ΟΠΕΚΕΠΕ: Η πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου 2025 αναμένεται να φέρει «ανάσα» ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Με επιτυχία η εκδήλωση του Πνευματικού Κέντρου Περιβολίων Μητροπόλεως Καρυστίας και Σκύρου
News: Μετά από δύο μήνες καθυστερήσεων, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και ο ΟΠΕΚΕΠΕ επιβεβαιώνουν ότι ξεκινούν οι πληρωμές για εκκρεμότητες του Έτους Ενίσχυσης 2024, με συνολικά ποσά που ξεπερνούν τα 230 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, ο ΕΛΓΑ ενεργοποιεί αποζημιώσεις για ζημιές του 2024, ενώ το ζήτημα των δηλώσεων ΟΣΔΕ για το 2025 εξακολουθεί να προκαλεί έντονο προβληματισμό σε παραγωγούς και συνεταιρισμούς.
Η «μερίδα του λέοντος» από Σεπτέμβριο
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Κώστα Τσιάρα, οι πληρωμές ξεκινούν από την ερχόμενη Δευτέρα και θα αφορούν κυρίως τα Αγροπεριβαλλοντικά Προγράμματα. Το ποσό των 233 εκατ. ευρώ αναλύεται ως εξής:
• 130 εκατ. ευρώ για τη Δράση 1 Βιολογικής Φυτικής Παραγωγής
• 22 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «Κομφούζιο»
• 21 εκατ. ευρώ για τις Σπάνιες Φυλές
• 55 εκατ. ευρώ για δράσεις Βιολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας του 2022
• 5 εκατ. ευρώ για Μελισσοκομία 2022
Ο υπουργός τόνισε ότι οι καθυστερήσεις οφείλονται στην «εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ», με διασταυρωτικούς ελέγχους και συνεργασία με την ΑΑΔΕ και την οικονομική αστυνομία, ώστε να αποτραπεί η καταβολή παράνομων ενισχύσεων.
Στο πακέτο εντάσσονται επίσης πληρωμές για ζωοτροφές (63 εκατ. ευρώ), φυτικό κεφάλαιο και φερτά υλικά από τον «Ντάνιελ» (συνολικά 37 εκατ. ευρώ), καθώς και το περίφημο «πακέτο Μητσοτάκη» (178 εκατ. ευρώ). Πρόκειται για ποσά που, σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, θα κατευθυνθούν σε πάνω από 300.000 δικαιούχους σε όλη τη χώρα.
ΕΛΓΑ: Πληρωμές για ζημιές και ζωονόσους
Παράλληλα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο ΕΛΓΑ ενεργοποιεί σειρά αποζημιώσεων για ζημιές που προκλήθηκαν μέσα στο 2024. Ξεχωρίζουν οι καταβολές για ζωονόσους, με έμφαση στην ευλογιά που έπληξε κοπάδια σε Θεσσαλία, Μακεδονία και Θράκη.
Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι οι αποζημιώσεις διαμορφώνονται στα 250 ευρώ για κάθε θανατωθέν καθαρόαιμο ζώο και 220 ευρώ για τα υπόλοιπα, επίπεδα που –όπως σημείωσε– «δεν συναντώνται σε καμία άλλη χώρα της Ε.Ε.». Η διαδικασία καταγραφής είναι σε εξέλιξη από τις Περιφέρειες, ενώ η πληρωμή υπολογίζεται να ξεκινήσει ως τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Πέραν των ζωονόσων, σε τελικό στάδιο βρίσκονται και οι αποζημιώσεις για ζημιές από χαλαζοπτώσεις και ακραία καιρικά φαινόμενα της περασμένης άνοιξης. Το ύψος των καταβολών εκτιμάται σε περίπου 70 εκατ. ευρώ, με τον ΕΛΓΑ να δηλώνει ότι στόχος είναι η ολοκλήρωση πριν από την καταβολή της προκαταβολής ενιαίας ενίσχυσης τον Οκτώβριο.
ΟΣΔΕ 2025: Προβληματισμός για τις δηλώσεις
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις πληρωμές του 2024. Οι αγρότες έχουν στραμμένο το βλέμμα στο ΟΣΔΕ 2025, όπου ήδη παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις και τεχνικά προβλήματα.
Συνεταιρισμοί καταγγέλλουν ότι η διαδικασία άνοιξε με ελλείψεις στην πλατφόρμα, ενώ οι προθεσμίες είναι ασφυκτικές. Η GAIA ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ υπογραμμίζει ότι χιλιάδες παραγωγοί δεν έχουν προλάβει να ολοκληρώσουν δηλώσεις, ιδίως εκείνοι που έχουν ενταχθεί σε οικολογικά σχήματα και δράσεις βιολογικής γεωργίας.
