ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ: Στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Θεόδωρος Β΄ τοποθετείται με σαφήνεια και χωρίς περιστροφές στα κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν την Ορθοδοξία, την Αφρική και την Ελλάδα.
Επιμέλεια – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Ο Προκαθήμενος της δεύτερης τη τάξει Εκκλησίας της Ορθοδοξίας ξεκαθαρίζει ότι το μεγαλύτερο διακύβευμα για το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας είναι η ενότητα και η διατήρηση του πνευματικού του ρόλου μέσα σε συνθήκες γεωπολιτικής αναταραχής και θρησκευτικού ανταγωνισμού.
Με αφορμή την κρίση που ταλανίζει τη Μονή Σινά, ο Πατριάρχης στέλνει σαφές μήνυμα προς τη Σιναϊτική Αδελφότητα, τονίζοντας ότι πρέπει να επικρατήσουν «σύμπνοια και ομόνοια» απέναντι σε εξωτερικούς περισπασμούς. Παράλληλα, εκφράζει την ακλόνητη πίστη του ότι το αιγυπτιακό κράτος θα συνεχίσει να σέβεται το μακραίωνο καθεστώς της ιστορικής μονής, όπως έχει πράξει μέχρι σήμερα.
Στο ζήτημα της ρωσικής παρουσίας στην Αφρική, ο Θεόδωρος Β΄ δεν διστάζει να καταδικάσει το Πατριαρχείο Μόσχας, κάνοντας λόγο για «άκρως αντικανονική, αντιαδελφική και αντορθόδοξη» εισπήδηση που αμφισβητεί τη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Παρά ταύτα, επισημαίνει ότι η Αλεξανδρινή Εκκλησία θα συνεχίσει απτόητη το έργο της στην ήπειρο, μακριά από «εφήμερα εξουσιαστικά παίγνια».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο μεταναστευτικό, σημειώνοντας ότι η Αφρική είναι πλούσια σε πόρους αλλά φτωχή σε ανθρώπινη ανάπτυξη. Η λύση, όπως υπογραμμίζει, είναι η ορθολογική εκμετάλλευση του πλούτου της και η ενίσχυση των τοπικών οικονομιών, ώστε οι άνθρωποι να μην αναγκάζονται να εγκαταλείπουν τις πατρίδες τους. Η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να συμβάλει στην κατεύθυνση αυτή δημιουργώντας προϋποθέσεις παραμονής των ανθρώπων στον τόπο τους.
Ο Πατριάρχης Θεόδωρος Β΄ επαναλαμβάνει ότι, παρά τις δυσκολίες και τις ενδοεκκλησιαστικές ρήξεις, η Ορθοδοξία παραμένει ενιαία στη θεολογία και την πίστη. «Η Ορθοδοξία θα βρει την ομόνοιά της», τονίζει χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την ακλόνητη πεποίθηση ότι οι ρίζες της πίστης και η μακραίωνη παράδοση θα λειτουργήσουν ως συγκολλητική ουσία για το μέλλον.
Η συνέντευξη του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεοδώρου Β΄
Μακαριώτατε, πώς βιώνει η Αλεξανδρινή Εκκλησία τις κοσμογονικές γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής;
Η Εκκλησία Αλεξανδρείας, έχοντας δισχιλιόχρονη παρουσία στη Μ. Ανατολή, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην περιοχή συνεργαζόμενη με τα Παλαίφατα Πατριαρχεία και τις Εκκλησίες Κύπρου και Ελλάδος και γενικότερα τις θρησκευτικές κοινότητες με πνεύμα ενότητας, προβάλλοντας πάντοτε τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και της αγάπης μεταξύ των λαών της περιοχής, ενώ παράλληλα προωθεί τον διαχριστιανικό και διαθρησκευτικό διάλογο.
Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας έχει μια ιστορική πορεία στην Αίγυπτο και στην Αφρική δύο χιλιάδων ετών. Ποια θεωρείτε ότι είναι για το Δευτερόθρονο Πατριαρχείο μας η μεγάλη πρόκληση στις μέρες μας;
Πρόκληση για την ιστορική και Αποστολική Εκκλησία της Αλεξάνδρειας είναι να διατηρήσει την κανονική της ενότητα και τον πνευματικό της ρόλο σε μια εποχή γεωπολιτικών αναταράξεων, θρησκευτικού ανταγωνισμού και κοινωνικών μεταμορφώσεων στην Αφρική και στη Μέση Ανατολή. Η μεγαλύτερη δε πρόκληση είναι η Αφρική, η μεγάλη αυτή Ήπειρος που εκκλησιαστικά υπάγεται στο Πατριαρχείο μας και μόνο σε αυτό. Μέσα σε αυτό το κλίμα το Πατριαρχείο πρέπει να δράσει ιεραποστολικά έχοντας ως κύριο μέλημά του την ανακούφιση, πνευματική και σωματική, του αφρικανού ανθρώπου.
