Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης: Μια ιδιαίτερα συγκινητική και πνευματικά φορτισμένη εκδήλωση πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης 8 Οκτωβρίου 2025 στη Βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας», παρουσία του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη και του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Φιλοθέου.
Η εκδήλωση αφορούσε την παρουσίαση της νέας έκδοσης του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ και της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης με τίτλο «Φώτης Κόντογλου: Ταπεινές σημειώσεις εις τας επιστολάς του Αποστόλου Παύλου», που περιλαμβάνει δύο ανέκδοτα χειρόγραφα του μεγάλου ζωγράφου, αγιογράφου και πνευματικού δημιουργού.
Το έργο αυτό φωτίζει μια άγνωστη έως σήμερα πτυχή του Φώτη Κόντογλου, αποκαλύπτοντας την εσωτερική του σχέση με τον λόγο του Αποστόλου Παύλου και την πνευματική του προσέγγιση στον άνθρωπο και την πίστη. Το κοινό αποτελούνταν από εκπροσώπους του εκκλησιαστικού, δημοσιογραφικού και ακαδημαϊκού κόσμου, που γέμισαν την αίθουσα τιμώντας έναν από τους σπουδαιότερους Έλληνες δημιουργούς του 20ού αιώνα.
Στην εκδήλωση μίλησαν ο Αντιπρόεδρος του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ Νίκος Γερακάρης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, ενώ την παρουσίαση συντόνισε ο δημοσιογράφος Παύλος Τσίμας. Ο διακεκριμένος ηθοποιός Νικήτας Τσακίρογλου διάβασε αποσπάσματα από το βιβλίο, συγκινώντας το κοινό με τη βαθιά και υποβλητική του φωνή.
Ο κ. Παύλος Μαρινάκης, στον χαιρετισμό του, μίλησε με λόγια σεβασμού για τον Κόντογλου, λέγοντας:
«Δεν μιλάμε απλώς για μια παρουσίαση βιβλίου, αλλά για μια συνάντηση μνήμης, πνεύματος και ελληνικότητας. Ο Κόντογλου δεν ζωγράφισε απλώς εικόνες· ζωγράφισε όλη τη συνείδηση του τόπου μας. Αν ζούσε σήμερα, θα καθόταν διακριτικά στο βάθος της αίθουσας, παρατηρώντας τα πρόσωπα και όχι τους τίτλους. Θα μας θύμιζε πως η αλήθεια του ανθρώπου δεν βρίσκεται στη βιτρίνα, αλλά στο φως που κουβαλά μέσα του».
Η Πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου, που παραβρέθηκε στην εκδήλωση, υπογράμμισε ότι η έκδοση αποτελεί «έργο πνευματικής αποκατάστασης» και σημείωσε πως το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ παραμένει προσηλωμένο στη διαφύλαξη της πνευματικής μνήμης του τόπου. «Η δημοσιογραφία, η τέχνη και η πίστη ενώνονται σε έναν διάλογο που θυμίζει ποιοι είμαστε και από πού ερχόμαστε», τόνισε.
Στη δική του ομιλία, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος ανέδειξε τη θεολογική διάσταση του έργου, τονίζοντας πως ο Κόντογλου «έγραψε και ζωγράφισε με το βλέμμα στραμμένο στον ουρανό, όχι για να ξεφύγει από τον κόσμο, αλλά για να τον μεταμορφώσει». Ο Σεβασμιώτατος χαρακτήρισε το βιβλίο «πολύτιμο πνευματικό τεκμήριο» που αποτυπώνει τη ζώσα σχέση της ελληνικής τέχνης με τη θεολογία.
Ο Αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Νίκος Γερακάρης στάθηκε στη συνεργασία με την Εκκλησία, επισημαίνοντας πως στόχος είναι να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη προσωπικοτήτων που σημάδεψαν τον ελληνικό λόγο και πολιτισμό. «Ο Φώτης Κόντογλου δεν ήταν μόνο ένας αγιογράφος· ήταν ένας άνθρωπος που έδωσε στην τέχνη πνευματική υπόσταση και στην πίστη αισθητική έκφραση», είπε χαρακτηριστικά.
Παρέστησαν Αρχιερείς, κληρικοί και πλήθος δημοσιογράφων, ενώ προβλήθηκαν για πρώτη φορά τα ανέκδοτα χειρόγραφα του Κόντογλου, στα οποία ο δημιουργός σχολιάζει θεολογικά αποσπάσματα από τις Επιστολές του Αποστόλου Παύλου.
Η έκδοση εντάσσεται στη σειρά εκδόσεων που υλοποιεί το Ίδρυμα με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και φέρει τη σφραγίδα του σεβασμού στην ελληνική παράδοση και τέχνη. Ήδη, όπως ανακοινώθηκε, το έργο θα ενταχθεί στις συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.
Η βραδιά έκλεισε με τον ηθοποιό Νικήτα Τσακίρογλου να διαβάζει τη φράση του Κόντογλου:
«Η ψυχή του Έλληνα είναι φως που δεν σβήνει, κι αν όλα γκρεμιστούν, αυτό το φως θα μένει να δείχνει τον δρόμο».
