ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Στελέχη του Υπουργείου Εργασίας μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr και ξεκαθάρισαν ότι η αναγνώριση πλασματικών ετών παραμένει το ισχυρότερο εργαλείο πρόωρης εξόδου από την εργασία.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Παρά τις αλλαγές που έφερε η μνημονιακή περίοδος και η μετέπειτα μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού, οι ασφαλισμένοι μπορούν ακόμη να αξιοποιήσουν αυτήν τη δυνατότητα για να κατοχυρώσουν σύνταξη έως και 7 χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο.
Σύμφωνα με τα ίδια στελέχη, οι παλαιοί ασφαλισμένοι (πριν από το 1993) μπορούν να «κλειδώσουν» ηλικία συνταξιοδότησης ακόμη και στα 60 έτη, ενώ για τους νεότερους (από το 1993 και μετά) τα πλασματικά λειτουργούν κυρίως ως μέσο συμπλήρωσης της 40ετίας, ώστε να βγουν στη σύνταξη στα 62 αντί στα 67.
Τι είναι τα πλασματικά έτη
Τα πλασματικά έτη είναι χρόνοι ασφάλισης που δεν προέρχονται από πραγματική εργασία, αλλά μπορούν να αναγνωριστούν και να εξαγοραστούν από τον ασφαλισμένο. Οι πιο συνηθισμένες κατηγορίες είναι:
• Χρόνος σπουδών.
• Χρόνος τέκνων (έως 5 έτη).
• Άδειες ανατροφής, γονικές ή εκπαιδευτικές.
• Περίοδοι ανεργίας και ασθένειας.
Όπως εξήγησε στέλεχος της ΕΦΚΑ, «τα πλασματικά δεν είναι μόνο ένα παράθυρο πρόωρης εξόδου, αλλά και ένας μηχανισμός που αυξάνει το τελικό ποσό της σύνταξης, καθώς προσμετρώνται στον συντάξιμο χρόνο και ανεβάζουν το ποσοστό αναπλήρωσης».
Κόστος εξαγοράς
Το κόστος εξαγοράς για μισθωτούς στον ιδιωτικό τομέα είναι 20% επί του μισθού του τελευταίου 12μήνου ή επί του κατώτατου μισθού σε περίπτωση ανεργίας ή μερικής απασχόλησης. Για δημόσιους υπαλλήλους ισχύει η ίδια αναλογία μετά το 2020, ενώ για αιτήσεις έως το 2019 το ποσοστό κυμαινόταν από 6,67% έως 16,67%.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, το κόστος εξαγοράς ισούται με τη μηνιαία ασφαλιστική εισφορά του κλάδου σύνταξης. Έτσι, π.χ. για ασφαλισμένο του πρώην ΟΑΕΕ σε μεσαία κατηγορία εισφορών, το κόστος ενός έτους εξαγοράς μπορεί να ξεπεράσει τα 3.000 ευρώ.
Παραδείγματα από ιδιωτικό τομέα
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε η ΑΑΔΕ και διαβίβασε στο Υπουργείο, ένας μισθωτός με συντάξιμο μισθό 1.240 ευρώ και 35 χρόνια ασφάλισης, αν βγει με μειωμένη σύνταξη στα 62, θα λάβει περίπου 768 ευρώ. Αν εξαγοράσει 5 πλασματικά έτη με κόστος 16.560 ευρώ, συμπληρώνει 40ετία και δικαιούται πλήρη σύνταξη περίπου 1.057 ευρώ. Το μηνιαίο κέρδος είναι 289 ευρώ, δηλαδή 3.468 ευρώ ετησίως, και η απόσβεση του κόστους έρχεται σε λιγότερο από 5 χρόνια.
Αντίστοιχα, για μισθωτό με μισθό 3.900 ευρώ, το κόστος των 5 ετών ανέρχεται σε 48.480 ευρώ. Η σύνταξη ανεβαίνει από 1.760 ευρώ σε 2.387 ευρώ, δηλαδή αύξηση 627 ευρώ τον μήνα. Η απόσβεση γίνεται σε περίπου 6 χρόνια.
Παραδείγματα από το Δημόσιο
Στελέχη του Υπουργείου ανέφεραν ότι στο Δημόσιο οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν έως και 12 πλασματικά έτη (σπουδές, στρατός, τέκνα, άδειες).
