Τη “βαθιά του θλίψη και απογοήτευση” εξέφρασε ο Πατριάρχης Αντιοχείας κ. Ιωάννης Ι΄ με επιστολή του προς τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλο Γ΄, με αφορμή την πρόσφατη απόφαση της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων να ορίσει νέο Αρχιεπίσκοπο στο Κατάρ.
Αφορμή για την επιστολή υπήρξε η επίσημη ανακοίνωση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, η οποία δημοσιεύθηκε στις 15 Μαΐου 2025 και αναφέρει: «Ο Μακαριώτατος, με σκοπό την πνευματική φροντίδα και την ποιμαντική ενίσχυση των πιστών στην Άκρα, καθώς και την καλύτερη διαχείριση των πνευματικών και διοικητικών υποθέσεων, όρισε τον Μητροπολίτη Κατάρ κ. Μακάριο ως Μητροπολίτη Πτολεμαΐδος – Άκρας, και τον Αρχιεπίσκοπο Μαδαβών κ. Αριστόβουλο ως νέο Αρχιεπίσκοπο Κατάρ.»
Οι σχέσεις μεταξύ του Πατριαρχείου Αντιοχείας και του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων είχαν αποκατασταθεί τον Οκτώβριο του 2023, όταν η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Αντιοχείας αποφάσισε την αποκατάσταση της ευχαριστιακής κοινωνίας, η οποία είχε διακοπεί εξαιτίας της εκκλησιαστικής διαμάχης για τη δικαιοδοσία στο Κατάρ.
Η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου Αντιοχείας, στο πνεύμα της συμφιλίωσης και της ενότητας, είχε τότε αναθέσει στην αρμόδια επιτροπή του Πατριαρχείου να έρθει σε επικοινωνία με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, με σκοπό να βρεθεί κοινά αποδεκτή λύση στο ζήτημα της εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας επί του Κατάρ.
H Ιερά Σύνοδος είχε επίσης εκφράσει τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί με πνεύμα υπευθυνότητας και καλής πίστης και είχε εκφράσει τη λύπη της για τις πρόσφατες εξελίξεις που παρακωλύουν την πρόοδο προς μια δίκαιη λύση.
Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων και τα μέλη της Ιεράς Συνόδου χαιρέτισαν την απόφαση αυτή, τονίζοντας τη σημασία της ενίσχυσης των αγαστών σχέσεων μεταξύ των αδελφών Πρεσβυγενών Πατριαρχείων Αντιοχείας και Ιεροσολύμων.
Επίσης, ο Πατριάρχης Αντιοχείας αναφέρει: «Μάς προκάλεσε βαθύτατη θλίψη η απόφαση αυτή της Ιεράς Συνόδου Σας… Αισθανόμαστε την ανάγκη να επαναλάβουμε με σαφήνεια τη θέση μας και το αναφαίρετο δικαίωμά μας στη δικαιοδοσία της Εκκλησίας της Αντιοχείας επί του Κατάρ.»
Ο Πατριάρχης Ιωάννης υπενθυμίζει ότι το ζήτημα της δικαιοδοσίας χρονολογείται από το 2013, και σημειώνει ότι η Εκκλησία της Αντιοχείας «κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίτευξη διαλόγου και συμφιλίωσης, τόσο πριν όσο και μετά την διακοπή της εκκλησιαστικής κοινωνίας» με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Όπως επισημαίνει, η νέα αυτή ενέργεια «αναιρεί ουσιαστικά κάθε πρόοδο που είχε επιτευχθεί», ακόμη και μετά την αποκατάσταση της κοινωνίας μεταξύ των δύο Πατριαρχείων.
Στην επιστολή γίνεται επίσης αναφορά στον πρόσφατο πόλεμο στη Γάζα και στη σχετική απόφαση της Εκκλησίας της Αντιοχείας να αποκαταστήσει την εκκλησιαστική κοινωνία με τα Ιεροσόλυμα, «σε πνεύμα ενότητας και χριστιανικής αλληλεγγύης».
«Η απόφασή μας να αποκαταστήσουμε την κοινωνία ελήφθη με τη σαφή προσδοκία ότι το ζήτημα θα συνέχιζε να αντιμετωπίζεται μέσω αμοιβαίας συμφωνίας», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο Πατριάρχης Αντιοχείας κάνει ιδιαίτερη αναφορά και στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Αρχιεπισκόπου Αμμάν κ. Χριστοφόρου, οι οποίες «προχωρούσαν σταθερά» και είχαν «πλησιάσει σε μία βιώσιμη λύση».
Τέλος, ανέφερε: «Αισθανόμαστε την ανάγκη να διατυπώσουμε επίσημα τη θέση μας και να εκφράσουμε, με ειλικρινή λύπη, ότι η πρόσφατη απόφασή σας προκάλεσε σε εμάς βαθιά απογοήτευση. Αγνόησε τις ελπίδες μας, παρέκαμψε κάθε καλοπροαίρετη προσπάθεια και υπονόμευσε κάθε βήμα προς συμφιλίωση και γεφύρωση των διαφορών μας.»
Ιστορική επίσκεψη του Πατριάρχη Αντιοχείας στο Κατάρ
Υπενθυμίζεται ότι από την Τετάρτη 26 έως το Σάββατο 29 Μαρτίου 2025, ο Πατριάρχης Αντιοχείας και Πάσης Ανατολής κ. Ιωάννης Ι’ πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στο Εμιράτο του Κατάρ και στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Καττάρων. Ο Πατριάρχης αφίχθη στο διεθνές αεροδρόμιο Hamad της Ντόχα στις 7:00 μ.μ., όπου τον υποδέχθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Καττάρων κ. Μακάριος.
