμενα που μετατρέπουν τη συνταξιοδότηση σε Γολγοθά.
Ποιες κινήσεις πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι – Πρακτικός «μικρός οδηγός»
Για τους σημερινούς συνταξιούχους που πληρώνονται κανονικά, η προτεραιότητα είναι ο έλεγχος των ποσών:
• Αν έχουν ενσωματωθεί σωστά οι αυξήσεις
• Αν έχουν περαστεί τα αναδρομικά
• Αν υπάρχουν κρατήσεις που δεν δικαιολογούνται
Στην περίπτωση που εντοπίσουν διαφορές, πρέπει να απευθυνθούν πρώτα ηλεκτρονικά στον e-ΕΦΚΑ και, εφόσον δεν λάβουν επαρκή απάντηση, να ζητήσουν τη συνδρομή εργατολόγου ή Ένωσης Συνταξιούχων.
Για όσους περιμένουν ακόμη την έκδοση σύνταξης, τα βήματα είναι συγκεκριμένα:
1. Γραπτό αίτημα ενημέρωσης προς τον ΕΦΚΑ για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται ο φάκελος.
2. Καταγραφή της καθυστέρησης (ημερομηνία αίτησης, ενδιάμεσες επικοινωνίες, απαντήσεις).
3. Συμβουλή από νομικό ή συλλογικό φορέα (ένωση συνταξιούχων, νομική υπηρεσία δήμου κ.λπ.).
4. Εξέταση προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια για αποζημίωση, εφόσον η καθυστέρηση είναι υπερβολική και δεν δικαιολογείται από αντικειμενικά εμπόδια.
Στο κάδρο μπαίνουν πλέον και οι ευρύτερες παρεμβάσεις του κοινωνικού κράτους. Ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονται τα επιδόματα, από το επίδομα παιδιού μέχρι τις ενισχύσεις στέγασης, έχει καταστήσει τον ΟΠΕΚΑ κομβικό πυλώνα υποστήριξης για χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες. Όταν όμως η βασική σύνταξη καθυστερεί ή δεν απονέμεται σωστά, κάθε άλλο βοήθημα μοιάζει «μπάλωμα» σε μια μεγάλη τρύπα.
Συντάξεις Δεκεμβρίου σήμερα, αλλά ο αγώνας για αξιοπρέπεια συνεχίζεται
Οι σημερινές πληρωμές των συντάξεων Δεκεμβρίου φέρνουν μια προσωρινή ανακούφιση: λογαριασμοί θα πληρωθούν, φάρμακα θα αγοραστούν, οι οικογένειες θα κάνουν τον δικό τους υπολογισμό πριν από τις γιορτές. Την ίδια στιγμή, όμως, οι δικαστικές αποφάσεις που επιδικάζουν αποζημιώσεις για τις καθυστερήσεις του ΕΦΚΑ δείχνουν ότι η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στο «πότε μπαίνουν τα χρήματα».
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η χώρα μπορεί να εγγυηθεί ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης που σέβεται τον πολίτη από την πρώτη μέρα της αίτησης μέχρι την τελευταία μέρα της ζωής του. Και όσο ο διάλογος αυτός μένει ανοιχτός – με την πίεση της κοινωνίας, των φορέων και των δικαστηρίων – τόσο οι συνταξιούχοι θα μπορούν να διεκδικούν όχι απλώς την επόμενη πληρωμή, αλλά την αξιοπρέπεια που δικαιούνται.
