Σητείας Ευγένιος: Το γένος μας επιβίωσε χάρη στην πίστη και το ασκητικό φρόνημα

Β´ Κυριακή των Νηστειών: Ομιλία για την ορθόδοξη άσκηση  

Με επίκαιρη ομιλία για την «άσκηση στο πλαίσιο της ορθόδοξης πνευματικής παράδοσης» ξεκίνησαν την 31 Μαρτίου, Β´ Κυριακή των Νηστειών, οι ομιλίες κατά τους Κανανυκτικούς Εσπερινούς της περιόδου της Μεγ. Τεσσαρακοστής από την Ιερά Μητρόπολη Ιεραπύτνης και Σητείας.

Προηγήθηκε ο Αρχιερατικός Κατανυκτικός Εσπερινός στον κατάμεστο από πιστούς της περιοχής Ιερό Καθεδρικό Ναό Αγίας Φωτεινής Ιεράπετρας, χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Ευγενίου.
Ο Σεβ. κ. Ευγένιος παρουσίασε στο κοινό  τον ομιλητή κ. Ιωάννη Τσερεβελάκη, Θεολόγο-Φιλόλογο, και προλόγισε κατάλληλα το θέμα της ομιλίας υπογραμμίζοντας ότι σκοπός της άσκησης είναι η θεραπεία του «μεγάλου τραύματος» (Μ. Κανόνας), του ανθρώπου, με τον καθαρισμό, τον αγιασμό και τη θέωση του. Η μεγάλη ησυχαστική και πατερική παράδοση του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που τιμά η Εκκλησία μας την Β´ Κυριακή των Νηστειών, καθώς και των άλλων μεγάλων Πατέρων για τον προσωπικό αγώνα και την άσκηση είναι η καλύτερη απάντηση στην πολυδιάσπαση και το καταναλωτικό πρότυπο της εποχής μας.

Ο ομιλητής, αφού ευχαρίστησε τον Σεβ. Κ. Ευγένιο για την τιμή και τη χαρά της πρόσκλησης, όρισε την άσκηση ως το βάδισμα της «στενής και τεθλιμμένης οδού», η οποία οδηγεί στη βίωση της πνευματικής ζωής και στην ένωση με τον Θεό. Αποτελεί τη σημαντικότερη παράμετρο και ουσιώδες στοιχείο ζωής της χριστιανικής ζωής. Μέσα από την αποχή από απολαύσεις, τον αγώνα κατά των εμπαθών λογισμών, την προσευχή, τη νηστεία, τη μνήμη του θανάτου, τον έλεγχο των κινήσεων του νου, την ολιγάρκεια, τη λιτότητα του βίου, την επιμονή, την υπομονή, τον αυτοέλεγχο, την  ενδοσκόπηση, την εγκράτεια, την καταπολέμηση των παθών και του σαρκικού φρονήματος επέρχεται η κάθαρση του σώματος, η μεταμόρφωση των παθών σε αρετές, η αύξηση των χαρισμάτων, η υπακοή στο θείο θέλημα και η διάνοιξη του νου και της καρδιάς για την αποκάλυψη των μυστηρίων του Θεού.

Σύμφωνα με τον κ. Τσερεβαλάκη, η άσκηση παρότι έχει προσωπικό χαρακτήρα γίνεται σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς κανόνες και αφορά όλα τα μέλη της Εκκλησίας. Το πρώτο βήμα είναι η συναίσθηση της αμαρτωλότητας και της φθαρτότητας, η μετάνοια και η αυτογνωσία του ανθρώπου, ενώ  ακολουθεί ο αγώνας κατά των παθών, τα οποία είναι η «παρά φύσις κίνησις της ψυχής» που διακόπτει την κοινωνία με τον Θεό.

Η ορθόδοξη άσκηση, που δεν έχει καμία σχέση με τον ηθικισμό και την αυτοδικαίωση, δεν είναι ο σκοπός αλλά το μέσο, «εργαλείο και μέσο ρυθμιστικό» (άγιο Διάδοχο Φωτικής) για τη «Χριστοποίηση» του ανθρώπου, ο οποίος σώζεται με τη Χάρη και το άπειρο έλεος του Θεού. Επομένως για τη σωτηρία του ανθρώπου απαιτείται η συνέργεια του θείου και του ανθρώπινου παράγοντα, γι᾽ αυτό και ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς έλεγε «Πιστεύω Κύριε, βοήθει μοι τῇ ἀπιστίᾳ».

Ο ομιλητής πρότεινε ενδεικτικούς τρόπους άσκησης στον οικογενειακό, επαγγελματικό και κοινωνικό χώρο. Ὁπως σημείωσε ότι η άσκηση είναι το αντίδοτο στην εκκοσμίκευση που οδηγεί τον σύγχρονο άνθρωπο στην επιδίωξη της αγοραίας εξωστρέφειας και του άκρατου ευδαιμονισμού, δηλ. στην αποδιοργάνωση και τη διάσπαση του έσω ανθρώπου που καταντά ένα «αυτοείδωλο».

Τέλος,  ο Σεβ. Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Ευγένιος ευχαρίστησε τόν κ. Τσερεβαλάκη για την εμπεριστατωμένη και κατωχυρωμένη ομιλία του, υπογραμμίζοντας ότι το Γένος μας επιβίωσε μέχρι σήμερα χάρη στην αγώνα, το ασκητικό φρόνημα, το λιτό τρόπο ζωής και την αταλάντευτη πίστη του, εφόδια τα οποία είναι απαραίτητα και στις δύσκολες μέρες μας.

Στην ακολουθία του Κατανυκτικού Εσπερινού και στην ομιλία που ακολούθησε  συμμετείχε σύσσωμος ο Ιερός Κλήρος της επαρχίας Ιεράπετρας καθώς και μεγάλος αριθμός πιστών της περιοχής, μεταξύ των οποίων ιεροψάλτες, εκπαιδευτικοί, ο πρώην Δήμαρχος Ιεράπετρας κ. Μιχ. Μυγιάκης, ο πρ. Λιμενάρχης κ. Εμμ. Ρασούλης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής του «Κοινωνικού Παντοπολείου» Δήμου Ιεράπετρας κ. Χαρ. Κανάκης κ.α.