ΟΠΕΚΕΠΕ: Χάνεται ακόμα ένα πολύτιμο κονδύλι – προειδοποιούν οι Βρυξέλλες-Ένα ακόμη ευρωπαϊκό πακέτο άμεσων ενισχύσεων κινδυνεύει να χαθεί οριστικά για την Ελλάδα, καθώς η χώρα δεν έχει επιδείξει την απαιτούμενη επιχειρησιακή ετοιμότητα στον μηχανισμό πληρωμών του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Συγκεκριμένα, 84.152.267,42 ευρώ από τις ενισχύσεις του 2024 πρέπει να καταβληθούν έως 15 Οκτωβρίου 2025, διαφορετικά η χώρα θα απολέσει ένα ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν σε έναν ολόκληρο γύρο πληρωμών βασικής ενίσχυσης.
Την ίδια στιγμή, 65.865.917 ευρώ από τις επιδοτήσεις του 2023 δεν έφτασαν ποτέ στους λογαριασμούς των αγροτών, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να συγκαταλέγεται στα λίγα κράτη-μέλη που δεν χρησιμοποίησαν ποτέ τον μηχανισμό προσαύξησης της βασικής ενίσχυσης, όπως ορίζει η κοινοτική νομοθεσία.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γεωργίας (DG AGRI), το θέμα είχε τεθεί επιτακτικά στην Επιτροπή Παρακολούθησης ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024, με κοινοτικά στελέχη να εκφράζουν την έντονη δυσφορία τους για την παθητικότητα της ελληνικής πλευράς.
Παραδείγματα από άλλες χώρες – και η Ελλάδα στο περιθώριο
Το Υπουργείο Γεωργίας της Ισπανίας, για παράδειγμα, αξιοποιεί πλήρως τα αδιάθετα κονδύλια. Όπως αναφέρεται σε σχετικό δελτίο τύπου του Αυγούστου 2024, τα περισσεύματα μεταφέρονται στους δικαιούχους μέσω γραμμικής προσαύξησης άνω του 5% στη βασική ενίσχυση, η οποία καταβάλλεται πριν τις 15 Οκτωβρίου κάθε έτους.
Στην Ελλάδα, αν και προβλέπεται η δυνατότητα μεταφοράς υπολοίπων στα πλαίσια της βασικής εισοδηματικής στήριξης, ουδέποτε ενεργοποιήθηκε αυτή η πρόβλεψη – παρότι ο ΟΠΕΚΕΠΕυποχρεούται να καταρτίζει σχετικό προγραμματισμό.
Τι συμβαίνει με τις ειδικές ενισχύσεις βάμβακος
Στα αδιάθετα ποσά δεν συνυπολογίζονται οι ειδικές ενισχύσεις βάμβακος:
• Για το 2023 χάθηκαν 19,2 εκατ. ευρώ,
• Για το 2024 υπάρχει υπόλοιπο 27,6 εκατ. ευρώ.
Τα κονδύλια αυτά δεν είναι δυνατόν να μεταφερθούν σε άλλα καθεστώτα και θα χαθούν εξίσου, εφόσον δεν ενεργοποιηθεί κάποιο εναλλακτικό σχέδιο.
Αναλυτικά οι πληρωμές ΟΠΕΚΕΠΕ μέχρι Σεπτέμβριο 2025
Παρότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ επιχειρεί να αποκαταστήσει την εικόνα του μετά την πολιτική θύελλα που έχει ξεσπάσει γύρω από τη διαχείρισή του, το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών έχει ήδη διαμορφωθεί ως εξής:
1. Ιούλιος 2025
• Πληρωμές υπολοίπων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας 2023.
• Εκκαθαρίσεις υπολειπόμενων ποσών σε οικολογικά σχήματα.
• Μικρές εξοφλήσεις από προγράμματα νιτρορύπανσης.
2. Αύγουστος 2025
• Έναρξη πληρωμών από το πρόγραμμα μικρών νησιών του Αιγαίου.
• Ενισχύσεις εξαγωγικών ομάδων παραγωγών για το 2024.
• Εξόφληση για τους δικαιούχους του Καθεστώτος Νέων Αγροτών (Β’ φάση).
