Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: Αν ο άνθρωπος δεν ξεκόψει από οτιδήποτε κοσμικό και αμαρτωλό και δεν έχει επικοινωνία με τον Χριστό, με την Παναγία, με τους Αγίους και δεν αφεθεί τελείως στα χέρια του Θεού, δεν μπορεί να αποκτήσει πνευματική υγεία. Η πνευματική ζωή είναι πολύ απλή και εύκολη εμείς την κάνουμε δύσκολη, γιατί δεν αγωνιζόμαστε σωστά.
Η πνευματική ζωή είναι πολύ απλή και εύκολη εμείς την κάνουμε δύσκολη
Η πνευματική ζωή είναι «επιστήμη επιστημών». Τί εγρήγορση χρειάζεται! Το ανέβασμα στην πνευματική ζωή, είναι σαν το ανέβασμα σε μια κυκλική σκάλα, που δεν έχει κάγκελα. Αν ανεβαίνει κανείς χωρίς να βλέπει που πατούν τα πόδια του και λέει: «ώ, πόσο ψηλά ανέβηκα! και που θα φθάσω ακόμη!», παραπατάει και πέφτει κάτω.
Η πνευματική ζωή είναι πολύ απλή και εύκολη εμείς την κάνουμε δύσκολη, γιατί δεν αγωνιζόμαστε σωστά. Με λίγη προσπάθεια και πολλή ταπείνωση και εμπιστοσύνη στον Θεό, μπορεί κανείς να προχωρήσει πολύ. Γιατί, όπου υπάρχει ταπείνωση, δεν έχει θέση ο διάβολος κι, όπου δεν υπάρχει διάβολος, επόμενο είναι να μην υπάρχουν και πειρασμοί.
Η πνευματική ζωή δεν είναι όπως η κοσμική ζωή. Εκεί, για να πάει, ας υποθέσουμε, καλά μια επιχείρηση, πρέπει να κάνει κανείς την τάδε διαφήμιση, να ρίξει αυτά τα φέιγ-βολάν, να κοιτάξει πώς να προβληθεί. Στην πνευματική ζωή όμως, μόνο αν μισήσει κανείς την κοσμική προβολή, πάει καλά η επιχείρηση, η πνευματική.
Όλη η βάση της πνευματικής ζωής είναι να καθαρίσει ο άνθρωπος την καρδιά, ώστε να δεχτεί το Χριστό και να χαλιναγωγήσει τον νου, να τον γλυκάνει μέσα στην καρδιά. Αν ο νους γλυκαθεί μέσα στην καρδιά, δεν του κάνει καρδιά να φύγει, όπως το παιδάκι όταν το αφήσεις ελεύθερο μέσα σε ένα ζαχαροπλαστείο, δεν θέλει να φύγει από εκεί.
Πολύ βοηθάει στην πνευματική ζωή η ησυχία. Καλά είναι να έχει κανείς κάποια ώρα της ημέρας να ησυχάζει. Να εξετάζει τον εαυτόν του, για να γνωρίσει τα πάθη του και να αγωνιστεί να τα κόψει, για να καθαρίσει την καρδιά του. Αν μάλιστα υπάρχει στο σπίτι ένα δωμάτιο ήσυχο, που να θυμίζει ατμόσφαιρα κελλιού, αυτό είναι πολύ καλό. Εκεί «εν τω κρυπτώ», θα μπορεί να κάνει τα πνευματικά του καθήκοντα, να μελετάει, να προσεύχεται. Η λίγη πνευματική μελέτη, όταν προηγείται από την προσευχή πολύ βοηθάει, γιατί και η ψυχή θερμαίνεται και ο νους μεταφέρεται σε πνευματικό χώρο. Γι’ αυτό όταν κανείς έχει πολύ περισπασμό την ημέρα, να προτιμά, αν έχει δέκα λεπτά για προσευχή, δύο λεπτά να μελετά κάτι το δυνατό, για να διώχνει τον περισπασμό.
Όποιος βασίζεται στα κεφάλαιά του (χρήματα) και ανοίγει μεγάλη επιχείρηση, εάν δεν έχει κεφάλι (μυαλό), θα χρεωκοπήσει. Το ίδιο και στην πνευματική ζωή, δεν αρκούν μόνο οι σωματικές ικανότητες και το πολύ μυαλό, εάν τα πρωτεία δεν τα δώσουμε στη Χάρη του Θεού, για να κυβερνάει η Χάρη.
