Αιφνιδιασμός και απορίες: Τι μεσολάβησε για να πει «ναι» η Εκκλησία στον Προσωπικό Αριθμό;
Του Γιώργου Θεοχάρη- ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Μια αιφνιδιαστική μετατόπιση στη στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος απέναντι στον Προσωπικό Αριθμό (Π.Α.), επισημάνθηκε τις τελευταίες ώρες, προκαλώντας εύλογες αντιδράσεις.
Μέσω επιστολών και emails προς το Βήμα Ορθοδοξίας, δεκάδες πιστοί εκφράζουν δυσφορία, ανησυχία και αμηχανία για την επίσημη αποδοχή ενός αριθμού που κατά τη γνώμη τους «οδηγεί σε γεωπροσδιορισμό, ψηφιακή εξάρτηση και κρατικό φακέλωμα».
Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος που συνεδρίασε στις 12 και 13 Ιουνίου 2025, παρουσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, ενημερώθηκε από τη Νομική Υπηρεσία για το Προεδρικό Διάταγμα 40/2025 (ΦΕΚ Α’ 67/2025), το οποίο θεσπίζει τη χρήση του Π.Α. ως ενιαίου αριθμού ταυτοποίησης για όλους τους πολίτες.
✝️ Η θέση της Δ.Ι.Σ.: «Δεν υπάρχει θεολογικό πρόβλημα»
Η επίσημη τοποθέτηση της Εκκλησίας ήταν η εξής:
«Ο Προσωπικός Αριθμός υποκαθιστά ήδη υφιστάμενους αριθμούς και δεν προκαλεί θεολογική επιφύλαξη. Δεν πρόκειται για περιορισμό ατομικών ελευθεριών ούτε για αντισυνταγματική πρακτική».
Η δήλωση αυτή αναιρεί εμμέσως παλαιότερες επιφυλάξεις Μητροπολιτών και θεολόγων, και γεννά νέα ερωτήματα. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θυμούνται δηλώσεις, ομιλίες και ακόμη και επίσημα έγγραφα συνοδικών φορέων την προηγούμενη δεκαετία που έθεταν αυστηρούς προβληματισμούς για:
- την ψηφιακή ενοποίηση,
- την ανεξέλεγκτη χρήση προσωπικών δεδομένων,
- και την πιθανή υποκατάσταση της προσωπικής ελευθερίας από τεχνοκρατικά συστήματα ελέγχου.
🧩 Τι άλλαξε λοιπόν; Οι σιωπές και η σύμπτωση των συναντήσεων
Οι πιστοί που επικοινωνούν με το Βήμα Ορθοδοξίας εστιάζουν και σε ένα άλλο σημείο: το γεγονός ότι κατά τα διαλείμματα των συνεδριάσεων της Ιεράς Συνόδου, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις κορυφαίων εκπροσώπων της Εκκλησίας με κυβερνητικούς αξιωματούχους, όπως:
- τον Υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Χρήστο Μπουκώρο
- και τον Υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ κ. Γεώργιο Μυλωνάκη.
Πραγματοποιήθηκαν επίσης συνομιλίες με νομικούς συμβούλους για το Κτηματολόγιο και τις εκκρεμείς εγγραφές της εκκλησιαστικής περιουσίας. Τυχαίο;
🔐 Πού καταλήγουμε ως πιστοί; Πλήρης ενοποίηση με το Κράτος – και σιωπή
Η επίσημη θέση της Εκκλησίας για τον Π.Α. φαίνεται να υιοθετεί πλήρως τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, όπως αυτές εκφράστηκαν από τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Δημήτρη Παπαστεργίου. Σύμφωνα με τον Υπουργό:
«Ο Π.Α. δεν δημιουργεί νέο μηχανισμό, απλώς ενώνει υπάρχοντα μητρώα όπως το ΑΜΚΑ, το ΑΦΜ και ο αριθμός ταυτότητας».
