Ανερχόμενη, η σχολή της Θεολογίας στα Ρωσικά Πανεπιστήμια

Η στενή συνεργασία εκπαιδευτικής κοινότητας και Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας οδήγησε στην ίδρυση σχολών Θεολογίας, στα ρωσικά πανεπιστήμια.

Το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης εξετάζει την δυνατότητα της ίδρυσης Σχολής Θεολογίας. Το 2000 εγκαινιάστηκε η πρώτη σχολή Θεολογίας  στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ομσκ. Σε ολόκληρη τη χώρα σήμερα, λειτουργούν περίπου 25, έδρες, τμήματα και σχολές Θεολογίας.

“Είμαι περήφανος που το δικό μας πανεπιστήμιο έκανε την αρχή για την λειτουργία των ανεξάρτητων Σχολών Θεολογίας, στη Ρωσία, υπάρχει ζήτηση, και ο ανταγωνισμός για την  εισαγωγή στη Σχολή  δεν υποχωρεί,  έναντι άλλων τμημάτων ανθρωπιστικών επιστημών. Αυτό σημαίνει,  ότι το πείραμά μας,  και η ιδέα που γεννήθηκε σε μια   δύσκολη εποχή για τη Ρωσία, δικαιώθηκαν”, ομολογεί ο πρύτανης του Κρατικού Πανεπιστημίου Ντοστογιέφσκι του Όμσκ, διδάκτωρ φυσικών και μαθηματικών επιστημών,  Βλαντίμιρ Στρούνιν.

Παράλληλα,  το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης εξετάζει την δυνατότητα της ίδρυσης Σχολής Θεολογίας, ενώ από την επόμενη χρονιά θα λειτουργήσει τμήμα Θεολογίας και στην Τσετσενία.

Η τάση αυτή δεν άφησε ανεπηρέαστα και τα ομοσπονδιακά πανεπιστήμια.

“Η ίδια η ζωή γέννησε αυτήν την ανάγκη. Εάν το Νότιο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο επιδιώκει μια καλή θέση ανάμεσα σε αξιόλογα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, τότε δεν μπορεί να μην έχει μια τέτοια σχολή, όπως το κάθε αξιοσέβαστο τριτοβάθμιο ίδρυμα”, λέει ο Ροστόφ Αντρέι Μικούσκιν, ένας από τους επικεφαλής της Επαρχίας.

Εξασφαλισμένη δουλειά στην εκπαίδευση, τη διοίκηση και τα μουσεία

Άλλωστε, χάρη στο καινούργιο μάθημα των θρησκευτικών στα Γυμνάσια, έχει προκύψει η ανάγκη για ειδικούς, σ’ αυτόν τον τομέα , που θα απορροφηθούν στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση,  της Ρωσικής Ομοσπονδίας. “Οι βάσεις του θρησκευτικού πολιτισμού και της κοσμικής ηθικής” θα είναι υποχρεωτικό μάθημα για τους μαθητές της 4ης και της 5ης τάξης και η  έλλειψη καταρτισμένων εκπαιδευτικών, θα πρέπει να καλυφθεί από την καινούργια Σχολή»,  υπογραμμίζει ο Μικούσκιν.

Στην περιοχή του Ροστόφ,  για παράδειγμα,  χρειάζονται 3,5 χιλιάδες δάσκαλοι για να διδάξουν τις βάσεις του ορθόδοξου πολιτισμού στα σχολεία. Και μόνον ο αριθμός, δείχνει ότι ένας απόφοιτος Ανώτατης Σχολής μπορεί να βρει δουλειά, χωρίς κανένα πρόβλημα.

Ωστόσο, μία ομοσπονδιακή σχολή Θεολογίας μπορεί να δεχτεί μόνο 50 άτομα. “Προγραμματίζουμε να δεχόμαστε 25 φοιτητές ετησίως,  στο κανονικό τμήμα, και 25 στο τμήμα σπουδών δια  αλληλογραφίας”, λέει, ο μελλοντικός επικεφαλής της σχολής δρ. Γιεβγκένι Νεσμεγιάνοφ.

