ΧΑΦΤΑΡ: Με φόντο τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη και η συνάντησή του με τον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ και τους τρεις γιους του αποτέλεσε σημείο καμπής στην προσπάθεια της Αθήνας να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με την Ανατολική Λιβύη και να αναχαιτίσει τυχόν εξελίξεις εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.
Ρεπορτάζ : Γιάννης Παπανικολάου
Το vimaorthodoxias.gr παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καταγράφοντας το παρασκήνιο και τις αντιδράσεις εντός και εκτός συνόρων.
Συνάντηση υψηλής σημασίας – Τι ειπώθηκε πίσω από τις κλειστές πόρτες
Η συνάντηση του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών με τον στρατηγό Χαφτάρ και την ηγετική του ομάδα στη Βεγγάζη σηματοδότησε την επανεκκίνηση των σχέσεων των δύο πλευρών μετά από περίοδο διπλωματικής στασιμότητας. Σύμφωνα με πληροφορίες του Υπουργείου Εξωτερικών, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν σε τρεις βασικούς άξονες:
1. Το μεταναστευτικό, όπου η Ελλάδα εξέφρασε πρόθεση παροχής τεχνογνωσίας και πληροφοριών για την επιτήρηση των συνόρων.
2. Το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, για το οποίο η ελληνική πλευρά ξεκαθάρισε ότι δεν θα ανεχθεί την κύρωσή του από τη λιβυκή Βουλή.
3. Η οικονομική συνεργασία και ανοικοδόμηση, με προσκλήσεις για ελληνικές επενδύσεις σε υποδομές και logistics.
Η παρουσία των τριών γιων του Χαφτάρ –Σαντάμ, Αλ Σαντίκ και Μπελγκασίμ– αποδεικνύει πως ο πατέρας τους προετοιμάζει πολιτική διαδοχή με ελεγχόμενο μετασχηματισμό της τοπικής εξουσίας.
Ανοικτά μέτωπα στο μεταναστευτικό – Επιφυλακτική η Αθήνα
Το μεταναστευτικό, σύμφωνα με πληροφορίες από την ελληνική πλευρά, παραμένει κρίσιμο και απαιτεί συνεχή επιτήρηση. Η Ελλάδα, σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex), προσφέρθηκε να ενισχύσει τη Λιβύη σε επιχειρησιακό επίπεδο. Παράλληλα, κατά την επικείμενη επίσκεψη του Επιτρόπου Μετανάστευσης της Ε.Ε. στην Τρίπολη και τη Βεγγάζη, αναμένεται να παρουσιαστεί συγκεκριμένο ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης.
Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου υπογράμμισε τη σημασία «σταθερών, διαφανούς χαρακτήρα σχέσεων με τις λιβυκές αρχές» και τη μετατροπή της Ανατολικής Λιβύης σε αξιόπιστο συνομιλητή για τη διαχείριση ροών.
Ωστόσο, οι δυνατότητες συνεργασίας παραμένουν περιορισμένες λόγω έλλειψης υποδομών και διάχυσης εξουσιών στη λιβυκή επικράτεια.
Οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και τουρκολιβυκό μνημόνιο στο επίκεντρο
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η αποτροπή κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική πλευρά της Λιβύης. Η ελληνική διπλωματία διαμήνυσε ότι μια τέτοια κίνηση θα εκληφθεί ως πρόκληση που θίγει την ελληνική κυριαρχία, ειδικά στο φόντο του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η λιβυκή πλευρά φάνηκε διαλλακτική, ανακοινώνοντας τη σύσταση κοινοβουλευτικής επιτροπής για την επανεξέταση όλων των θαλασσίων ζωνών και την αξιοποίηση φυσικών πόρων. Ορισμένες πληροφορίες φέρουν τη Βεγγάζη να απορρίπτει τη μονομερή ερμηνεία του Μνημονίου.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ειδικά στον απόηχο της τουρκικής ναυτικής δραστηριότητας στη ΝΑ Μεσόγειο.
