ΒΟΥΛΗ: Σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση ξέσπασε το πρωί της Τρίτης 21 Οκτωβρίου στη Βουλή των Ελλήνων, μετά την κατάθεση της τροπολογίας για την προστασία του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής, μέσω του κοινοβουλευτικού του εκπροσώπου Παύλου Χρηστίδη, κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση «προσπαθεί να δημιουργήσει ψευτοδιλήμματα και τεχνητές εντάσεις γύρω από ένα εθνικό σύμβολο».
Η τροπολογία, που εντάχθηκε στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ρυθμίζει πλέον το νομικό πλαίσιο προστασίας του εμβληματικού Μνημείου στο Σύνταγμα, το οποίο φυλάσσεται από τους Εύζωνες της Προεδρικής Φρουράς και αποτελεί σημείο αναφοράς για την εθνική μνήμη.
Η επιχειρηματολογία του ΠΑΣΟΚ
Ο Παύλος Χρηστίδης, από το βήμα της Ολομέλειας, υποστήριξε ότι «ουδείς έχει βεβηλώσει το Μνημείο», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι «με πρόσχημα τον σεβασμό του χώρου, επιδιώκει να περιορίσει το δικαίωμα της συνάθροισης».
«Άλλο πράγμα είναι ο σεβασμός στο Μνημείο, και άλλο η απαγόρευση της ελεύθερης έκφρασης», σημείωσε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, υπογραμμίζοντας πως η διάταξη παραβιάζει θεμελιώδεις συνταγματικές ελευθερίες.
Την ίδια στιγμή, ο Νίκος Παππάς από τον ΣΥΡΙΖΑ ισχυρίστηκε ότι η κυβέρνηση «επιχειρεί να συνδέσει την ήττα της στην υπόθεση Ρούτσι με μια εμβληματική νομοθετική παρέμβαση που αποπροσανατολίζει την κοινή γνώμη».
Η ένσταση του ΠΑΣΟΚ θα τεθεί σε ονομαστική ψηφοφορία, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί αργά το βράδυ, πριν από την τελική ψήφιση του νομοσχεδίου.
Τι προβλέπει η κυβερνητική τροπολογία
Η τροπολογία υπογράφεται από επτά υπουργούς, ανάμεσά τους τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, τον Υπουργό Οικονομίας Κυριάκο Πιερρακάκη, τον Υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, και την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, επιβεβαιώνοντας τον διϋπουργικό χαρακτήρα της παρέμβασης.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας καθίσταται πλέον ο αποκλειστικός φορέας συντήρησης, φροντίδας και ανάδειξης του Μνημείου, ενώ για την τήρηση της δημόσιας τάξης ορίζεται αρμόδια η Ελληνική Αστυνομία.
Με βάση τη ρύθμιση:
• Απαγορεύεται η χρήση ή κατάληψη του χώρου για οποιονδήποτε σκοπό πέραν της επίσκεψης.
• Απαγορεύεται κάθε μορφή δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης, αυθόρμητης ή έκτακτης.
• Οι παραβάτες τιμωρούνται με φυλάκιση έως ενός έτους.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η διάταξη επιδιώκει να «διασφαλίσει την ιερότητα του χώρου, αποτρέποντας φαινόμενα που υπονομεύουν την εθνική αξιοπρέπεια».
Παρέμβαση Μητσοτάκη – “Το Μνημείο δεν είναι χώρος διαδήλωσης”
Στο πλαίσιο της συνεδρίασης, αναμένεται παρέμβαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές θα υπερασπιστεί την τροπολογία, υπογραμμίζοντας ότι «το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη δεν μπορεί να μετατραπεί σε σκηνικό διαδηλώσεων ή πολιτικών αντιπαραθέσεων».
Η παρέμβασή του θεωρείται κομβική, καθώς η κυβέρνηση επιθυμεί να εμφανίσει την πρωτοβουλία ως θεσμική και ενοποιητική κίνηση, και όχι ως απόπειρα περιορισμού των ατομικών ελευθεριών.
