ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΡΗΤΗΣ: Καθοριστική εβδομάδα ξεκίνησε για την Εκκλησία της Κρήτης, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν μεταξύ Ηρακλείου και Αθήνας θα καθορίσουν αν θα υπάρξει άμεση κινητικότητα για την εκλογή νέου Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου ή αν θα συνεχιστεί η στάση αναμονής που κρατά ήδη τέσσερις μήνες.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Το ζήτημα έχει λάβει έντονα πολιτικές και εκκλησιαστικές διαστάσεις, ενώ οι εξελίξεις αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον τόσο από την τοπική κοινωνία όσο και από το Φανάρι.
Συνοδική σύσκεψη στο Ηράκλειο – Το πρώτο βήμα
Η εβδομάδα ξεκίνησε με τη Συνοδική Σύσκεψη που πραγματοποιείται σήμερα στο Ηράκλειο. Εκεί οι Ιεράρχες της Κρήτης θα καταθέσουν τις θέσεις τους πριν από την αυριανή αναχώρηση της Συνοδικής Αντιπροσωπείας για την Αθήνα. Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας είναι ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Ευγένιος, ο οποίος έχει αναλάβει τον ρόλο του συνδετικού κρίκου ανάμεσα στο νησί και την κυβέρνηση.
Αύριο, Τρίτη, η Αντιπροσωπεία αναμένεται να περάσει το κατώφλι του Μεγάρου Μαξίμου. Αν το πρόγραμμα του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη το επιτρέψει, θα πραγματοποιηθεί συνάντηση σε ανώτατο επίπεδο· σε διαφορετική περίπτωση, οι Ιεράρχες θα συναντηθούν με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη.
Το «αγκάθι» της τροπολογίας και η ψυχρότητα με την κυβέρνηση
Η αφετηρία της κρίσης τοποθετείται στον Μάιο, όταν ψηφίστηκε η τροπολογία που «πάγωσε» το μεταθετό και μπλόκαρε την εκλογή Μητροπολίτη στα Χανιά. Η Εκκλησία της Κρήτης μίλησε τότε για ωμή παρέμβαση στα εσωτερικά της, καταγγέλλοντας ευθέως την κυβέρνηση. Από τότε οι τόνοι δεν έπεσαν, ενώ η ένταση κορυφώθηκε με την απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου για αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη, γεγονός που προκάλεσε νέα ανησυχία.
Η κυβέρνηση επιχειρεί εδώ και μήνες να εκτονώσει την κρίση. Ωστόσο, οι Ιεράρχες της Κρήτης διαμηνύουν ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσουν σε ζητήματα που αφορούν την ημιαυτονομία της Εκκλησίας τους. Μάλιστα, το σενάριο περί κατάργησης αυτής της ημιαυτονομίας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και στην τοπική κοινωνία, ασκώντας πίεση στους Κρητικούς βουλευτές.
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να αποσύρει την τροπολογία. Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, «οι κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται ισότιμα και με διαφάνεια, χωρίς εξαιρέσεις».
Το Φανάρι και ο Καταστατικός Χάρτης
Η απόφαση της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου να προχωρήσει σε αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη της Εκκλησίας της Κρήτης άνοιξε νέο κεφάλαιο. Στην Κρήτη εκφράζονται φόβοι ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό της ημιαυτονομίας που απολαμβάνει εδώ και δεκαετίες.
Η πλευρά του Φαναρίου διαμηνύει ότι πρόκειται για «διορθωτική κίνηση» που στοχεύει στον εκσυγχρονισμό και τη θεσμική θωράκιση. Ωστόσο, οι Ιεράρχες της Κρήτης υποστηρίζουν ότι μια τέτοια αλλαγή θα αλλοιώσει τον ιστορικό χαρακτήρα και τα δικαιώματα της τοπικής Εκκλησίας.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο παρακολουθεί στενά τις διεργασίες, με τον ίδιο τον Παναγιώτατο να έχει εκφράσει την επιθυμία για διάλογο και κατανόηση, χωρίς όμως να αποκλείει παρεμβάσεις αν χρειαστεί.
Οι πολιτικές διαστάσεις
Η υπόθεση δεν είναι μόνο εκκλησιαστική αλλά και πολιτική. Το Μέγαρο Μαξίμου επιθυμεί να αποφύγει μια νέα εστία έντασης σε μια περίοδο που η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ήδη πολλαπλά μέτωπα. Για τον λόγο αυτό, η αυριανή συνάντηση με την Αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Κρήτης θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη.
Οι Κρητικοί βουλευτές πιέζονται από την τοπική κοινωνία να στηρίξουν τα αιτήματα της Εκκλησίας. Η δυσαρέσκεια που εκφράζεται για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε η κυβέρνηση το θέμα της τροπολογίας έχει μετατραπεί σε πολιτικό ζήτημα, με προεκτάσεις που μπορεί να αποδειχθούν σοβαρές στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις.
Το Μέγαρο Μαξίμου εμφανίζεται διατεθειμένο να ακούσει, αλλά όχι να κάνει πίσω στο θέμα της τροπολογίας. Το ζητούμενο είναι αν θα βρεθεί «γέφυρα» που θα επιτρέψει την εκτόνωση της κρίσης χωρίς νικητές και ηττημένους.
Η σκιά της «μαφίας της Κρήτης»
Την ατμόσφαιρα βαραίνει και η πρόσφατη υπόθεση της λεγόμενης «μαφίας της Κρήτης», στην οποία φέρονται να εμπλέκονται και κληρικοί. Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση από την Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο, το ζήτημα δεν αποκλείεται να τεθεί στο περιθώριο των συζητήσεων. Η υπόθεση έχει προκαλέσει αναστάτωση στην τοπική κοινωνία και φέρνει σε δύσκολη θέση την Εκκλησία, η οποία καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων.
Η επόμενη μέρα
Η κρίσιμη συνάντηση στην Αθήνα θα δείξει αν η Εκκλησία της Κρήτης και η κυβέρνηση μπορούν να βρουν κοινό βηματισμό. Η εκλογή νέου Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου αποτελεί το άμεσο ζητούμενο, αλλά το διακύβευμα είναι πολύ ευρύτερο: αφορά την ίδια την ημιαυτονομία της Εκκλησίας της Κρήτης και τη σχέση της με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Αν υπάρξει συμφωνία, θα πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα σταθεροποίησης και εμπιστοσύνης. Αν όχι, τότε το ρήγμα μπορεί να βαθύνει, με απρόβλεπτες συνέπειες τόσο για την Εκκλησία όσο και για την πολιτική σκηνή.
Η εβδομάδα που διανύουμε δεν είναι μια τυπική περίοδος διαβουλεύσεων. Είναι μια κομβική στιγμήπου θα κρίνει το μέλλον της Εκκλησίας της Κρήτης, τη σχέση της με το Φανάρι και την κυβέρνηση, αλλά και την εκλογή νέου Ιεράρχη στα Χανιά. Το βλέμμα όλων στρέφεται στο Μέγαρο Μαξίμου: εκεί θα φανεί αν υπάρχει διάθεση για λύση ή αν η κρίση θα συνεχιστεί, αφήνοντας ανοιχτά τα πληγώματα που έχουν ήδη δημιουργηθεί.
Φωτό αρχείου