📊 Διεθνής κάλυψη – Τι γράφουν τα ξένα ΜΜΕ για τη συνάντηση
Η συνάντηση Γεραπετρίτη – Χαφτάρ δεν πέρασε απαρατήρητη από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Το Reuters σημείωσε πως «η Αθήνα επιχειρεί να εξισορροπήσει την πολιτική της Άγκυρας στη Λιβύη, προσεγγίζοντας την Ανατολική πλευρά με διπλωματία και επενδύσεις». Το Al Jazeera επικεντρώθηκε στη μεταναστευτική διάσταση, αναφέροντας ότι «η Ελλάδα βλέπει στη Λιβύη ένα κρίσιμο πεδίο αναχαίτισης ροών πριν φθάσουν στα ευρωπαϊκά σύνορα».
Το Bloomberg εστίασε στον στρατηγικό χαρακτήρα της συνάντησης, γράφοντας ότι «η Αθήνα διαμορφώνει ενεργά εναλλακτικές στην τουρκική επιρροή, ενισχύοντας την οικονομική διπλωματία στη Βόρεια Αφρική».
Το Le Monde μίλησε για «προσπάθεια εδραίωσης ρόλου της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο», ενώ τόνισε τη σημασία της πιθανής αεροπορικής και θαλάσσιας σύνδεσης Ελλάδας – Βεγγάζης.
Οικονομική διπλωματία – Η πρόσκληση στις ελληνικές επιχειρήσεις
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στις οικονομικές σχέσεις. Ο Μπελγκασίμ Χάφταρ, επικεφαλής του Οργανισμού Ανασυγκρότησης της Ανατολικής Λιβύης, προσκάλεσε ελληνικές εταιρείες να συμμετάσχουν στην ανοικοδόμηση. Ο κ. Γεραπετρίτης επιβεβαίωσε ότι θα οργανωθεί σύντομα επιχειρηματική αποστολή με την υποστήριξη του Enterprise Greece.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ήδη έχει ξεκινήσει η καταγραφή τομέων συνεργασίας όπως: ενέργεια, υποδομές, λιμενικά έργα και υγειονομική υποστήριξη.
Η επόμενη ημέρα – Τι φοβάται η Αθήνα
Η συγκρατημένη αισιοδοξία της ελληνικής διπλωματίας συνοδεύεται από προσεκτική παρακολούθηση των εσωτερικών εξελίξεων στη Λιβύη. Στην Τρίπολη, η κυβέρνηση Ντμπέιμπα βρίσκεται υπό πίεση και η Άγκυρα –που επενδύει εκεί πολιτικά και στρατιωτικά– ενδέχεται να αναζητήσει ερείσματα και στη Βεγγάζη.
Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έχει ήδη εκπονήσει σενάρια για ενδεχόμενη νέα αύξηση μεταναστευτικών ροών σε περίπτωση αποσταθεροποίησης. Επίσης, παρακολουθείται στενά η στάση της Τουρκίας και ο τρόπος που θα αντιδράσει στις νέες ελληνο-λιβυκές πρωτοβουλίες.
Σταυροδρόμι αποφάσεων
Η Ελλάδα φαίνεται να επανέρχεται στο λιβυκό μέτωπο, επιλέγοντας τη γλώσσα της συνεργασίας, της σταθερότητας και της γεωοικονομικής επιρροής. Το στοίχημα είναι διπλό: η αποτροπή τετελεσμένων από την τουρκική πλευρά και η θεμελίωση μακροχρόνιων σχέσεων με την Ανατολική Λιβύη.
Όπως παρατηρεί εύστοχα το vimaorthodoxias.gr, η νέα αυτή διπλωματική προσπάθεια δεν μπορεί να κριθεί μόνο από την εφήμερη επιτυχία μιας επίσκεψης, αλλά από τη συνέπεια των επόμενων κινήσεων και την εδραίωση εμπιστοσύνης σε ένα ασταθές περιβάλλον.
