-Γέροντα πονάει το σώμα σας;
-Όχι, γιατί κάνω …πνευματική γυμναστική.
-Δηλαδή, Γέροντα;
Μετάνοιες ευλογημένη! Βλέπεις οι κοσμικοί έχουν τη σουηδική γυμναστική και οι μοναχοί τις μετάνοιες. Οι κοσμικοί με τη γυμναστική κάνουν σώμα υγιεινό και οι μοναχοί με τις μετάνοιες κάνουν ψυχή και σώμα υγιέστατα. Οι καημένοι οι κοσμικοί δεν ξέρουν πόσο βοηθούν οι μετάνοιες, όχι μόνο στην υγεία της ψυχής, αλλά και στην υγεία του σώματος. Κάνουν καλό στα αρθριτικά, διώχνουν τη μαλθακότητα, διώχνουν και τις αφύσικες κοιλιές, σκορπούν γαλήνη και δίνουν μια λεβεντιά. Παράλληλα όμως δίνουν στον άνθρωπο τη δυνατότητα να ανέβει τα πνευματικά υψώματα των αρετών, όπως θα ανεβαίνει και τα υψώματα των βουνών με πολλή άνεση, χωρίς να λαχανιάζει.
Οι μετάνοιες είναι απαραίτητες και για το νέο και για τον ηλικιωμένο και γι’ αυτόν που έχει σαρκικό πόλεμο και για τον απαλλαγμένο από τέτοιον πόλεμο.
Όποιος έχει δυνατή κράση, πρέπει να κάνει περισσότερες μετάνοιες από ένα φιλάσθενο, όπως και μια δυνατή μηχανή δουλεύει περισσότερο. Ιδιαίτερα τους νέους οι μετάνοιες τους βοηθούν να υποτάξουν τη σάρκα. Γι’ αυτό πάντοτε στους νέους λέω: «Να κάνετε όσο περισσότερες μετάνοιες μπορείτε και για τον εαυτό σας και γι’ αυτούς που είναι άρρωστοι, ή ηλικιωμένοι και δε μπορούν να κάνουν μετάνοιες.»
Οι μετάνοιες είναι προσευχή, αλλά συγχρόνως είναι και άσκηση και βοηθούν περισσότερο από όλες τις άλλες πνευματικές ασκήσεις. Εκτός από το ξεκίνημα της πνευματικής μας μηχανής για την προσευχή φέρνουν και πολλά άλλα καλά. Το πρώτο από όλα είναι ότι προσκυνούμε ταπεινά το Θεό και Του ζητούμε το έλεός Του. Το δεύτερο καλό είναι ότι με τις μετάνοιες ταπεινώνεται η άγρια σάρκα και έρχεται η ηρεμία και η απάθεια της σαρκός. Και το τρίτο, μας δίνουν και την υγεία τη σωματική και έρχεται διπλή υγεία στον άνθρωπο.
Με τις μετάνοιες ζητούμε από το Θεό συγχώρηση και εκδηλώνουμε την ευγνωμοσύνη μας.
-Γέροντα, επειδή δυσκολεύομαι να κάνω μετάνοιες δε μου αρέσουν.
Όταν κάνεις μετάνοιες να σκέφτεσαι ότι είσαι μπροστά στο Θεό και Τον προσκυνάς κι έτσι θα αγαπήσεις τις μετάνοιες. Οι μετάνοιες για τον εαυτό μας, ή για τους συνανθρώπους μας είναι το κυριότερο εργόχειρο από όλα και με ατέλειωτη δουλειά, αρκεί κανείς να έχει φιλότιμο να εργασθεί στη μετάνοια.
-Γέροντα, βλέπω ότι καθώς τα χρόνια περνούν το κουράγιο λιγοστεύει και δε μπορώ να κάνω πολλές μετάνοιες.
Είναι φυσικό, όσο περνάει η ηλικία οι σωματικές δυνάμεις να ελαττώνονται σιγά – σιγά. Συνέχισε φιλότιμα τον αγώνα σου και όταν δε μπορείς να κάνεις πολλές μετάνοιες, να τις αντικαταστήσεις με μικρές, ή με την ευχή. Μπορείς όμως και τις μεγάλες μετάνοιες να μην τις κάνεις όλες μαζί. Κάνε στην αρχή ένα κατοστάρι κομποσκοίνι και ύστερα κάνε πέντε μετάνοιες. Μετά από δέκα κομποσκοίνια θα έχεις κάνει πενήντα μετάνοιες.
Γέροντα, αυτές τις μέρες πονούν πολύ τα πόδια και η μέση μου.
Αν κάνεις λίγες μετάνοιες θα σε βοηθήσουν.
-Κι όταν πονάω, Γέροντα;
Μόνη σου θα βρεις τι σε βοηθάει δοκιμάζοντας λίγο – λίγο. Εγώ, όταν έχω δυσκολία με τη μέση, δεν ορίζω στον εαυτό μου πόσες μετάνοιες θα κάνω, αλλά κάνω, μέχρι να ανάψει… κόκκινο φως. Τότε σταματώ και σε λίγο συνεχίζω, μέχρι να ξανανάψει κόκκινο φως. Θυμάμαι ο Παπα-Τύχων, όταν είχε γεράσει και δε μπορούσε να σηκωθεί όταν έπεφτε και έκανε μεγάλες μετάνοιες, έδεσε ένα χοντρό σκοινί ψηλά στο ταβάνι και τραβιόταν απ’ αυτό για να σηκωθεί. Με αυτό τον τρόπο συνέχισε να κάνει μετάνοιες και να προσκυνάει το Θεό με ευλάβεια μέχρι τις τελευταίες σχεδόν ημέρες της ζωής του. «Ο αγωνιστής, λέει ο Αββάς Ισαάκ, τρόπους μηχανεύεται.»
ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ Σ’ ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ
