Του Γιώργου Θεοχάρη – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ: Λιτότητα, ολονύκτιες ακολουθίες , βυζαντινοί ύμνοι και χαρμόσυνοι ήχοι από καμπάνες δημιουργούν μια ιδιαίτερα κατανυκτική ατμόσφαιρα μέσα στην ανοιξιάτικη φύση του Άθωνα.
Η πρώτη Ανάσταση στο Άγιο Όρος έγινε στις 11 το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, ενώ η Αγρυπνία της Αναστάσεως αρχίζει στις 10 το βράδυ και τελειώνει στις 6 το πρωί της Κυριακής του Πάσχα οπότε και οι μοναχοί κάθονται στο πασχαλινό τραπέζι για να φάνε ψάρι σαλάτα και κόκκινα αυγά.
Μετά την ακολουθία της πρώτης Ανάστασης, κατά την οποία, όπως αναφέραμε σε προηγούμενο άρθρο μας, ο Ηγούμενος ή ο Προεστώς σκορπίζει σε όλο τον ναό φύλλα δάφνης σαν ένδειξη χαράς για το γεγονός της Ανάστασης του Χριστού, οι μοναχοί μεταβαίνουν στα αναγκαία διακονήματά τους. Κατόπιν αποσύρονται στα Κελλιά τους και ετοιμάζονται για την ολονύκτια αγρυπνία του Αγίου Πάσχα. Όλα είναι έτοιμα για την αναστάσιμη ακολουθία. Ο ναός είναι στολισμένος με «ποδιές» και πετραχήλια κρεμασμένα στο τέμπλο, με άνθη στην εικόνα της «Εις Άδου κάθοδον του Κυρίου» και βάγια σκορπισμένα παντού στο δάπεδο.
Κατά την ακολουθία αυτή διαβάζεται κατάλληλος λόγος στην Ανάσταση του Χριστού και γίνεται ανάγνωση στις Πράξεις των Αποστόλων. Ο Ηγούμενος ανεβαίνει στον θρόνο. Μοιράζει λαμπάδες σε μοναχούς και λαϊκούς. Όλοι οι ιερείς είναι ενδεδυμένοι με τα χρυσά τους άμφια. Και ακολουθεί η εκφώνηση από τον Ηγούμενο του «Δεύτε λάβετε φως…». Με το άκουσμα αυτό ο Ηγούμενος βγαίνει στην Ωραία Πύλη με τις τρεις λαμπάδες αναμμένες και οι μοναχοί σπεύδουν ναλάβουν το Άγιο Φως, το οποίο τα τελευταία χρόνια στις περισσότερες μονές μεταφέρουν στον Άθω οι λιμενικοί με σκάφος του Λιμεναρχείου του Αγίου Όρους, ενώ οι εκκλησιαστικοί, δηλαδή οι διακονητές του ναού, ανάβουν εκείνη την στιγμή όλες τις καντήλες, τους πολυελαίους, τα μανουάλια και τα λεγόμενα εισοδικά.
Το «Δεύτε Λάβετε Φως» ηχεί επομένως περίπου δύο ώρες αργότερα στο Άγιον Όρος, σε σχέση με τις εκκλησιές εκτός αυτού και ξεκινά αμέσως η έξοδος από τον ναό με τον Ηγούμενο, που φορά ολόκληρη την ιερατική στολή και τους λαμπροφορεμένους ιερομονάχους και διακόνους, που κρατούν την εικόνα της Αναστάσεως και σταυρούς. Έτσι η πομπή, με τους ψάλτες να ψάλλουν «Την Ανάστασίν σου Χριστέ Σωτήρ…» οδηγείται, υπό τους ήχους πολλών χειροταλάντων και με προπορευόμενο τον Σταυρό, τα εξαπτέρυγα, τα λάβαρα, σε ειδικάδιαμορφωμένο και στολισμένο με δάφνες χώρο στον αυλόγυρο της Μονής, συνήθως στον χώρο της Φιάλης, έξω από το Καθολικό, όπου έχουν στηθεί τα δισκέλια στα οποία τοποθετείται το άγιον Ευαγγέλιο και η εικόνα της Αναστάσεως του Κυρίου. Ακολουθούν δε με τις αναμμένες λαμπάδες τους όλοι οι μοναχοί και οι προσκυνητές.
Στην συνέχεια αναγινώσκεται από τον Ηγούμενο το ιερό αναστάσιμο Ευαγγέλιο «Διαγενομένου του Σαββάτου…» και αμέσως ψάλλεται το ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! Στο άκουσμα αυτό ηχούν αμέσως χαρμόσυνα οι καμπάνες και τα σήμαντρα, και οι ψαλμωδίες «πλημμυρίζουν» κάθε γωνιά της Μονής ή της Σκήτης και ακούγονται από άκρη σε άκρη της Αθωνικής Χερσονήσου, η ατμόσφαιρα είναι λαμπρή. Και είναι το μόνο μέρος όπου δεν ακούγονται κροτίδες και δεν ρίχνονται βεγγαλικά.
Και αφού ολοκληρωθεί αυτή η εκτός του ναού τελετή εισέρχονται όλοι ξανά στον φωταγωγημένο ναό όπου ψάλλεται ο αναστάσιμος Όρθρος. Κάθε φορά που ο ιερεύς θυμιάζει αναφωνεί και το Χριστός Ανέστη με τους μοναχούς και τους προσκυνητές να απαντούν με υψωμένες τις λαμπάδες το Αληθώς Ανέστη! Έτσι η χαρά αυτή για την Ανάσταση του Κυρίου είναι εμφανής πλέον στα πρόσωπα των μοναχών και των λαϊκών. Δημιουργείται λοιπόν μία ατμόσφαιρα αγαλλίασης που θυμίζει το ψαλμικό: «Αινείτε τον Θεόν εν χορδαίς και οργάνοις, … αινείτε αυτόν εν κυμβάλοις αλαλλαγμού…».
Τη δεύτερη ημέρα στο Πρωτάτο γίνεται με βυζαντινή μεγαλοπρέπεια συνοδεία ιερέων και επισκόπου του Αγίου Όρους η μεγάλη λιτανεία της θαυματουργής εικόνας «Αξιον Εστί» η οποία διαρκεί πέντε ώρες.Η λιτανεία περνάει από τα κονάκια και τα κελιά των μοναχών οι οποίοι υποδέχονται την εικόνα με τιμές και παράλληλα προσφέρουν εδέσματα, τυρί και κρασί για να κεραστούν οι επισκέπτες του Αγίου Όρους. Λιτανείες γίνονται και σε κάθε μοναστήρι τη δεύτερη ή την τρίτη ημέρα μετά το Πάσχα για παράδειγμα την 3η ημέρα του Πάσχα στη Μονή Ιβήρων γίνεται η λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας της Πορταϊτισσας.
Δείτε βίντεο από την Ανάσταση στην Ιερά Μονή Ξενοφώντος :
){kind=link}