Αν και αυτό αληθεύει σε τεχνικό επίπεδο, πολλοί πιστοί επιμένουν ότι το πρόβλημα είναι ακριβώς αυτή η ένωση: η υπερσυγκέντρωση, η διαλειτουργικότητα χωρίς όριο, η ψηφιοποίηση κάθε στοιχείου του προσώπου.
📥 Το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ λαμβάνει επιστολές και αιτήματα αποσαφήνισης
«Γιατί ενώ εδώ και χρόνια η Εκκλησία προειδοποιούσε για ψηφιακή παγίδευση και έλεγχο, τώρα ξαφνικά λέει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα;»
– Ερώτηση πιστής από Κοζάνη
«Ο Π.Α. μπορεί να είναι χρήσιμος τεχνικά, αλλά σε τι διαφέρει από έναν μελλοντικό αριθμό ψηφιακής ταυτότητας προσώπου;»
– Θεολόγος, Αθήνα
«Η Εκκλησία δείχνει να έχει συμφωνήσει με την Πολιτεία, και αυτό χωρίς να μας ενημερώσει επί της ουσίας. Ούτε εντολή, ούτε διάλογος με το ποίμνιο»
– Πρεσβύτερος από Ι. Μητρόπολη Πελοποννήσου
🤖 Η νέα ψηφιακή ανθρωπολογία: θέμα Συνεδρίου και προβληματισμού
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια ΔΙΣ ενέκρινε τη διεξαγωγή Συνεδρίου με θέμα:
«Η Ορθόδοξη ανθρωπολογία στον καιρό της Τεχνητής Νοημοσύνης».
Η θεματολογία του συνεδρίου αφορά τη σχέση της πίστης με τη νέα ψηφιακή εποχή. Πολλοί αναρωτιούνται αν το θέμα αυτό αναιρεί την πλήρη αποδοχή του Π.Α. ή αν η Εκκλησία έχει “χωρίσει” τα ζητήματα πίστης και τεχνολογίας, αποφεύγοντας να πάρει ευρύτερη θέση.
🛡️ Νομικές και θεσμικές επισημάνσεις
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα δεν έχει τοποθετηθεί αναλυτικά για τον Π.Α., ενώ δεν είναι σαφές αν πραγματοποιήθηκε εκτίμηση αντικτύπου (DPIA) για την ενοποίηση των μητρώων. Οι πολίτες, πάντως, δεν έχουν δικαίωμα εναντίωσης στη χρήση του, καθώς ο Π.Α. επιβάλλεται με Προεδρικό Διάταγμα και όχι με επιλογή.
Η Εκκλησία της Ελλάδος δείχνει να προχωρά σε πλήρη θεσμική αποδοχή του Προσωπικού Αριθμού, χωρίς να ανοίξει διάλογο με τους πιστούς, χωρίς διακρίσεις ή επισημάνσεις, και χωρίς πνευματική θεολογική ερμηνεία. Αυτό γεννά σιωπηλές αντιδράσεις, τις οποίες το Βήμα Ορθοδοξίας καταγράφει και μεταφέρει.
Οι ερωτήσεις μένουν ανοιχτές:
- Πού αρχίζει η εξυπηρέτηση και πού τελειώνει η ελευθερία;
- Ποιος προστατεύει τον πολίτη-πιστό όταν ακόμα και η Εκκλησία δείχνει να «ευθυγραμμίζεται»;
- Τι θα συμβεί αν μελλοντικά ο Π.Α. συνδεθεί με βιομετρικά ή εμβολιαστικά μητρώα;
Η απουσία απαντήσεων δεν καθησυχάζει, αλλά ενισχύει την καχυποψία. Γιατί ο αριθμός αυτός, όσο «πρακτικός» κι αν είναι, μένει πάντα αριθμός. Και ο άνθρωπος, στην πίστη μας, είναι πρόσωπο.
ΦΩΤΟ: Χρήστος Μπόνης
Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο εάν προσθέσετε ενεργό σύνδεσμο στη πηγή του άρθρου