Συνοδοιπόρος σε αυτή τη δισχιλιετία είναι και η Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά. Ποιες είναι οι σκέψεις σας για τις τελευταίες περιπέτειες που διέρχεται η Σιναϊτική Αδελφότητα;
Ακατάλυτος δεσμός της μονής με την Αλεξάνδρεια και συνεκδοχικά με το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας αποτέλεσε και αποτελεί η αλεξανδρινή μεγαλομάρτυς Αγία Αικατερίνα. Στις ημέρες μας η Μονή του Σινά αποτελεί ένα πνευματικό κέντρο της εν Αιγύπτω Ορθοδοξίας το οποίο λάμπει καταυγάζον και δίδει τη δική της μαρτυρία στην καθόλου χριστιανική κοινότητα. Θεωρώ ότι θα πρέπει να επικρατήσει σύμπνοια και ομόνοια μεταξύ των μελών της σιναϊτικής αδελφότητας προς αντιμετώπιση των εξωτερικών περιστάσεων και περισπασμών. Ως προς την Αίγυπτο, στην εδαφική επικράτεια της οποίας υπάρχει, δρα και πορεύεται η αρχαία αυτή μονή, έχω στέρεα την πεποίθηση ότι θα σεβαστεί, όπως έπραξε μέχρι τούδε, το μακραίωνο καθεστώς της μονής, ως ιερού καθιδρύματος (awqaf), όπως ακριβώς έγινε σεβαστό το καθεστώς αυτής επί αιώνες.
Πώς σχολιάζετε, Μακαριώτατε, την παρουσία ρωσικών εξαρχιών στην Αίγυπτο;
Το ερώτημά σας θίγει ένα μεγάλο, κανονικό, εκκλησιολογικό και ενδοορθόδοξο πρόβλημα. Είναι γνωστό ότι το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα επηρέασε και το Πατριαρχείο μας, αφού η Ρωσική Εκκλησία, άκρως αντικανονικά, αντιαδελφικά και αντορθόδοξα ίδρυσε παράλληλη εκκλησιαστική παρουσία στην Αφρική, αμφισβητώντας την κανονική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Τα επιχειρήματα τα οποία θέτει για να δικαιολογήσει τις αντικανονικές και αντιαδελφικές ενέργειές της είναι έωλα και ως έναν βαθμό αστεία. Εξ αυτού το Πατριαρχείο μας βρέθηκε μπροστά σε μία ιστορική πρόκληση, αφενός να υπερασπιστεί τη δικαιοδοσία του και την κανονικότητα και αφετέρου να μην τραυματίσει την ενότητα των ορθοδόξων.
Τι έχει πάει λάθος και δεν υπάρχει ενδοεκκλησιαστική ομόνοια στην Ορθοδοξία;
Η έλλειψη ομόνοιας δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ενότητα στην πίστη. Η Ορθοδοξία παραμένει ενιαία θεολογικά και εκκλησιολογικά. Σήμερα υπάρχουν ρήξεις σε επίπεδο ενδοεκκλησιαστικών σχέσεων εξαιτίας πολιτικών πιέσεων, εθνοφυλετικών τάσεων, διαφοράς προσωπικών καιρικών αντιλήψεων. Η Ορθοδοξία όμως θα βρει την ομόνοιά της, διότι δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά.
Η πολυεπίπεδη δραστηριότητά σας με σημείο αναφοράς τον αφρικανό άνθρωπο σας καθιστά γνώστη της ανθρωπογεωγραφίας της Αφρικής. Ποια είναι η άποψή σας για το Μεταναστευτικό;
Η Αφρική είναι μία πλούσια ήπειρος με τους φτωχότερους ανθρώπους. Η ορθότερη αντιμετώπιση είναι η ανάπτυξη της Αφρικής, η ορθολογική εκμετάλλευση του πλούτου της με την ανάπτυξη των κατά τόπους κρατικών οικονομιών. Μόνον δι’ αυτού του τρόπου θα αντιμετωπισθεί το τεράστιο μεταναστευτικό ρεύμα.
Πώς πρέπει να κινείται η Ελλάδα σε αυτό το θέμα;
Η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δύναται να κινηθεί στη δημιουργία προϋποθέσεων να παραμείνουν οι άνθρωποι στις εστίες τους, παρέχοντάς τους οικονομικά κίνητρα και δυνατότητες για να παραμείνουν στον τόπο τους, όπως ακριβώς πράττει πολλά χρόνια το Πατριαρχείο μας. Όλες οι άλλες ενέργειες αντιμετωπίζουν το πρόβλημα περιστασιακά και αποσπασματικά.
