Χριστουγεννιάτικο μήνυμα Πειραιώς Σεραφείμ: Ας ξαναδούμε τον κόσμο με αγάπη

“Τα δύο θεμελιώδη αισθήματα – η ευθύνη και η ευγνωμοσύνη –  πρέπει να κατευθύνουν τη ζωή μας, όταν γνωρίζομε ότι τίποτε στην Ιστορία δεν γίνεται ερήμην του Θεού” αναφέρει μεταξύ άλλων στο χριστουγεννιάτικο μηνυμά του ο Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ. 

Ολόκληρο το Χριστουγεννιάτικο μήνυμα του κ. Σεραφείμ είναι αυτό: 
Τέκνα μου αγαπητά και περιπόθητα,

Κάτω από την οδύνη και το άγχος της καθημερινότητος το μήνυμα των Χριστουγέννων αποκτά επικαιρότητα συγκλονιστική : Ο Θεός γίνεται άνθρωπος, παίρνει την μορφή του ανθρώπου, για να κάνει τη γη ουράνιο βασιλεία. Γιά να γίνει ο απρόσιτος και μακρινός Θεός της Δημιουργίας Εμμανουήλ, δηλαδή «μεθ’ ημών ο Θεός». Έτσι, Θεός και άνθρωπος όχι απλώς συνοικούν στη σκηνή του κόσμου, αλλά ενώνονται αχώριστα στο ένα πρόσωπο του Θεανθρώπου Χριστού. Οι συνέπειες αυτής της «υποστατικής ενώσεως» είναι απλές και συγκλονιστικές συγχρόνως. Μετά την ενανθρώπηση του Θεού, μαθαίνουμε όχι απλώς πόσο φιλάνθρωπος, αλλά πόσο άνθρωπος είναι ο Θεός μας. Κι επίσης μαθαίνουμε όχι μόνο πόσο πολύτιμος και ιερός, αλλά πόσο θεικός, πόσο «Θεός κατά χάριν» είναι ο άνθρωπος. Αυτόν τον άνθρωπο που εθέωσε ο Θεός αναλαμβάνοντας την ανθρώπινη φύση, έρχεται να τον εξαφανίσει ο συνάνθρωπός, του δαιμονιζόμενος.

Ο Satre(Σατρ) λέει : «ο πλησίον σου είναι η κόλαση».

Ο Ορθολογισμός, ο Ουμανισμός, ο Μαρξισμός λένε : «ο πλησίον σου είσαι εσύ».

Η Πίστις μας λέει : «ο πλησίον σου είναι ο ίδιος ο Θεός».

Καί το λέει αυτό εν ονόματι του Αγίου Πνεύματος, που με την επίκλησή Του μεταβάλλονται το ψωμί και το κρασί του κόσμου σε «σώμα και αίμα Χριστού».

Αυτός λοιπόν είναι ο αληθινός Θεός , Θεός που, όπως γράφει ο άγιος Νικήτας Στηθάτος, «Έξω πάντων εστώς, εντός πάντων αυλίζεται».

Αδελφοί μου και παιδιά μου,

«Χριστός γεννάται, δοξάσατε».

Ο Χριστός ιστορικά γεννήθηκε στη Βηθλεέμ, όμως μυστικά και μυστηριακά γεννιέται κάθε ώρα και κάθε λεπτό στα στήθη των ανθρώπων που ενστερνίζονται το λυτρωτικό μήνυμά Του. Ο άνθρωπος δεν θα μπορέσει να ενστερνισθεί το «επί γης ειρήνη», να λυτρωθεί από το πλήθος των εγκοσμίων και των υπερκοσμίων προβλημάτων του, αν δεν πιστέψει στην θεική καταγωγή του που τον υποχρεώνει σε θεοπρεπή πολιτεία και βιοτή. Η αξία του ανθρώπου η απροσμέτρητη δεν θα μετρηθεί ποτέ σωστά και δίκαια, αν ως μέτρο δεν ληφθεί πάντα το ανήκουστο γεγονός ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος για να κάμει τον άνθρωπο Θεό.

Μ’ αυτό το μέτρο πρέπει να δίνουμε στους ανθρώπους ψωμί.

Μ’αυτό το μέτρο πρέπει να δίνουμε στους ανθρώπους παιδεία.

Μ’ αυτό το μέτρο πρέπει να δίνουμε στους ανθρώπους δικαιοσύνη.

Μ’ αυτό το μέτρο πρέπει να δίνουμε στους ανθρώπους ειρήνη.

Μ’ αυτό το μέτρο πρέπει να δδίνουμε στους ανθρώπους αιωνιότητα.