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο λόγω των νέων απαιτήσεων για τους «μικρούς αγρότες» και της συζήτησης για το «πλαφόν 20.000 ευρώ». Ορισμένοι εκτιμούν ότι ενδέχεται να χρειαστεί παράταση στις προθεσμίες, ώστε να διασφαλιστεί η συμμετοχή όλων των δικαιούχων. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εξετάζει τις εισηγήσεις και, σύμφωνα με πληροφορίες, θα υπάρξει σχετική ανακοίνωση μέσα στον Σεπτέμβριο.
«Κρίσιμη φθινοπωρινή ανάσα» για τον πρωτογενή τομέα
Οι ειδικοί μιλούν για «φθινοπωρινή ανάσα» που μπορεί να αποτρέψει νέα οικονομική ασφυξία στον αγροτικό κόσμο. Η εκταμίευση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ σε συνδυασμό με τις αποζημιώσεις ΕΛΓΑ θα επιτρέψει σε αγρότες και κτηνοτρόφους να καλύψουν υποχρεώσεις ενόψει χειμώνα.
Ταυτόχρονα, η έναρξη της διαδικασίας ΟΣΔΕ 2025 είναι καθοριστική. Αν οι δηλώσεις δεν τρέξουν ομαλά, υπάρχει κίνδυνος να επηρεαστούν οι πληρωμές της νέας χρονιάς, περιλαμβανομένων των οικολογικών σχημάτων, της αναδιανεμητικής και της βασικής ενίσχυσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταστήσει σαφές ότι οι εθνικές αρχές πρέπει να τηρήσουν τα χρονοδιαγράμματα και να διασφαλίσουν πλήρη διαφάνεια στις πληρωμές. Οι καθυστερήσεις του 2024, που οδήγησαν σε συσσωρευμένες εκκρεμότητες 233 εκατ. ευρώ, δεν πρέπει να επαναληφθούν.
Πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις
Η κυβέρνηση θέλει να παρουσιάσει στη ΔΕΘ το Σεπτέμβριο μια εικόνα στήριξης της αγροτικής παραγωγής. Το αφήγημα «η Ελλάδα δεν μένει πίσω στις ενισχύσεις» θα στηριχθεί σε αυτές τις πληρωμές. Από την άλλη, η αντιπολίτευση προειδοποιεί για «κακοδιαχείριση» και «προεκλογικές παροχές», κάνοντας λόγο για καλλιέργεια κλίματος εφησυχασμού.
Στην πράξη, οι αγρότες περιμένουν χρήματα που έπρεπε να είχαν λάβει πριν το καλοκαίρι. Οι παρατεταμένες καθυστερήσεις αύξησαν την πίεση σε χιλιάδες οικογένειες, ενώ τα χρέη προς τράπεζες και προμηθευτές λιπασμάτων διογκώθηκαν. Ορισμένοι συνεταιρισμοί μιλούν για «επικίνδυνη οριακή κατάσταση» σε επίπεδο ρευστότητας.
Τι ακολουθεί
Η ατζέντα των επόμενων μηνών είναι φορτωμένη:
• Σεπτέμβριος: Πληρωμές αγροπεριβαλλοντικών, αποζημιώσεις ΕΛΓΑ
• Οκτώβριος: Προκαταβολή ενιαίας ενίσχυσης (70% από ΟΠΕΚΕΠΕ)
• Νοέμβριος – Δεκέμβριος: Εξόφληση ενιαίας ενίσχυσης και υπόλοιπες εκκρεμότητες
• Παράλληλα: Ολοκλήρωση δηλώσεων ΟΣΔΕ 2025 και οριστικοποίηση οικολογικών σχημάτων
Η διαχείριση αυτής της «τριπλής εξίσωσης» (ΟΠΕΚΕΠΕ – ΕΛΓΑ – ΟΣΔΕ) θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την εικόνα του αγροτικού τομέα στο τέλος της χρονιάς.
Αν ο σχεδιασμός προχωρήσει χωρίς νέα εμπόδια, οι παραγωγοί θα μπουν στον χειμώνα με μεγαλύτερη σιγουριά. Σε διαφορετική περίπτωση, το φθινόπωρο μπορεί να εξελιχθεί σε νέα περίοδο αβεβαιότητας.
