Ι.Μ. ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ: Αρχομένης της κατανυκτικής περιόδου του Τριωδίου ο Σεβ. Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνός την Κυριακή 21η του μηνός Φεβρουαρίου, ιερούργησε στον Ιερό Ενοριακό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Ορεστιάδος και ερμηνεύοντας το αγιογραφικό «πάς ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται, ο δέ ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται», τόνισε·
«Η ύψωση καί η πτώση. Είναι δύο έννοιες πού τίς αντιλαμβάνονται διαφορετικά οι άνθρωποι καί διαφορετικά ο Θεός. Γιά τούς ανθρώπους πού κινούνται στήν άγνοια τού Θεού καί στήν κοσμική νοοτροπία η ύψωση έχει νά κάνει μέ τήν εγωϊστική τιμή καί τήν καταξίωση. Είναι κάτι επιθυμητό, διότι αφήνει στόν άνθρωπο τή γλυκιά γεύση τής ανωτερότητας σέ σχέση μέ τούς διπλανούς του. Οι περισσότεροι χαίρονται όταν αισθάνονται ότι είναι κάτι παραπάνω από τούς άλλους σέ όλα τά επίπεδα. Όταν ξέρουν πιό πολλά, όταν έχουν πιό πολλά, όταν τιμώνται πιό πολύ, όταν επηρεάζουν πιό πολλούς, όταν κατορθώνουν πιό πολλά, όταν σέ σχέση μέ τούς άλλους αυτοί βρίσκονται στό πιό πολύ, τότε ανεβαίνουν καί στό πιό ψηλά.
»Η έπαρση είναι ένα πνευματικό καρκίνωμα, τό οποίο ξεκινάει αθόρυβα καί εξελίσσεται χωρίς όρια, σέ σημείο πού μπορεί νά επιφέρει τήν πνευματική νέκρωση. Η έπαρση οδηγεί τόν άνθρωπο στήν ύβρη, δηλαδή στήν εωσφορική αυτοθεοποίηση. Στήν κατάσταση αυτή ο άνθρωπος γκρεμίζει τό Θεό από μέσα του καί βάζει στή θέση τού Θεού τόν εαυτό του.
Τότε η σχέση του μέ τό Θεό ευτελίζεται καί μετατρέπεται σέ θρησκεία, κατά τήν οποία κόβει καί ράβει τόν Θεό στά δικά του μέτρα καί απαιτεί από Εκείνον νά γίνει ένας υπηρέτης τού εγωισμού καί τής αλαζονείας πού κυρίευσε τόν ίδιο. Στό σημείο όμως πού κορυφώνεται ο μυστικός εγωισμός καί η κενοδοξία, όταν ο άνθρωπος φθάσει νά αποδίδει στόν εαυτό του τά κατορθώματα καί νά καυχάται γιά τίς επιδόσεις του, όταν τοποθετήσει τόν εαυτό του στήν κορυφή καί στό κέντρο τής ζωής, τότε έρχεται καί η μεγάλη πτώση.
Τότε γκρεμίζεται πνευματικά καί αυτοκαταδικάζεται σέ απομόνωση από τό Θεό καί από τό συνάνθρωπο του. Τότε μόνον απαιτεί. Σ αυτή τήν κατάσταση δέν ακούει, δέ συμμερίζεται, δέ συντρέχει, δέν αγαπάει, δέ θυσιάζεται. Τότε συμβαίνει τό εξής ειρωνικό: ο ίδιος νά νομίζει ότι είναι αετός πού πετάει στόν αιθέρα, ενώ στήν πραγματικότητα είναι σκουλήκι πού σέρνεται στή λάσπη καί τή βρωμιά τής αποστασίας καί τής θεϊκής απουσίας.
