ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η ελληνική ύπαιθρος βράζει. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της χώρας βρίσκονται στα όρια της αγανάκτησης, καθώς τα ζητήματα των αποζημιώσεων, των Βιολογικών και των ενισχύσεων De minimis παραμένουν άλυτα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Όλα αυτά την ώρα που, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η Ελλάδα έχει ζητήσει από τις Βρυξέλλες να της επιτραπεί να μη διαθέσει τα 100 εκατομμύρια ευρώ που χρωστά σε δικαιούχους των προγραμμάτων Βιολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας.
Η εκκρεμότητα των Βιολογικών και το αίτημα των 100 εκατ. €
Όταν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, αποφάσισε να «παγώσει» τα νέα προγράμματα Βιολογικών, φαίνεται πως λογάριαζε χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Πηγές αναφέρουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όχι μόνο δεν έχει δώσει το «πράσινο φως» για ακύρωση των προκηρύξεων, αλλά εξετάζει να ζητήσει από τις εθνικές αρχές να πληρώσουν κανονικά τους δικαιούχους του 2024.
Το ελληνικό Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, πάντως, ζητά το αντίθετο: την άδεια να μη δαπανήσει το ποσό φέτος, μετακυλίοντας τις δεσμεύσεις για την τριετία 2025-2027. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι οι παραγωγοί που εντάχθηκαν στα Βιολογικά, αν δεν αλλάξει κάτι, δεν θα λάβουν αποζημίωση για το 2024, παρά μόνο από το επόμενο έτος.
ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΕΙΔΗΣΕΙΣ : Αγρότες και κτηνοτρόφοι στο Βήμα Ορθοδοξίας: “Αγωνιούμε, δεν αντέχουμε άλλο”
Σύμφωνα με μαρτυρίες που δημοσιεύθηκαν στο vimaorthodoxias.gr, πολλοί αγρότες και κτηνοτρόφοι μίλησαν αγανακτισμένοι για την κατάσταση, τονίζοντας ότι έχουν πληρώσει πιστοποιήσεις και εκτάσεις, αλλά δεν έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ. «Πληρώνουμε για βιολογικά προϊόντα χωρίς να ξέρουμε αν θα μας αποζημιώσουν. Δεν γίνεται να κρατηθεί έτσι η ελληνική παραγωγή», δήλωσε χαρακτηριστικά παραγωγός από τη Θεσσαλία.
Η ανησυχία είναι διάχυτη και στους μελισσοκόμους, καθώς η ακύρωση των προσκλήσεων και η έκδοση νέων εντός του 2026 αφήνει χιλιάδες εκτροφές εκτός προγραμμάτων. Αν η ΕΕ δώσει το «ΟΚ» για μετάθεση πληρωμών, τότε οι πληρωμές θα ξεκινήσουν το 2025 και θα συνεχιστούν για ακόμη δύο χρόνια.
Οι αποζημιώσεις από ΕΛΓΑ και τα De minimis
Ενώ το ζήτημα των Βιολογικών παραμένει μετέωρο, χιλιάδες παραγωγοί περιμένουν και τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για ζημιές σε καλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η διαδικασία για τα De minimis έχει ήδη ξεκινήσει, αλλά η ανάρτηση των καταλόγων δικαιούχων καθυστερεί.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ ανακοίνωσε την έναρξη αιτήσεων για τις ενισχύσεις σε φερτά υλικά και ζωοτροφές λόγω της κακοκαιρίας Daniel, χωρίς όμως να προσδιορίσει ακριβή ημερομηνία πληρωμών. Στα ψιλά γράμματα των εγκυκλίων αναφέρεται ότι οι πληρωμές στα φερτά υλικά απαιτούν πέντε «εργάσιμες ημέρες» από την ολοκλήρωση των αιτήσεων, ενώ στις ζωοτροφές χρειάζονται δέκα, με πρόσθετους ελέγχους τιμολογίων και παραδόσεων.