Τυχαίνουν μέρες, που ή από κόπωση ή από ασθένεια, να μην μπορούμε να κάνουμε όλα τα πνευματικά μας καθήκοντα, όπως πρέπει. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι κακό, όταν παραλείπονται τελείως, γιατί ο εχθρός λαμβάνει έδαφος και κυριεύει την καρδιά μας. Θα πρέπει επομένως κάτι να κάνουμε, έστω και το ελάχιστο. Όπως και οι καλοί στρατιώτες, όταν δεν μπορούν να κάνουν επίθεση, ρίχνουν μερικές ριπές από το πολυβολείο και ο εχθρός δεν πλησιάζει. Αργότερα, με την πρώτη ευκαιρία, κάνουν επίθεση τον εχθρό με βαριά όπλα και τον νικούν.
Να προσπαθεί κανείς κάθε μέρα να τοποθετεί μέσα του κάτι το πνευματικό, το οποίο θα απωθεί κάτι το κοσμικό και αμαρτωλό και έτσι σιγά-σιγά θα απεκδυθεί τον παλαιό άνθρωπο και στην συνέχεια θα κινείται ελεύθερα στον πνευματικό χώρο. Να τοποθετήσει άγιες εικόνες στην μνήμη του αντί αμαρτωλές. Να αντικαταστήσει τα τραγούδια με ψαλμωδίες και τα κοσμικά περιοδικά με πνευματικά βιβλία. Αν ο άνθρωπος δεν ξεκόψει από ο,τιδήποτε κοσμικό και αμαρτωλό και δεν έχει επικοινωνία με τον Χριστό, με την Παναγία, με τους Αγίους και δεν αφεθεί τελείως στα χέρια του Θεού, δεν μπορεί να αποκτήσει πνευματική υγεία.
Ένα παιδί κακομαθημένο, που του δίνουν οι γονείς του συνέχεια σοκολάτες και θέλει όλο να του δίνουν, θα γίνει τεμπέλικο, κακορρίζικο, κακομοίρικο. Το ίδιο και ο άνθρωπος, αν δέχεται συνέχεια την βοήθεια του Θεού, χωρίς να κοπιάζει ο ίδιος, δεν θα ωριμάσει ποτέ πνευματικά. Γι’ αυτό, ενώ στην αρχή της πνευματικής ζωής ο Θεός βοηθάει τον άνθρωπο, όπως οι γονείς προστατεύουν τα παιδιά πιο πολύ, όταν είναι μικρά, μετά σιγά-σιγά τραβιέται, για να καταλάβει ο άνθρωπος, ότι πρέπει και ο ίδιος να κάνει ό,τι μπορεί.
Στα πρώτα βήματα της πνευματικής ζωής, ο Θεός βοηθάει πολύ τον άνθρωπο, όπως οι γονείς προστατεύουν τα παιδιά πιο πολύ, όταν είναι μικρά. Όσο μεγαλώνουν, δεν τα προστατεύουν τόσο, γιατί τα παιδιά αρχίζουν να χρησιμοποιούν το μυαλό τους. Ο άνθρωπος στην αρχή του αγώνα του νιώθει έντονα την Χάρη του Θεού. Ύστερα ο Θεός τον αφήνει λίγο, για να αγωνιστεί και να ανδρωθεί. Εγώ φύτεψα λίγες ντοματιές. Στην αρχή τις πότιζα κάθε μέρα, μετά τις άφησα. Όταν έφτασαν να κιτρινίζουν τα φύλλα τους, τότε τις πότισα. Όσο έμεναν απότιστες, ζορίστηκαν και αναγκάστηκαν να ρίξουν βαθιά τις ρίζες τους, για να βρουν υγρασία και έδωσαν και καρπό. Αν τις πότιζα συνέχεια, μόνο θα ψήλωναν και οι ρίζες τους θα έμεναν στην επιφάνεια.
Όταν κανείς βρίσκεται στην αρχή της πνευματικής ζωής, χρειάζεται λίγη μελέτη και πολλή παρακολούθηση του εαυτού του και επιτήρηση των λογισμών του.
Σήμερα αυτά μόνο λέω στον κόσμο και επιμένω να κάνουν: α) να συναισθάνονται την κατάστασή τους, που είναι μακριά από τον Θεό β) να μετανοούν γι’ αυτό και γ) να εξομολογούνται ταπεινά…
Αυτοί που αρχίζουν να ζουν πνευματικά σε μεγάλη ηλικία, να ξέρετε ότι αυτοί είχαν καλή διάθεση, αλλά δεν βοηθήκαν μικροί από την οικογένειά τους και δικαιούνται την Θεία βοήθεια.
