ΠΙΣΤΗ: «Εν Εκκλησίαις ευλογείτε τον Θεόν» (Ψ. 67, 28). Οι άνθρωποι όμως δεν πηγαίνουν πιά στις Εκκλησίες και δεν ευλογούν τον Θεό. Ο θείος έρως, η σφοδρή επιθυμία για σχέση με τον Θεό δηλαδή, η οποία ενυπάρχει σε κάθε άνθρωπο, έχει εκλείψει, γιατί εξέλειπαν οι Πατέρες μας, στους οποίους βλέπαμε ζωντανό αυτόν τον πόθο.
Γράφει ο π. Γεράσιμος Βουρνάς
Εμείς οι Ιερείς, που μας αξιώνει ο Θεός να λειτουργούμε τα φοβερά και ζωοποιά Μυστήρια Του, πρέπει πρώτοι να προβληματιστούμε. Γιατί οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την Εκκλησία; Γιατί όταν ακούνε την καμπάνα δεν προσέρχονται με πόθο στον Οίκο του Κυρίου σε μια εποχή, όπως η δική μας, που ό,τι άλλο εκτός από τον λόγο του Χριστού έχει κραυγαλέα αποδειχθεί ότι οδηγεί σε αδιέξοδο;
Κατά καιρούς τίθεται το ερώτημα, γιατί δηλαδή οι Εκκλησίες αδειάζουν; Δεν φαίνεται να είναι όμως το σωστό ερώτημα. Διότι σε τι θα μας χρησιμεύσουν οι γεμάτες Εκκλησίες, χωρίς όμως να υπάρχει ευσέβεια και ευπρέπεια; Χωρίς να υπάρχει πόθος για τον Χριστό; Επειδή λοιπόν οι περισσότεροι νοιάζονται για το πως θα δούν πάση θυσία τα στασίδια γεμάτα, προτείνουν να εκσυγχρονιστεί η Εκκλησία μας. Αγνοούν όμως ότι αιτία της παρακμής της Παπικής και της Προτεσταντικής εκκλησίας είναι η διαρκής εκσυγχρόνιση, χρόνο με το χρόνο όλο και περισσότερο, και δεν προβληματίζονται που βλέπουν τους πιστούς να απομακρύνονται από τους ναούς, οι οποίοι πωλούνται και μετατρέπονται τελικά, ιδίως στο εξωτερικό, σε κέντρα διασκεδάσεως!
Γι’ αυτό το σωστό ερώτημα που πρέπει να θέσουμε είναι το γιατί δεν λατρεύουν οι άνθρωποι τον Θεό. Γιατί αυτό που έχει σημασία είναι να γίνεται προσευχή μέσα στην Εκκλησία, έστω και αν μείνουμε μόνο δύο η τρείς! Δεν είναι η λύση η εισαγωγή της δημοτικής γλώσσας στη Θεία Λατρεία, ούτε να βάλουμε και γυναίκες στα ψαλτήρια η στο Ιερό, ούτε να αλλοιώσουμε την Βυζαντινή Μουσική και να την κάνουμε πιό ευρωπαϊκή. Να σημειωθεί ότι περί της εκκοσμίκευσης της Βυζαντινής Μουσικής μίλησε πολύ κατατοπιστικά ο καθηγητής κ. Αχιλλεύς Χαλδαιάκης στο ΙΘ΄ Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο Στελεχών Ι. Μητροπόλεων, όπου επεσήμανε, όχι μόνο περιπτώσεις όπου τα όρια έχουν ξεπεραστεί ανεπίτρεπτα, αλλά έκανε λόγο και για το ήθος και την όλη στάση που οφείλει να τηρεί ο ψάλτης, ο οποίος θα πρέπει να έχει στο νού του πάντοτε ότι δεν είναι “performer”, αλλά προσευχόμενος.[1]
Αυτά όλα είναι εκπτώσεις από τον λόγο του Θεού, εκπτώσεις από την αληθινή λατρεία του Θεού, εκπτώσεις που οδηγούν σε μια πολιτικώς ορθή πίστη, καταδικασμένη να χαθεί, όπως χάθηκαν τόσα και τόσα πολιτικά κατεστημένα ανά τους αιώνες!
Οι άνθρωποι, όσοι έχουν διατηρήσει σώας τας φρένας ακόμη, χρειάζονται τους Ιερείς τους να προσεύχονται, όταν τελούν την Θεία Λατρεία, να παίρνουν δηλαδή στα σοβαρά αυτό που κάνουν. Τότε δεν θα χρειάζονται τα νέα Ελληνικά, διότι όπου υπάρχει ευσέβεια όλα γίνονται κατανοητά. Καθίσταται σαφές ότι ο Ναός είναι τόπος Θεού!
Οι Ιερείς όμως είμαστε, στην πλειοψηφία μας, “λιγότεροι” σε ποιότητα απ’ ό,τι πρέπει. Δεν βλέπουν οι άνθρωποι σε εμάς ζωή, δεν βλέπουν ζέση πίστεως στην καρδιά μας, γι’ αυτό, ό,τι και να τους λέμε είναι λόγια νεκρά. Δεν βλέπουν σε εμάς οι άνθρωποι τον Χριστό που είναι «έρως, νούς, φως, χρηστότης».