«Πρόκειται για έναν ιερό χώρο εθνικής τιμής και ιστορικής ευθύνης. Η Πολιτεία οφείλει να τον προστατεύσει όπως αρμόζει», αναμένεται να δηλώσει ο Πρωθυπουργός, απαντώντας στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης.
Αντιδράσεις κομμάτων και συνταγματολόγων
Από πλευράς ΣΥΡΙΖΑ, στελέχη υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση «χρησιμοποιεί το Μνημείο ως πολιτικό εργαλείο», ενώ το ΚΚΕ έκανε λόγο για «επικίνδυνη ολίσθηση σε περιορισμό δημοκρατικών δικαιωμάτων».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο βουλευτής του ΜΕΡΑ25, Κρίτων Αρσένης, δήλωσε ότι «το Σύνταγμα προβλέπει σαφείς εγγυήσεις για την ελεύθερη συνάθροιση και η νομοθετική αυτή παρέμβαση δημιουργεί θολά όρια».
Από την άλλη πλευρά, συνταγματολόγοι όπως ο καθηγητής Αντώνης Μανιτάκης επισημαίνουν ότι «η προστασία ενός εθνικού μνημείου δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως αντιδημοκρατική ενέργεια, εφόσον προβλέπει αναλογικούς περιορισμούς και εφαρμόζεται ομοιόμορφα».
Το παρασκήνιο της κατάθεσης
Η τροπολογία κατατέθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας, με κυβερνητικές πηγές να κάνουν λόγο για αντίδραση σε επαναλαμβανόμενα περιστατικά συγκεντρώσεων που είχαν λάβει χώρα μπροστά από το Μνημείο τα τελευταία χρόνια, προκαλώντας – σύμφωνα με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη – «προβλήματα στην πρόσβαση και αλλοίωση του χώρου».
Ωστόσο, στελέχη της αντιπολίτευσης υποστηρίζουν πως «η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία» και συνδέεται με το πολιτικό κλίμα που διαμορφώνεται ενόψει της αναθεώρησης του Συντάγματος.
Πληροφορίες από κοινοβουλευτικούς συντάκτες αναφέρουν πως η τροπολογία πέρασε από επτά υπουργεία και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, ενώ ο τελικός συντονισμός έγινε από το Μέγαρο Μαξίμου, υπό την επίβλεψη του ίδιου του Πρωθυπουργού.
Το Μνημείο και το μήνυμα της πολιτείας
Το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, στο επίκεντρο της πλατείας Συντάγματος, παραμένει ένας από τους πιο εμβληματικούς τόπους εθνικής μνήμης, που τιμά όλους όσοι έπεσαν για την πατρίδα. Από την ανέγερσή του το 1932, έχει καταστεί σημείο τιμής και περισυλλογής, αλλά και συμβολικός χώρος για κάθε σημαντική στιγμή της εθνικής ζωής.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο θα θωρακίσει θεσμικά τον σεβασμό προς το Μνημείο, θέτοντας τέλος σε εικόνες που, όπως αναφέρει, «προσβάλλουν τη συλλογική μνήμη».
Από την άλλη, η αντιπολίτευση επιμένει πως «ο σεβασμός δεν κατοχυρώνεται με ποινές, αλλά με παιδεία και ιστορική συνείδηση».
Η σημερινή συζήτηση στη Βουλή αποτελεί δοκιμασία για το επίπεδο του πολιτικού πολιτισμού και για το πώς η ελληνική δημοκρατία διαχειρίζεται τη σχέση της με τα εθνικά σύμβολα.
Είτε ως πράξη προστασίας είτε ως αφορμή πολιτικής αντιπαράθεσης, η τροπολογία για τον Άγνωστο Στρατιώτη ανέδειξε ένα παλιό αλλά διαχρονικό ερώτημα:
Πώς συνυπάρχουν ο σεβασμός στην ιστορία και η ελευθερία του πολίτη;
Η τελική ψηφοφορία αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς θα αποτυπώσει όχι μόνο τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς, αλλά και τη στάση των πολιτικών δυνάμεων απέναντι σε μια πρωτοβουλία που αγγίζει τον πυρήνα της εθνικής αυτοσυνειδησίας.
