Ταπείνωση: Λοιπόν, αδελφέ, άν αγαπάς τήν ειρήνη τής καρδιάς, αγωνίζου νά εισέλθης σ αυτήν από τήν πόρτα τής ταπεινώσεως (γιατί δέν υπάρχει άλλη είσοδος σ αυτήν εκτός από τήν ταπείνωση).
Γιά νά αποκτήσης όμως τήν ταπείνωση, πρέπει νά αγωνισθής καί νά κοπιάσης (καί ιδιαιτέρως στήν αρχή) στό νά αγκαλιάσης όλες τίς θλίψεις καί εναντιότητες ως αγαπητές σου αδελφές, στό νά αποφεύγης κάθε δόξα καί τιμή, επιθυμώντας νά καταφρονήσαι από τόν καθένα καί νά μήν υπάρχη κανένας πού νά σέ υπερασπίζεται καί νά σέ παρηγορή, παρά μόνον ο Θεός σου.
Βεβαίωσε καί στήριξε τό λογισμό αυτό στήν καρδιά σου, ότι δηλαδή μόνον ο Θεός σου είναι τό καλό σου, τό μόνο σου καταφύγιο, καί ότι όλα τά άλλα πράγματα είναι γιά σένα τέτοια αγκάθια, τά οποία, άν τά βάλης στήν καρδιά σου, θά σέ ζημιώσουν μέ τόν θάνατο. Άν σέ ντροπιάση κάποιος, δέν πρέπει νά λυπηθής, αλλά νά υποφέρης μέ χαρά τήν ντροπή, όντας βέβαιος ότι τότε ο Θεός είναι μαζί σου. Καί μή ζητάς άλλη τιμή, ούτε τίποτε άλλο νά γυρεύης, παρά νά υποφέρης γιά τήν αγάπη τού Θεού καί γιά εκείνο πού προξενεί μεγαλύτερη δόξα.
Αγωνίζου νά χαίρεσαι όταν κάποιος σέ βρίση ή σέ ελέγξη ή σέ καταφρονήση, διότι κάτω από αυτή τή σκόνι καί τήν ατιμία βρίσκεται κρυμμένος μεγάλος θησαυρός. Καί άν τόν δεχθής μέ τήν θέλησί σου, γρήγορα θά γίνης πλούσιος, χωρίς νά τό γνωρίζη ούτε εκείνος πού σού προξενεί αυτό τό χάρισμα, δηλαδή εκείνος πού σέ ατιμάζει. Μή ζητήσης ποτέ νά σέ αγαπά κάποιος στή ζωή αυτή, ούτε νά σέ τιμά, γιά νά μπορέσης νά αφήνεσαι νά υποφέρης μαζί μέ τόν Εσταυρωμένο Χριστό καί κανένας νά μή σέ εμποδίζη από αυτό.
Νά φυλάγεσαι από τόν ίδιο σου τόν εαυτό, σάν από τόν μεγαλύτερο εχθρό πού έχεις. Μήν ακολουθής τήν θέλησί σου, ούτε τόν νού σου, ούτε τήν γνώμη σου, άν θέλης νά μή χαθής. Γι αυτό πάντοτε νά κρατάς τά όπλα, γιά νά φυλάγεσαι από τόν εαυτό σου. Καί όταν η θέλησίς σου θέλη νά κλίνη σέ κάποιο πράγμα, έστω καί άγιο, απόμονωσέ την πρώτα καί απογύμνωσέ την καί τοποθέτησέ την μόνη της μπροστά στόν Θεό σου, παρακαλώντας νά γίνη τό δικό του θέλημα καί όχι τό δικό σου. Καί αυτό μέ εγκάρδιες επιθυμίες, χωρίς καμμία ανάμιξι φιλαυτίας, γνωρίζοντας ότι δέν έχεις τίποτε πού νά προέρχεται από τόν εαυτό του, ούτε μπορείς νά κάνης τίποτε.
Νά φυλάγεσαι από τούς λογισμούς πού φέρνουν μαζί τους μορφή αγιότητος καί ζήλου πού δέν έχει διάκρισι, γιά τόν οποίο λέγει σχετικά ο Θεός: «Νά προσέχετε από τούς ψευδοπροφήτες πού έρχονται πρός εσάς μέ ενδυμασία προβάτου, ενώ από μέσα είναι λύκοι αρπακτικοί. Από τούς καρπούς τους θά τούς αναγνωρίσετε» (Ματθ. 7,15). Καί οι καρποί τους είναι η όποια ανησυχία καί ενόχλησι πού αφήνουν στήν ψυχή. Γιατί όλα αυτά σέ απομακρύνουν από τήν ταπείνωσι καί από αυτήν τήν εσωτερική ησυχία, μέ όποιο χρώμα καί σχήμα κι άν είναι.
Αυτά είναι οι ψευδοπροφήτες, οι οποίοι όντας ντυμένοι μέ σχήμα προβάτου, δηλαδή μέ τήν υπόκρισι τού ζήλου, χωρίς διάκρισι, γιά νά ωφελήσουν τόν πλησίον, είναι πράγματι λύκοι αρπακτικοί, πού αρπάζουν τήν ταπείνωσί σου καί εκείνην τήν ειρήνη καί τήν ησυχία, πού είναι τόσο απαραίτητα σέ όποιον θέλει νά έχη σίγουρη πρόοδο πνευματική. Καί όσο η υπόθεσις αυτή έχει εξωτερικά περισσότερη επιφάνεια καί χρώμα αγιότητος, τόσο περισσότερο πρέπει νά τό εξετάζης, καί αυτό, όπως λέχθηκε, πρέπει νά γίνεται, μέ πολλή ηρεμία καί εσωτερική ησυχία.
Άν όμως καμμία φορά κάτι σού λείψη από αυτά, μή συγχυσθής, αλλά ταπεινώσου μπροστά στόν Θεό σου καί γνώρισε τήν αδυναμία σου καί στό εξής νά γνωρίζης καλά, γιατί μπορεί νά τό επιτρέπη ο Θεός ίσως γιά νά ταπεινώση κάποια σου υπερηφάνεια, πού βρίσκεται κρυμμένη μέσα σου καί δέν τό γνωρίζεις.
Άν πάλι αισθανθής καμμιά φορά νά κεντάται η ψυχή σου από κάποιο δυνατό καί φαρμακερό αγκάθι, δηλαδή από κάποιο πάθος καί λογισμό, μήν ταραχθής γι αυτό, αλλά δείξε μεγαλύτερη προσοχή, γιά νά μήν περάση στά σπλάγχνα σου.
Γύρισε πίσω τήν καρδιά σου καί μέ ευχαρίστησι βάλε τήν θέλησί σου μέσα στόν τόπο τής ειρήνης καί τής ησυχίας, φυλάττοντας καθαρή τήν ψυχή σου απέναντι τού Θεού, τόν οποίο θά βρίσκης πάντοτε στά σπλάγχνα σου καί στήν καρδιά σου γιά τήν ορθότητα τής γνώμης σου, όντας βέβαιος ότι τό κάθε τί συμβαίνει γιά νά σέ δοκιμάση, γιά νά μπορής νά καταλάβης τό συμφέρον σου καί γιά νά είσαι άξιος του στεφάνου τής δικαιοσύνης, πού σού είναι ετοιμασμένος από τήν ευσπλαγχνία τού Θεού.
