«Δικαιοσύνην μάθετε οι ενοικούντες επί της γης».
Του Γιάννη Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Αυτοί οι στίχοι του ψαλμού ακούγονται κατά την Μεγάλη Σαρακοστή στις εκκλησίες για να μας θυμίσουν ότι πρέπει να είμαστε δίκαιοι απέναντι σε κάθε υπόθεση που απαιτεί την δίκαιη κρίση από τον κάθε άνθρωπο. Συχνά ακούμε, βλέπουμε, διαβάζουμε τις ετυμηγορίες είτε των δικαστηρίων είτε των ανθρώπων των ΜΜΕ και αναρωτιέται κανείς εάν αυτές οι κρίσεις είναι δίκαιες ή άδικες.
Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που καταδικάστηκαν πριν ακόμα γίνει η δίκη τους. Και το ακόμα πιο οδυνηρό να κλειστούν στην φυλακή αθώοι άνθρωποι, ώστε να έχει καταστραφεί η ζωή των ίδιων και των οικογενειών τους!
Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει της μόδας να γίνονται επί μεγάλα χρονικά διαστήματα οι λεγόμενες «τηλεδίκες» και να καταδικάζονται άνθρωποι από τα κανάλια και μόνο. Και στο τέλος, όταν οι υποθέσεις έρχονται στο ακροατήριο, οι συμμετέχοντες στην δίκη, δικαστές ή ένορκοι, είτε να φοβούνται να αποδώσουν δικαιοσύνη, είτε να βγάζουν αποφάσεις που είναι αρεστές μόνο στο «πλειοψηφούν θυμικό». Υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις, που προς τιμήν τους, οι δικαστές κι οι ένορκοι να αθωώνουν τους κατηγορουμένους βάσει μη τεκμηριωμένων αποδεικτικών στοιχείων. Αυτό όμως το φαινόμενο των τηλεδικαστηρίων κάποια στιγμή πρέπει να εκλείψει και να σταματήσει. Και η ευνομούμενη Πολιτεία πρέπει να λάβει μέτρα.
Πολλές φορές η κοινή γνώμη είναι, και δικαίως, παρορμητική σε ευαίσθητα ζητήματα, που αφορούν τη σεξουαλική κακοποίηση – παρενόχληση γυναικών ή και ανδρών. Αλλά είναι διαφορετικό το να παρουσιάζεται μόνο η μία πλευρά και να αγνοείται η άλλη. Το κράτος όμως δικαίου βασίζεται σε νόμους και όχι στο πλειοψηφικό θυμικό. Γι᾽ αυτόν τον λόγο θα έπρεπε και η δικαστική εξουσία να δείχνει πιο ευαίσθητη, όταν παρουσιάζονται τέτοια φαινόμενα, και να παρεμβαίνει κατά την κρίση της. Οι δικαστές δεν μπορεί να δείχνουν επηρεασμό από το πλειοψηφικό θυμικό, αλλά να δικάζουν με βάση τους νόμους και όχι με βάση την κοινή γνώμη, η οποία, παρασυρόμενη από τα ΜΜΕ, δεν μπορεί να βγάλει δίκαια συμπεράσματα.
Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν πιο συνεπείς σε θέματα δικαιοσύνης. Είναι εξ άλλου γνωστό το γνωμικό τους «Μηδενί δίκην δικάσεις, πριν αμφοίν μύθον ακούσεις», όπως είχε πει ο αρχαίος Έλληνας Φωκυλίδης ο Μιλήσιος. Δηλαδή πρίν ακόμα δικαστεί κάποιος δεν πρέπει να τον καταδικάζουμε άν προηγουμένως δεν ακούσουμε την άποψή του.
Άς θυμηθούμε όμως τώρα εδώ και το γεγονός της εξιστόρησης του ιερού Ευαγγελίου για την καταδίκη από τους Γραμματείς και Φαρισαίους της εποχής του Ιησού Χριστού, οι οποίοι του ζήτησαν να ρίξει και Εκείνος την πέτρα στην αμαρτωλή γυναίκα. Και πήραν την απάντηση «Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω». Εδώ έγκειται η διαφορά μεταξύ του εβραϊκού νόμου, που ήθελαν να εφαρμόσουν οι Φαρισαίοι, και του θείου νόμου, όπως το παρέδωσε ο Χριστός. Του νόμου της αγάπης και της ευσπλαχνίας. Επειδή όμως οι άνθρωποι δεν μπορούν να διακρίνουν πολλές φορές το δίκαιο από το άδικο για τον λόγο αυτό και τα κράτη θέσπισαν διάφορους νόμους. Οι οποίοι νόμοι δεν είναι δυστυχώς πάντοτε σύμφωνοι με τις ευαγγελικές εντολές. Στις περιπτώσεις αυτές το Ευαγγέλιο μας διδάσκει «Πειθαρχείν δει Θεώ μάλλον ή ανθρώποις».
