ΟΠΕΚΕΠΕ-Η εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου για τη συνδεδεμένη ενίσχυση σε μηδική και τριφύλλι φέρνει σημαντικές αλλαγές για τους παραγωγούς, με έμφαση στη χρήση πιστοποιημένων σπόρων 1ης ή 2ης γενεάς.
Του Γιάννη Παπανικολάου
ΑΓΡΟΤΕΣ ΝΕΑ -ΣΕ 20 ΗΜΕΡΕΣ ΟΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΓΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ- Και οι ενστάσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ
News: Παρότι η αλλαγή αυτή αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας και της αποδοτικότητας των καλλιεργειών, προκαλεί ανησυχίες για την τύχη των υφιστάμενων πολυετών σπορών, ενώ παράλληλα αυξάνει τα κόστη παραγωγής.
Οι Αλλαγές στο Θεσμικό Πλαίσιο-ΑΓΡΟΤΕΣ ΕΤΟΙΜΑΣΤΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ! Νέο πλαίσιο για τη συνδεδεμένη ΟΠΕΚΕΠΕ
Σύμφωνα με την απόφαση που τέθηκε σε ισχύ, οι δικαιούχοι της συνδεδεμένης ενίσχυσης θα πρέπει να χρησιμοποιούν πιστοποιημένο σπόρο, ο οποίος αποδεικνύεται με τιμολόγια αγοράς και ετικέτες από τις συσκευασίες. Αυτός ο κανόνας εξαιρεί προσωρινά το έτος 2024, αλλά από το 2025 θα ισχύει καθολικά, δημιουργώντας ερωτήματα για τις πολυετείς σπορές που έχουν ήδη εγκατασταθεί στο έδαφος.
Η μηδική, ως γνωστόν, είναι πολυετής καλλιέργεια, με κύκλο ζωής που μπορεί να φτάσει και τα πέντε χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι οι παραγωγοί που έχουν σπείρει τα χωράφια τους πριν την εφαρμογή του νέου πλαισίου κινδυνεύουν να χάσουν τη συνδεδεμένη ενίσχυση, εφόσον δεν μπορούν να προσκομίσουν τα απαιτούμενα έγγραφα για πιστοποιημένο σπόρο.
Πιθανές Επιπτώσεις
Αυτή η αλλαγή δημιουργεί προκλήσεις και ενδεχομένως πρόσθετα βάρη για τους αγρότες:
1. Αναγκαστική Επανασπορά: Για να εξασφαλίσουν τη συνδεδεμένη ενίσχυση, κάποιοι παραγωγοί ενδέχεται να χρειαστεί να οργώσουν τις υπάρχουσες καλλιέργειες και να σπείρουν εκ νέου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε κόστος και απώλεια παραγωγής.
2. Αύξηση Κόστους Παραγωγής: Η απαίτηση για πιστοποιημένο σπόρο φέρνει πρόσθετα έξοδα, τα οποία δεν καλύπτονται από την τρέχουσα ενίσχυση. Η τιμή αναφοράς της συνδεδεμένης ενίσχυσης παραμένει στα 8,30 ευρώ/στρέμμα, ενώ οι παραγωγοί ζητούν την αναπροσαρμογή της για να αντισταθμίσουν τα επιπλέον κόστη.
3. Αβεβαιότητα για τις Παλαιότερες Σπορές: Εάν δεν υπάρξει ρύθμιση που να λαμβάνει υπόψη την πολυετή φύση της καλλιέργειας, πολλοί αγρότες κινδυνεύουν να μείνουν εκτός ενίσχυσης, παρότι έχουν συμμορφωθεί με τις προηγούμενες απαιτήσεις.
Δυνατότητα Αναπροσαρμογής της Ενίσχυσης
Οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί παρέχουν ευελιξία στις τροποποιήσεις των στρατηγικών σχεδίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Οι ελληνικές αρχές μπορούν, εάν το επιθυμούν, να υποβάλουν αίτημα για αύξηση της ενίσχυσης, εφόσον τεκμηριώσουν τις ανάγκες των παραγωγών. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια σημαντική κίνηση στήριξης, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένων κοστολογικών πιέσεων.
Τεχνικές Προδιαγραφές και Προϋποθέσεις
Οι παραγωγοί θα πρέπει να τηρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να δικαιούνται τη συνδεδεμένη ενίσχυση. Σύμφωνα με την απόφαση:
1. Η καλλιέργεια πρέπει να γίνεται σε επιλέξιμες εκτάσεις και να συγκομίζεται στην ωριμότητά της.
2. Οι παραγωγοί πρέπει να παραδίδουν το προϊόν σε εμπορικούς φορείς, συνεταιρισμούς ή άλλες αναγνωρισμένες οργανώσεις, με καταληκτική ημερομηνία την 28η Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.
3. Όσοι χρησιμοποιούν τη μηδική ως ζωοτροφή για δική τους κτηνοτροφική εκμετάλλευση, εξαιρούνται από την απαίτηση τιμολογίων πώλησης, αλλά υπόκεινται σε υπολογισμούς που βασίζονται στις ανάγκες των ζώων.
Ενδεχόμενη Ρύθμιση για την Πολυετή Φύση της Καλλιέργειας
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων πιθανότατα θα εξετάσει το ζήτημα της πολυετούς φύσης της μηδικής, καθώς το πλαίσιο δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψη του τις σπορές προηγούμενων ετών. Μια λύση θα μπορούσε να είναι η εξαίρεση αυτών των περιπτώσεων από την υποχρέωση χρήσης πιστοποιημένου σπόρου ή η θέσπιση μεταβατικής περιόδου.
Κίνδυνος Απώλειας Ενίσχυσης
Οι παραγωγοί ανησυχούν ότι χωρίς μια τέτοια ρύθμιση, η πολυετής μηδική που έχει ήδη εγκατασταθεί κινδυνεύει να μην πληροί τις προϋποθέσεις, με αποτέλεσμα να χαθούν σημαντικά ποσά από τη συνδεδεμένη ενίσχυση.
Ανάγκη Άμεσης Παρέμβασης
Η επίλυση του ζητήματος είναι επείγουσα, καθώς οι αγρότες χρειάζονται ξεκάθαρες οδηγίες πριν τις ανοιξιάτικες σπορές του 2025. Παράλληλα, η αναπροσαρμογή του πριμ είναι εξίσου σημαντική για τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας.
Η μετάβαση στο νέο πλαίσιο συνδεδεμένης ενίσχυσης για τη μηδική φέρνει σημαντικές προκλήσεις και προβληματισμούς, ειδικά για τις πολυετείς σπορές. Παρότι η χρήση πιστοποιημένου σπόρου στοχεύει στη βελτίωση της παραγωγικότητας, η έλλειψη μέριμνας για τις υπάρχουσες καλλιέργειες και η αύξηση του κόστους παραγωγής δημιουργούν σοβαρά εμπόδια. Είναι απαραίτητο οι αρμόδιες αρχές να παρέμβουν άμεσα, διασφαλίζοντας τη δίκαιη αντιμετώπιση των παραγωγών και τη στήριξη του αγροτικού τομέα.