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση δημοσίου υπαλλήλου με 25ετία το 2011 και ανήλικο τέκνο. Αν δεν αναγνωρίσει πλασματικά, θα βγει στα 67. Αν όμως εξαγοράσει 2 πλασματικά έτη για να συμπληρώσει 25ετία το 2011, μπορεί να κατοχυρώσει πλήρη σύνταξη σε ηλικία 58 ετών και 5 μηνών.
Για υπάλληλο με συντάξιμο μισθό 2.000 ευρώ, το κόστος εξαγοράς 5 ετών φτάνει τα 24.000 ευρώ. Όμως, η σύνταξη αυξάνεται κατά περίπου 400 ευρώ τον μήνα, με αποτέλεσμα η απόσβεση να γίνεται σε λιγότερο από 6 χρόνια.
Παραδείγματα για ελεύθερους επαγγελματίες
Για ασφαλισμένους στον πρώην ΟΑΕΕ ή το ΕΤΑΑ, το κάθε έτος εξαγοράς κοστίζει όσο η μηνιαία εισφορά επί 12. Αν ο επαγγελματίας πληρώνει 300 ευρώ εισφορά τον μήνα, ένα έτος κοστίζει 3.600 ευρώ.
Σύμφωνα με στέλεχος της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Ασφάλισης, «οι επαγγελματίες έχουν συνήθως υψηλότερο όφελος, γιατί η εξαγορά τους δίνει τη δυνατότητα να συμπληρώσουν 35ετία έως το 2012 και να βγουν στα 62 αντί στα 67. Αν συνυπολογιστεί ότι κερδίζουν και πλήρη εθνική σύνταξη χωρίς περικοπή 30%, η διαφορά μπορεί να ξεπεράσει τα 500 ευρώ τον μήνα».
Στρατιωτικοί και ένστολοι
Ειδική μνεία γίνεται για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, που μπορούν να αξιοποιήσουν τη λεγόμενη «μάχιμη 5ετία». Όπως τονίζει η Γενική Γραμματεία Άμυνας, η πενταετία αυτή μετράει στο διπλάσιο για όσους έχουν 24,6 έτη πραγματικής υπηρεσίας, δίνοντας έτσι σημαντική ώθηση για ταχύτερη έξοδο.
Οι «κερδισμένοι» και οι «χαμένοι»
Από την ανάλυση των στελεχών του Υπουργείου προκύπτει ότι οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι:
• Οι παλαιοί ασφαλισμένοι πριν από το 1993, που μπορούν να κατοχυρώσουν σύνταξη πριν από τα 62.
• Οι μητέρες με ανήλικα τέκνα, όπου τα πλασματικά κατεβάζουν τα όρια ηλικίας ακόμη και στα 58,5 έτη.
• Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που κερδίζουν πλήρη σύνταξη στα 62 αντί για μειωμένη με πέναλτι.
Αντίθετα, χαμένοι είναι κυρίως οι νέοι ασφαλισμένοι (μετά το 1993), οι οποίοι δεν μπορούν να φύγουν κάτω από τα 62, αλλά μόνο να μειώσουν το όριο από τα 67.
Τι να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Στελέχη του Υπουργείου επισήμαναν στο vimaorthodoxias.gr ότι:
• Η αίτηση για εξαγορά μπορεί να γίνει τώρα και να ενεργοποιηθεί κοντά στη σύνταξη.
• Η εξόφληση εφάπαξ συμφέρει, γιατί υπάρχει έκπτωση 2% για κάθε έτος.
• Οι αυξήσεις μισθών αυξάνουν και το κόστος εξαγοράς.
• Η αναγνώριση πρέπει να στοχεύει στη θεμελίωση 40ετίας ή στη συμπλήρωση 25ετίας έως το 2012.
Η αξιοποίηση των πλασματικών ετών παραμένει για χιλιάδες εργαζόμενους το πιο αποτελεσματικό μέσο πρόωρης εξόδου. Παρά το υψηλό κόστος, η απόσβεση γίνεται σε διάστημα 5 – 7 ετών χάρη στη σημαντική αύξηση της σύνταξης.
Όπως υπογραμμίζουν στελέχη του Υπουργείου, «η αναγνώριση πλασματικών ετών είναι εργαλείο δικαιοσύνης, γιατί δίνει λύση σε κατηγορίες που αδικήθηκαν από τις μνημονιακές αυξήσεις ορίων ηλικίας».