Όπου ο άνθρωπος διακονείται σωστά και αγιάζεται, εκεί μυστικά Χριστός γεννάται, εκεί Χριστός δοξάζεται, εκεί Χριστός απαντάται.

Γιά να προσεγγίσομε ασφαλέστερα το μυστήριο της Γεννήσεως του Χριστού, πρέπει να χειραγωγηθούμε από την πνευματικότητα των Πατέρων. Κοινή διδασκαλία όλων των Πατέρων της Εκκλησίας είναι ότι πολύ πριν από την Γέννησή Του την ιστορική, πολύ πριν από την ενανθρώπησή Του επί Καίσαρος Αυγούστου, ο Υιός και Λόγος του Θεού, το δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, είχε «σαρκωθεί» μυστικά στην ορατή δημιουργία «από καταβολής κόσμου»!

Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής είναι η ανυπέρβλητη κορύφωση αυτής της συγκλονιστικής διδασκαλίας : και το τελευταίο λιθάρι, και το πιο ταπεινό χορτάρι, και ο λεπτότερος κονιορτός μέσα στο υλικό σύμπαν έχει θεμέλιο τον ίδιο τον Χριστό! Άλωστε αυτό δεν είχαν διδάξει απερίφραστα πολύ πριν και ο Απόστολος Παύλος και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης; «Τα πάντα δι’ αυτού και εις αυτόν έκτισται» γράφει η προς Κολοσσαείς Επιστολή (Κολ. 1,16). Εδώ λοιπόν είναι που ριζώνει το θαύμα. Καί εδώ είναι που πρέπει ήδη να «εκθαμβείται» ο άνθρωπος. Όχι μονάχα με το ερώτημα «ο αχώρητος παντί πως εχωρήθη εν γαστρί;», αλλά και με την γενικώτερη θαυμαστική πραγματικότητα πως όλα τα κτιστά και φθειρόμενα έχουν μια τέτοια άκτιστη βάση γιατί βλαστάνουν μέσα από τις άκτιστες ενέργειες του Παναγίου Θεού, γεγονός που επαληθεύεται με την είσοδο του Δημιουργού στην ιστορία.

Γι’ αυτό ο Χριστός κατά την Γέννησή Του δεν δημιουργεί από το μηδέν τους δεσμούς κτιστού και ακτίστου. Τούς επαληθεύει, τους κάνει βαθύτερους, πληρέστερους, προσωπικούς. Αυτό ακριβώς θέλει να δηλώσει η θεολογική γλώσσα, όταν λέγει χαρακτηριστικά ότι ο Χριστός, κατά την Ενανθρώπησή Του, «ανεκεφαλαίωσε τα πάντα» (Εφεσ. 1,10).

Μ’ αυτές τις προϋποθέσεις έχει το δικαίωμα ο Χριστιανισμός να κηρύττει την ιερότητα ολοκλήρου του σύμπαντος και να πιστεύει στην καταλλαγή και τη μεταμόρφωση ολοκλήρου του κόσμου.

Πάνω σ’ αυτή την αδαμάντινη και κατ’ εξοχήν θεολογική βάση οικοδομείται όχι μόνον η εν Χριστώ αισιοδοξία μας, αλλά και η εσχατολογική ελπίδα μας για την έλευση της Βασιλείας του Θεού, ήδη σ’ αυτόν εδώ τον κόσμο.

Αν αγνοήσομε αυτή την θεοπρεπεστάτη θεώρηση των σχέσεων Θεού και κόσμου, τότε και την Γέννηση του Χριστού τη βλέπομε κλασματικά, μονοφυσιτικά, δηλαδή αιρετικά και όχι Ορθόδοξα. Καί σε μια τέτοια αίρεση δεν στερούμε μόνο τον κόσμο από το ζωτικό κέντρο του κι από το μόνο σταθερό συνεκτικό δεσμό του, αλλά και μέσα στο πρόσωπο του Θεού προϋποθέτομε μια βλάσφημη διαίρεση, λες και άλλος Θεός έκτισε τον κόσμο, άλλος δε ενανθρώπησε για να τον λυτρώσει!

Ο άχρονος λοιπόν Θεός σαρκούται δυνητικά μέσα στον χρόνο από τη στιγμή που πλάθει με τα χέρια Του τον άνθρωπο «χούν από της γης» (Γεν. 2,7)! Καί ο χρονικός άνθρωπος θεούται επίσης δυνητικά από τη στιγμή που αξιώνεται ήδη μέσα από τα ευτελή και παρερχόμενα σκηνικά του χρόνου να κατοπτεύει, να ερωτάται, και να βιώνει το άχρονο.

Μόνο με τέτοια πίστη θα τιμήσομε επαξίως όλα τα εν χρόνω ευεργετήματα του Θεού, που ακριβώς επειδή προέρχονται από το Άχρονο, έχουν άχρονες και τις διαστάσεις.