Από την πλευρά της, η Πανελλήνια Ένωση Φορέων Αγροτικών Υπηρεσιών υπογράμμισε ότι η διαδικασία έγινε χωρίς προειδοποίηση, «fast track» και χωρίς ενημέρωση των ΚΥΔ. Πολλοί παραγωγοί κατέθεσαν αιτήσεις με ελλιπή δεδομένα, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει νέες καθυστερήσεις ή ακόμη και επιστροφές «αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών».
Αναμονή και για τις πληρωμές μέσω ΑΑΔΕ
Ένα ακόμη σημείο ανησυχίας είναι η σύνδεση των πληρωμών με τα φορολογικά δεδομένα. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει ενεργοποιήσει αυτόματο έλεγχο ΑΦΜ και εισοδημάτων για όσους λαμβάνουν επιδοτήσεις, προκειμένου να διασταυρωθούν οι δηλώσεις με τα στοιχεία των ενισχύσεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αγρότες που δεν έχουν υποβάλει έγκαιρα δηλώσεις ή που εμφανίζουν λανθασμένα δεδομένα, ενδέχεται να δουν τα ποσά τους να «παγώνουν» μέχρι να γίνει επανέλεγχος.
Πώς διαμορφώνεται η εικόνα για τους δικαιούχους
Η σύγχυση γύρω από τα προγράμματα και τις πληρωμές προκαλεί αναστάτωση στις τοπικές κοινωνίες. Πολλοί παραγωγοί έχουν προπληρώσει σπόρους, καύσιμα και ζωοτροφές βασιζόμενοι σε χρήματα που ακόμη δεν έχουν φτάσει στους λογαριασμούς τους.
Ορισμένοι κτηνοτρόφοι μιλούν ανοιχτά για οικονομική ασφυξία. Το κόστος των ζωοτροφών έχει αυξηθεί κατά 30 % μέσα σε έναν χρόνο, ενώ η ρευστότητα στην αγορά είναι σχεδόν ανύπαρκτη.
Από τα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ προκύπτει ότι:
• Για τα φερτά υλικά, οι πληρωμές θα κυμανθούν μεταξύ 80 € και 120 € ανά στρέμμα.
• Για τις ζωοτροφές, τα ποσά φθάνουν έως και 14 € ανά ζώο, ανάλογα με το είδος εκτροφής και τον βαθμό ζημίας.
• Για τις περιπτώσεις με ζημιές άνω του 70 %, οι αποζημιώσεις θα καταβληθούν κατά προτεραιότητα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου Οικονομικών.
Το παρασκήνιο στις Βρυξέλλες και το πολιτικό βάρος
Η υπόθεση με τα Βιολογικά δεν έχει μόνο οικονομική αλλά και πολιτική διάσταση. Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβάλει στην Ελλάδα να πληρώσει, η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να καλύψει το ποσό από εθνικούς πόρους – κάτι που, όπως παραδέχονται αρμόδιες πηγές, θα πιέσει ασφυκτικά τον προϋπολογισμό. Αν όμως επιτραπεί η αναβολή, τότε η χώρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις αντιδράσεις των παραγωγών που νιώθουν εγκαταλελειμμένοι.
Ήδη, σε δηλώσεις τους στο Βήμα Ορθοδοξίας, αγρότες της Θεσσαλίας και της Αιτωλοακαρνανίας τονίζουν ότι «αν δεν μπουν τα χρήματα μέχρι τον Δεκέμβριο, θα έχουμε κλείσιμο κτηνοτροφικών μονάδων».
Μια χρονιά κρίσιμη για την αγροτική οικονομία
Η χρονιά που διανύουμε θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον του ελληνικού πρωτογενούς τομέα. Η παράταση των Βιολογικών, οι καθυστερήσεις στα De minimis, η αργοπορία στις πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ συνθέτουν ένα τοπίο αστάθειας.
Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι ζητούν μόνο ένα: διαφάνεια, σαφές χρονοδιάγραμμα και δίκαιες πληρωμές. Μέχρι τότε, η αγωνία τους θα συνεχίσει να ηχεί δυνατά — από τα χωράφια και τα μαντριά, μέχρι τα γραφεία των Βρυξελλών.
