ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ: Σε τροχιά συμφωνίας για την ιστορική Μονή Σινά
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Ένα νέο σχέδιο για την επίλυση του ιδιοκτησιακού και θεσμικού καθεστώτος της Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά βρίσκεται υπό διαμόρφωση μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου. Όπως τονίζουν αρμόδιες διπλωματικές πηγές στο vimaorthodoxias.gr, στόχος είναι να διασφαλιστεί οριστικά η ιδιοκτησία της Μονής στους χώρους του μοναστηριού και σε παρακείμενα λατρευτικά σημεία, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη νομική της υπόσταση.
Η Μονή, ένα από τα παλαιότερα εν λειτουργία ορθόδοξα μοναστήρια του κόσμου και Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια προβλήματα με το καθεστώς κατοχής και τη νομική αναγνώριση της παρουσίας των Ελλήνων μοναχών.
Το περιεχόμενο του σχεδίου και οι επόμενες κινήσεις
Το σχέδιο που επεξεργάζεται η ελληνική πλευρά πρόκειται να αποσταλεί στο Κάιρο τις επόμενες ημέρες. Προβλέπει:
• Αναγνώριση ιδιοκτησίας της Μονής στους κύριους χώρους της και σε 20 ακόμη λατρευτικού χαρακτήρα κτήρια στις γύρω περιοχές.
• Μεταβίβαση 50 ακινήτων στο αιγυπτιακό Δημόσιο, τα οποία δεν σχετίζονται με τη λατρευτική ή ιστορική χρήση.
• Ειδικές γραπτές εγγυήσεις από την αιγυπτιακή πλευρά για τη διατήρηση του θρησκευτικού χαρακτήρα του μοναστηριού.
Όπως ανέφερε χθες ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, το σχέδιο φιλοδοξεί να δώσει τέλος στα θολά σημεία που ανέκυψαν μετά την αιφνιδιαστική απόφαση αιγυπτιακού δικαστηρίου στις 28 Μαΐου, η οποία αμφισβήτησε την ιδιοκτησία της Μονής και την κατέταξε νομικά στην κατηγορία «μνημείο χωρίς κυριότητα».
Το διπλό πρόβλημα: Νομική υπόσταση και ιδιοκτησία
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών, το ζήτημα δεν είναι μόνο ιδιοκτησιακό αλλά και θεσμικό. Η Μονή δεν διαθέτει νομική προσωπικότητα στην αιγυπτιακή έννομη τάξη, ενώ οι μοναχοί παραμένουν στη χώρα με περιορισμένης διάρκειας θεωρήσεις. Αυτό, σε βάθος χρόνου, απειλεί τη συνέχεια της λειτουργίας του μοναστηριού και προκαλεί ανασφάλεια για τους Έλληνες κληρικούς και το προσωπικό.
Ο κ. Γεραπετρίτης, σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, σημείωσε πως το ζήτημα είναι «δύσκολο αλλά κρίσιμο» και ότι γίνονται διαπραγματεύσεις με γνώμονα την «ιστορική ευθύνη της Ελλάδας να στηρίξει την παρουσία της Ορθοδοξίας στο Σινά».
Σαφής θέση από την Αίγυπτο για προστασία του χαρακτήρα της Μονής
Από την πλευρά της Αιγύπτου, το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας, με ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τις διαβουλεύσεις των υπουργών Γεραπετρίτη και Αμπντελάτι, τόνισε τη δέσμευση του προέδρου Σίσι στη διατήρηση του ιερού χαρακτήρα της Μονής και την προστασία της από καταπατήσεις. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, η αιγυπτιακή κυβέρνηση είναι πρόθυμη να προσφέρει θεσμικές εγγυήσεις, αρκεί να μη θίγεται το εσωτερικό νομικό καθεστώς και η αρμοδιότητα του υπουργείου Αρχαιοτήτων.
Αντίδραση από την Εκκλησία και συγκρατημένη αισιοδοξία
Αρμόδιες εκκλησιαστικές πηγές επισημαίνουν στο vimaorthodoxias.gr ότι η συμφωνία μπορεί να σημάνει ένα ιστορικό ορόσημο για τη Μονή, αν τελικά εγκριθεί με τη μορφή διακρατικής συμφωνίας. Ανάλογες προσπάθειες στο παρελθόν είχαν βαλτώσει εξαιτίας γραφειοκρατικών εμποδίων και πολιτικών επιφυλάξεων.
Ο Αρχιεπίσκοπος Σινά κ. Δαμιανός παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με πηγές της Μονής να εκφράζουν ικανοποίηση για την κινητικότητα και τονίζοντας ότι «η διασφάλιση της παρουσίας της Ορθοδοξίας στο Σινά είναι ζήτημα πνευματικής και εθνικής συνέχειας».
Ο ρόλος της UNESCO και το διεθνές ενδιαφέρον
Η Μονή Αγίας Αικατερίνης έχει ενταχθεί στη λίστα των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 2002. Η όποια συμφωνία αναμένεται να τεθεί υπ’ όψιν και του Οργανισμού, ώστε να υπάρξει νομική διασφάλιση του μνημείου όχι μόνο στο εσωτερικό της Αιγύπτου, αλλά και σε διεθνές επίπεδο.
Δύσκολη αλλά αναγκαία διαπραγμάτευση
Όπως τονίζεται στο vimaorthodoxias.gr από ανώτερες πηγές των αρμόδιων υπουργείων, η υπόθεση της Μονής Σινά είναι εθνικής σημασίας. Δεν αφορά απλώς νομικά δικαιώματα, αλλά τη συμβολική και ιστορική παρουσία του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας σε έναν τόπο ιερό και παγκοσμίως αναγνωρισμένο.
Η λύση που αναζητείται, ακόμη κι αν δεν είναι απολύτως ιδανική, θεωρείται καθοριστική για το μέλλον του μοναστηριού και την ελεύθερη άσκηση του λατρευτικού έργου των Ελλήνων μοναχών στη χερσόνησο του Σινά.