»Η ύψωση, όμως, γιά τό Θεό είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Σύμφωνα μέ τό ευαγγελικό μήνυμα η αληθινή ύψωση βρίσκεται στό σημείο πού ο άνθρωπος συνδέεται μέ τό Θεό. Η σχέση μέ τόν Κύριο καί μόνον αυτή ανεβάζει τόν άνθρωπο. Όσο ο άνθρωπος στέκεται ταπεινά ενώπιον τού Χριστού, όσο αναγνωρίζει τίς ευθύνες καί τά λάθη του καί δέν τά μεταθέτει κάπου αλλού, όσο εκμηδενίζει τόν εαυτό του, χτίζοντας ταυτόχρονα τήν ελπίδα τού θεϊκού ελέους, όσο κοιτάζει πρός τά κάτω από ντροπή νά αντικρίζει τά άνω, όσο η καρδιά του συντρίβεται από τήν αυτογνωσία καί τήν επίγνωση τής εσωτερικής βρωμιάς, όσο κατεβαίνει ως πρόσωπο στή συνειδητοποίηση τής αναξιότητας, τόσο ανεβαίνει στά μάτια τού Θεού.
Όσο αποφεύγει ο ταπεινός άνθρωπος νά δικαιώσει τόν εαυτό του, τόσο δικαιώνεται από τόν Πατέρα τού ελέους καί Οίκτήρμονα Κύριο. Ο άνθρωπος πού ελεύθερα καί από επίγνωση τών λαθών τίπτει τόν εαυτό του αισθάνεται συγχρόνως τό χέρι τού Θεού νά τόν σηκώνει καί νά τόν ανεβάζει στήν αληθινή δόξα μέ τήν οποία βραβεύονται οι ενάρετοι καί οι αγωνιστές.
»Από τήν άλλη έχουμε τήν έννοια τής πτώσης. Ο υψηλόφρων δυστυχώς αυτοκαταδικάζεται. Η πτώση του έρχεται όχι ως τιμωρία αλλά είναι ο καρπός τής δικής του προδοσίας, τής αυτονόμησης καί τής απομάκρυνσής του από τό Θεό. Ο Θεός, πού σέβεται τήν ελευθερία, αφήνει τόν υψήγορο νά ζήσει μόνος του, αφού μέσα του δέ χωράει κανένας άλλος παρά μόνον ο εαυτός του. Αυτή η οικτρή απομόνωση αποτελεί τήν πτώση τού εγωιστού.
»Γιά τόν ταπεινό, όμως, η πτώση είναι κάτι πού προέρχεται από τόν ίδιο. Μόνος του γκρεμίζει τόν εαυτό του. Κομματιάζει ακόμη καί τήν παραμικρότερη σκέψη έπαρσης. Τή στιγμή πού αυτοταπεινώνεται, ανοίγει τήν καρδιά του στό θεϊκό έλεος. Ζητάει τήν επίσκεψη τού Θεού. Ο Κύριος βιάζεται νά επισκεφθεί τήν ταπεινή καρδιά καί νά τήν ευλογήσει, διότι είναι γόνιμη, ανοικτή καί καρποφόρα. Η επίσκεψη τού Θεού στόν ταπεινό αποτελεί τή δόξα καί τήν ύψωση τού ανθρώπου.
»Ο Χριστός, αγαπητοί, καθώς κλείνει τήν παραβολή τού Τελώνου καί τού Φαρισαίου, μάς επισημαίνει: «πάς ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται, ο δέ ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται». Εάν από μόνοι μας υψώνουμε τόν εαυτό μας, θά ταπεινωθούμε. Εάν από μόνοι μας πάλι ταπεινωθούμε, θά υψωθούμε από τό Θεό. Πτώση καί ύψωση, είναι μεγέθη πού υπερβαίνουν τά όρια τής εγκόσμιας λογικής. Άς τά μελετήσουμε καί προπαντός άς τά βιώσουμε όπως οι πατέρες μας, ορθόδοξα καί αγιοπνευματικά. Κατά τήν ευλογημένη αυτή περίοδο τού Τριωδίου άς ταπεινωθούμε εκούσια καί αληθινά, γιά νά υψωθούμε από τό Χριστό μας στή δόξα τής αγάπης, τής σχέσης καί τής κοινωνίας μαζί Του».