Μόνο με τέτοια πίστη θα είμαστε σε θέση να χαρούμε σ’ όλη την μυσταγωγική δύναμη της τη σωτήρια είδηση ότι γεννήθηκε για μας «παιδίον νέον ο προ αιώνων Θεός».

Το Κλειδί για να εισχωρήσουμε στη φοβερή αλήθεια του «Χριστός γεννάται» βρίσκεται στον τρόπο διατυπώσεως αυτής της αναγγελίας. Δεν μας λέει «ο Χριστός εγεννήθη». Μήτε «ο Χριστός θα γεννηθεί». Μας λέει «Χριστός γεννάται». Τι σημαίνει αυτός ο παράξενος ενεστώτας; Σημαίνει απλούστατα ότι ο Χριστός, «ο Υιός του Θεού του ζώντος», δεν είναι παρελθόν. Μήτε μέλλον άφθαστο.

Ο Θεός είναι «πανταχού παρών και τα πάντα πληρών». Είναι παρόν ο Θεός εδώ και σήμερα. Στο κάθε εδώ και στο κάθε σήμερα.

Από τη στιγμή που ενανθρώπησε ο Θεός, στο πρόσωπο του κάθε ανθρώπου μπορούμε να ατενίζομε τον Θεάνθρωπο. Γιατί αν ενώθηκε με την ανθρώπινη φύση ο Θεός «ασυγχύτως», για να αποκλείεται κάθε ειδωλολατρία, ενώθηκε όμως και «αδιαιρέτως», για να αποκλείεται κάθε βεβήλωση.

Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής πάλι μας βεβαιώνει ότι ο Λόγος του Θεού «σαρκώνεται» διαρκώς μέσα στην Ιστορία, στον κάθε άνθρωπο. Καί από το πόσο τόπο θα Τού δώσομε, εξαρτάται τι μορφή συγκεκριμένη και ορατή θα πάρει στο φθαρτό κορμί μας. Μήπως κι ο Απόστολος Παύλος δεν είχε διδάξει την ίδια διδασκαλία, σε δραματικότερο μάλιστα τόνο, όταν έλεγε : «εγώ γαρ τα στίγματα του Κυρίου Ιησού εν τω σώματί μου βαστάζω» (Γαλ. 6,17);

Το «Χριστός γεννάται» λοιπόν στοιχειοθετεί από το ένα μέρος το αδιάλειπτο παρόν του Θεού στον κόσμο της αενάου ροής και ασταθείας. Από το άλλο μέρος επισημαίνει την μόνη σταθερότητα του κόσμου, που είναι η κατά χάριν θεανδρικότητα μέσα στην ρέουσα Ιστορία. Ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο «ριζώματα» της θείας Οικονομίας, καλούμεθα οι πιστοί να ζήσομε με αίσθημα ευθύνης και ευγνωμοσύνης το αδιάλειπτο παρόν του Θεού, και το διερχόμενο παρόν του ανθρώπου.

Αυτά είναι τα δύο θεμελιώδη αισθήματα – η ευθύνη και η ευγνωμοσύνη – που πρέπει να κατευθύνουν τη ζωή μας, όταν γνωρίζομε ότι τίποτε στην Ιστορία δεν γίνεται ερήμην του Θεού, αλλά και τίποτε ερήμην του ανθρώπου.

Τα όρια του δικού μας μετρημένου παρόντος, όταν μένουν ανοικτά στην ευεργετική ακτινοβολία της πανταχού παρουσίας του Θεού, τότε δεν είναι πιά ορόσημα πάνω στα οποία εξαντλείται ο προσωπικός χρόνος του καθενός μας. Μεταβάλλονται σε ορισμούς της θείας Χάριτος, που μεταμορφώνουν το τέλος του ανθρώπου σε κορύφωση, και τον οριστικό μας αποχαιρετισμό σε ευχαριστήριο δοξολογία.

Με ανανεωμένη λοιπόν την αισιοδοξία μας ας ξαναδούμε τον κόσμο με αγάπη και εμπιστοσύνη, με υπομονή και ανεκτικότητα, με στοργή και ενθουσιασμό. Πίσω απ’ ολ’ αυτά, κινητήρια δύναμη θα είναι πάντα η βεβαιότητα ότι «εγεννήθη ημίν παιδίον νέον, ο προ αιώνων Θεός».

Χριστός ετέχθη!

Αληθώς ετέχθη!

Χρόνια πολλά και ευλογημένα!

Με όλη μου την πατρική αγάπη!

   Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΑΣ

    

+ ο Πειραιώς ΣΕΡΑΦΕΙΜ