“Η Σχολή θα συγκροτηθεί με βάση το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Θεολογίας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, το οποίο λειτουργεί εδώ και 6 χρόνια. Αυτή τη στιγμή σε όλα τα έτη του τμήματος σπουδάζουν 64 φοιτητές. Εάν όμως η Σχολή αποκτήσει αποδοχή και δημιουργηθεί σοβαρός ανταγωνισμός ανάμεσα σε υποψήφιους σπουδαστές της περιοχής, τότε η σχολή θα διευρυνθεί. Το βάρος θα δοθεί στην Ορθοδοξία, εξηγεί ο Νεσμεγιάνοφ. Βεβαίως, οι φοιτητές,  θα μελετούν όλες τις θρησκείες, διότι, πρόκειται για κοσμική εκπαίδευση και ο  κύριος σκοπός είναι η προετοιμασία όσων ασχοληθούν με θρησκευτικά ζητήματα σε μουσεία, σε διοικητικά όργανα και εκπαιδευτικά ιδρύματα”.

Το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Βόρειου Καύκασου δηλώνει έτοιμο να αναλάβει την κατάρτιση ειδικών στον τομέα των ισλαμικών μελετών.

“Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μένουμε σ’ ένα πολυεθνικό κράτος”, λέει η πρύτανης του Πανεπιστημίου του Βόρειου Καύκασου, Αλίνα Λεβίτσκαγια. “Το να ετοιμάσουμε ειδικούς ισλαμολόγους είναι ένας από τους βασικούς σκοπούς του πανεπιστημίου μας. Σύντομα θα ανακοινώσουμε την ίδρυση Τμήματος Θεολογίας”.

Το Λομονόσωφ έχει μια άλλη προσέγγιση.

“Το Πανεπιστήμιο Λομονόσωφ δεν θα έχει τμήμα Θεολογίας”, δηλώνει ο πρύτανης του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας , ακαδημαϊκός δρ. Βίκτορ Σαντόβνιτσι. “Έχουμε Τμήμα Θρησκειολογίας, Τμήμα Φιλοσοφίας,  που μελετούν διάφορα θρησκευτικά κινήματα, την ιστορία της θρησκείας. Υπερκαλύπτεται  η σπουδή όλων των θεμάτων που προτάθηκαν. Είμαι σίγουρος ότι τα ήδη υπάρχοντα τμήματα μπορούν να καταρτίσουν καλούς ειδικούς”.

Ο γνωστός φιλόσοφος Μπορίς Γκούμπμαν, όμως, δεν εγκρίνει την κρατική στήριξη, και τον μηχανισμό οργάνωσης του συγκεκριμένου κλάδου.

“Μια θεολογική σχολή πρέπει να χρηματοδοτείται από την θρησκευτική κοινότητα, και όχι από το κράτος”, λέει ο πρόεδρος του Τμήματος Φιλοσοφίας και Θεωρίας του Πολιτισμού,   στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Τβερ,  δρ. Μπορίς Γκούμπμαν.

Η κρατική χρηματοδότηση παραβιάζει το Σύνταγμα

“Ειδάλλως,  διαπιστώνουμε κατάφωρη αντίθεση προς το Σύνταγμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας , σύμφωνα με το οποίο και με βάση την ισχύουσα νομοθεσία,  η Εκκλησία είναι ανεξάρτητη από το κράτος. . Στις ΗΠΑ, από παλιά, όλες οι θεολογικές σχολές υποστηρίζονται από την Εκκλησία.  Στην Γερμανία πάλι, είναι θεσμοθετημένη η ομοσπονδιακή υποστήριξη της θρησκευτικής εκπαίδευσης. Το κράτος διανέμει τους φόρους που εισπράττει ανάμεσα σε διάφορες ειδικές σχολές. Πρέπει να επεξεργαστούμε έναν μηχανισμό, ο οποίος θα υλοποιούσε ορθολογικά το Σύνταγμα και ταυτόχρονα θα έδειχνε σεβασμό προς τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των πιστών διαφόρων θρησκειών. Η λειτουργία της Σχολής Θεολογίας στο Νότιο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο μπορεί να ασκήσει κάποια θετική επιρροή στην περιοχή, όμως ποιος θα διδάξει σ’ αυτή τη Σχολή; Δεν είμαι σίγουρος ότι είναι δυνατόν, μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό περιθώριο, να βρεθούν κοσμικοί διδάσκοντες με το απαιτούμενο επίπεδο γνώσεων”.