3. Σεπτέμβριος 2025
• Οριστικοποίηση πληρωμών αναδιάρθρωσης αμπελώνων.
• Καταβολή προκαταβολών από το νέο πρόγραμμα δάσωσης.
• Συμπληρωματικές πληρωμές βιολογικών για έτος 2024.
• Πληρωμές για την εξισωτική αποζημίωση 2024, οι οποίες αναμένονται στο τέλος του μήνα.
Σημείωση: Σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εξετάζεται η δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης για όλα τα οικολογικά σχήματα που εκκρεμούν από το έτος 2024, ενόψει της προθεσμίας της 15ης Οκτωβρίου.
Πίεση για κινητοποίηση – Το ραντεβού του Σεπτεμβρίου
Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχουν θέσει ως καταληκτική ημερομηνία τις 20 Σεπτεμβρίου για να υπάρξει επίσημη ενημέρωση από την ελληνική κυβέρνηση σχετικά με την πρόθεση ενεργοποίησης της προσαύξησης. Αν μέχρι τότε δεν δοθούν σαφείς εντολές προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η προσαύξηση των 84 εκατ. ευρώ θα πάει χαμένη.
Σύμφωνα με στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, υπάρχει σοβαρός προβληματισμός για το πώς μπορούν να απορροφηθούν οι ενισχύσεις εγκαίρως, ειδικά εν μέσω του διαχειριστικού χάους που ακολούθησε τις αποκαλύψεις για την προηγούμενη διοίκηση του Οργανισμού.
Αγρότες χωρίς πληρωμές – αλλά με επιταγές στήριξης στον αέρα
Οι τοπικές ενώσεις αγροτών σε Αιτωλοακαρνανία, Θεσσαλία και Θράκη κάνουν λόγο για πλήρη έλλειψη εμπιστοσύνης στους φορείς υλοποίησης των πληρωμών. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Καρδίτσας, «είναι αδιανόητο να μην μπορούμε να πάρουμε ούτε τα χρήματα που μας αναλογούν, ενώ άλλες χώρες επιστρέφουν στους αγρότες και τα αδιάθετα υπόλοιπα».
Η Εθνική Ένωση Νέων Αγροτών (ΕΕΝΑ) σε επιστολή της ζητά τη νομοθέτηση μόνιμου μηχανισμού αυτόματης προσαύξησης, ώστε να αποφεύγεται κάθε χρόνο η ίδια γραφειοκρατική καθυστέρηση που κοστίζει εκατομμύρια ευρώ στον πρωτογενή τομέα.
Τι διακυβεύεται – Το πραγματικό κόστος της αδράνειας
Το ποσό των 84 εκατ. ευρώ δεν είναι απλώς ένας λογιστικός αριθμός. Αντιστοιχεί:
• Σε επιδοτήσεις για πάνω από 60.000 δικαιούχους,
• Σε περίπου 35 εκατ. ευρώ για τη βασική ενίσχυση,
• Σε 25 εκατ. για τα οικολογικά σχήματα,
• Σε 8-10 εκατ. ευρώ που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις ειδικές δράσεις για το βαμβάκι και τις ορεινές περιοχές.
Το φθινόπωρο του 2025 διαμορφώνεται ως η πιο κρίσιμη περίοδος για τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις στον αγροτικό τομέα, με τις 15 Οκτωβρίου να αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για να περισωθούν δεκάδες εκατομμύρια. Η πολιτική ηγεσία καλείται να δώσει σαφή εντολή στον ΟΠΕΚΕΠΕ, να ενισχυθεί με προσωπικό και τεχνικό εξοπλισμό, ώστε να μην βιώσουμε ξανά τον εφιάλτη της απώλειας κονδυλίων λόγω αδράνειας.
Το τίμημα της αδράνειας είναι μεγαλύτερο από την απώλεια χρημάτων. Είναι η διάρρηξη εμπιστοσύνης ενός ολόκληρου τομέα που προσπαθεί να επιβιώσει με ελάχιστα μέσα, χωρίς σταθερότητα, χωρίς προβλεψιμότητα, χωρίς σεβασμό.