Ακόμη και όταν δεν προτείνεται η καταστρατήγηση του Ευαγγελίου και ο εκσυγχρονισμός της Εκκλησίας, συχνά σε ιερατικές συζητήσεις γίνεται λόγος για το πως θα μένουν ευχαριστημένοι οι πιστοί ερχόμενοι στην Εκκλησία. Οι λύσεις που προτείνονται είναι, μεταξύ άλλων, η συντόμευση των Ιερών Ακολουθιών, η υποχώρηση σε κάποια αιτήματα των λαϊκών που είναι εκτός της εκκλησιαστικής τάξεως, όπως π.χ. το να μη δυσαρεστούμε κανένα με παρατηρήσεις για την διατήρηση της ευταξίας εντός του Ναού κ.ά.
Αν παύαμε όμως, προς στιγμήν, να σκεφτόμαστε ως διευθυντές επιχειρήσεων (managers) και καταφεύγαμε στους Πατέρες μας, όπως ο Μέγας Αντώνιος, θα βλέπαμε την πραγματική αιτία που ερημώνουν οι Ναοί μας και θα βρίσκαμε τις λύσεις. Ασφαλώς, δεν είναι κακό να φροντίζουν οι ποιμένες για την διευκόλυνση των ανθρώπων, αλλά όταν απουσιάζουν τα πνευματικά κριτήρια τότε μάλλον ζημία προξενείται. Ο Μέγας Αντώνιος λ.χ., δεν σκεπτόταν έτσι. Από νέος δεν επεθύμησε ούτε γνώσεις, ούτε διασκεδάσεις, ούτε θέσεις, παρά είχε μέσα του τον πόθο να σχετιστεί όσο γίνεται με τον Θεό και να γίνει άνθρωπος με άγιες αρετές. Γι’ αυτό μαθήτευσε σε Αγίους Πατέρες και ασκήτευσε σε Μοναστήρι. Οι άνθρωποι όμως έβλεπαν την αγιότητά του και τον ακολουθούσαν παντού. Τόσο πολύ αυξήθηκαν εκείνοι που τον πλησίαζαν, ώστε ο Άγιος κατέφυγε στην έρημο, για να μπορεί απερίσπαστος να λατρεύει τον Θεό και να ασκείται στις άγιες αρετές. Ωστόσο, ο πόθος των ανθρώπων να τον συναντήσουν ήταν τέτοιος που τον ανακάλυψαν ακόμη και στην έρημο και πολλοί ήθελαν να ζήσουν κοντά του και να τον διακονούν. Μάλιστα, από τους πρώτους που τον ανακάλυψαν ήταν οι Σαρακηνοί, δηλαδή οι πειρατές, οι οποίοι έβρισκαν διάφορες προφάσεις, ώστε να περάσουν από τον Άγιο και να βρεθούν για λίγο κοντά του![2] Αυτοί είναι οι Άγιοι μας, και τις ερήμους τις κάνουν Παράδεισο και τις άγονες ψυχές μας τις γεμίζουν με ευσέβεια, ενώ εμείς, επειδή ούτε μοιάζουμε, ούτε θέλουμε να μοιάσουμε λίγο στον Μέγα Αντώνιο, βλέπουμε τους Ιερούς μας Ναούς να ερημώνουν. Ο άγιος Αντώνιος ήθελε να στρέφει την προσοχή των ανθρώπων όχι στον εαυτό του, αλλά στον Χριστό. Εμείς οι κληρικοί επιθυμούμε να προσέχουν εμάς, να μας θαυμάζουν και να μας λένε καλά λόγια. Γι’ αυτό και έχουμε μεγάλη ευθύνη για το κατάντημα της Εκκλησίας και της Πατρίδας μας.
Ευθύνη όμως έχει και ο κάθε πιστός ξεχωριστά. Γιατί, όσο ανάξιοι κι αν είμαστε οι κληρικοί, με πολλά αμαρτήματα και ελαττώματα, η χάρις του Παναγίου Πνεύματος που δίδεται από τα Ιερά Μυστήρια που τελούμε δεν μικραίνει από την αναξιότητά μας. Ο Θεός διά πάντων των Ιερέων Του ενεργεί, κατά τον άγιο Ιωάννη Χρυσόστομο, και γι’ αυτό είναι καιρός όλοι να επιστρέψουμε στην Εκκλησία, στο ταμείο της Χάριτος, να κλάψουμε για τις αμαρτίες μας και για το κατάντημα της Πατρίδας μας που κάποτε ήταν Αγία και τώρα θλιμμένη και διαβρωμένη από την αμαρτία.
Να ζητήσουμε την Χαρά των Πατέρων μας! Γιατί την αφήνουμε να φύγει μέσα από τα χέρια μας;
Πρεσβείαις του Μεγάλου Αντωνίου και πάντων των αγίων Πατέρων και Διδασκάλων μας, Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησέ μας, δώσε μας την Χάρη Σου να δούμε τα αμαρτήματά μας και το που είναι τα καλά και συμφέροντα ταις ψυχαίς ημών.
Σημειώσεις:
[1] Βλ. σχετικά στό: pemptousia.gr, αντλήθηκε στις 27/9/2025. [2] Μ. Αθανασίου, Εις τον βίον του Μεγάλου Αντωνίου, PG 26, 916Β.
orthodoxostypos
