Βενεζουέλα: Η ανησυχία του προέδρου της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα για τη στρατιωτική κινητικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Καραϊβική συνεχίζει να προκαλεί γεωπολιτικό «ηλεκτρισμό» στη Λατινική Αμερική.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Μετά τη δημόσια καταγγελία του για τη μεγάλη δύναμη που έχει αναπτύξει η Ουάσιγκτον κοντά στα σύνορα της Βενεζουέλας, ο Λούλα ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει άμεση διμερή συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου —όπως είπε— «να αποφευχθεί ένα θερμό επεισόδιο που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα τελειώσει».
Η μεγαλύτερη αμερικανική δύναμη στην περιοχή από το 2003
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Υπουργείο Εξωτερικών ΗΠΑ, στην Καραϊβική πλέει το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο του αμερικανικού ναυτικού, συνοδευόμενο από αντιτορπιλικά, πυραυλοφόρα πλοία, αποβατικές δυνάμεις, προηγμένα F-35 και χιλιάδες πεζοναύτες. Η επιχείρηση παρουσιάζεται ως «αντιναρκωτική», ωστόσο το Καράκας επιμένει ότι πρόκειται για «απειλή εισβολής».
Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, κατήγγειλε ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να δημιουργήσει συνθήκες αστάθειας για να υπονομεύσει την κυβέρνησή του, λέγοντας ότι η ανάπτυξη των αμερικανικών δυνάμεων «δεν έχει καμία σχέση με το λαθρεμπόριο ναρκωτικών» αλλά συνδέεται με στρατηγικό στόχο αλλαγής καθεστώτος.
Ο Λούλα φοβάται «μη αναστρέψιμη σύγκρουση»
Από το Γιοχάνεσμπουργκ, όπου συμμετείχε στη σύνοδο της G20, ο Λούλα δήλωσε:
«Είμαι πολύ ανήσυχος για τη στρατιωτική δύναμη που έχουν αναπτύξει οι ΗΠΑ στην Καραϊβική. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να βρεθούμε μπροστά σε έναν πόλεμο. Θέλω να το συζητήσω προσωπικά με τον πρόεδρο Τραμπ».
Ο Βραζιλιάνος ηγέτης υπενθύμισε ότι η χώρα του έχει κοινά σύνορα με τη Βενεζουέλα και πως οποιαδήποτε στρατιωτική ανάφλεξη «θα οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κρίση για την ευρύτερη περιοχή». Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, δηλώνοντας ότι «μια και μόνο σφαίρα αρκεί για να χαθεί κάθε έλεγχος».
Πηγές από το Μπραζίλια αναφέρουν ότι ο Λούλα έχει ενημερώσει ήδη το διπλωματικό επιτελείο της χώρας για μια πιθανή έκτακτη επίσκεψη στην Ουάσιγκτον, ενώ ζητά τη μεσολάβηση διεθνών οργανισμών όπως ο ΟΗΕ για άμεση αποκλιμάκωση.
Οι ΗΠΑ ανεβάζουν την πίεση στον Μαδούρο – Αντίποινα και νέες στοχοποιήσεις
Από τον Σεπτέμβριο, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις σε πάνω από 20 ταχύπλοα σκάφη που, σύμφωνα με τους Αμερικανούς, μετέφεραν ναρκωτικά στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό. Από αυτές τις επιχειρήσεις έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 83 άτομα.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ετοιμάζεται —σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους— να χαρακτηρίσει «ξένη τρομοκρατική οργάνωση» ένα καρτέλ ναρκωτικών που φέρεται να έχει απευθείας διασυνδέσεις με το καθεστώς Μαδούρο. Η κίνηση αυτή θεωρείται ότι «κλειδώνει» την πιο επιθετική αμερικανική γραμμή στο θέμα της Βενεζουέλας από το 2019.
Το ΝΑΤΟ κρατά αποστάσεις – Ανησυχία στην Ευρώπη
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ προχωρούν μονομερώς σε επιχειρήσεις στην περιοχή, το ΝΑΤΟαποφεύγει να εμπλακεί, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «περιφερειακές εξελίξεις εκτός του θεσμικού πεδίου της Συμμαχίας». Ωστόσο διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι μια πιθανή ανάφλεξη μπορεί να μεταφερθεί στην ατζέντα της Συμμαχίας, ειδικά αν οι σχέσεις Ουάσιγκτον–Καράκας οδηγηθούν σε στρατιωτική σύγκρουση.
Τι φοβάται πραγματικά η Λατινική Αμερική
Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής παρακολουθούν με εντεινόμενη ανησυχία τις εξελίξεις. Μια στρατιωτική σύγκρουση θα έχει:
• μετακινήσεις προσφύγων σε όλη την περιοχή
• διατάραξη εμπορικών ροών
• πλήγμα στις ενεργειακές αγορές
• κίνδυνο γενικευμένης αποσταθεροποίησης
Σύμφωνα με διπλωμάτες της Βραζιλίας, ο Λούλα επιχειρεί να εμποδίσει μια «κρίση τύπου Ουκρανίας» στην… πίσω αυλή της χώρας του.
Η κατάσταση στην Καραϊβική αποτελεί την πιο επικίνδυνη κλιμάκωση των σχέσεων ΗΠΑ–Βενεζουέλας τα τελευταία είκοσι χρόνια. Με την Ουάσιγκτον να ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία και τον Λούλα να απευθύνει δραματική έκκληση για άμεση διπλωματική λύση, οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν η κρίση θα παραμείνει «ψυχρή» ή θα μετατραπεί σε θερμό επεισόδιο με ανυπολόγιστες συνέπειες.
