1. Λίγα λόγια θα σας πω σήμερα, αδελφοί χριστιανοί, πάνω στη σημερινή ευαγγελική περικοπή. Πολλά ονόματα ακούσαμε σ᾽ αυτήν. Είναι τα ονόματα της γενεαλογίας του Ιησού Χριστού.
Και γιατί ο Ευαγγελιστής αναφέρει την γενεαλογία του Χριστού; Επειδή η Παλαιά Διαθήκη λέγει ότι ο Μεσσίας θα κατάγεται από τον Αβραάμ και τον Δαβίδ, γι᾿ αυτό και ο Ευγγελιστής Ματθαίος, θέλοντας να αποδείξει στους Ιουδαίους ότι ο Ιησούς είναι ο πραγματικός Μεσσίας, αποδεικνύει, βάσει εγκύρων καταλόγων, την καταγωγή του από τον Αβραάμ και τον Δαβίδ. Γι᾽ αυτό λοιπόν και η σημερινή περικοπή του Ευγγελιστού Ματθαίου μας ανέφερε τα πολλά ονόματα των προγόνων του Ιησού. Αλλά όλα αυτά τα ονόματα συνιστούν την προ Χριστού ιστορία της ανθρωπότητας και την προετοιμασία της για την γέννηση του Χριστού.
2. Κανονικά οι ιουδαικοί γενεαλογικοί κατάλογοι περιελάμβαναν μόνο άνδρες. Αλλά ο Ευγγελιστής Ματθαίος, στον γενεαλογικό κατάλογο του Χριστού που ακούσαμε, μνημονεύει και γυναίκες: Την Θάμαρ, την Ραχάβ, την Ρούθ και την γυναίκα του Ουρίου, την Βηρσαβεέ. Οι μνημονευόμενες όμως αυτές γυναίκες ήταν εθνικές ή και αμαρτωλές γυναίκες. Αυτό ο Ματθαίος το κάνει για να δηλώσει την ευσπλαγχνία του Θεού, την αγάπη Του σ᾽ όλο τον κόσμο. Ότι δηλαδή ο Μεσσίας ήλθε για όλη την ανθρωπότητα και ήλθε για την σωτηρία των αμαρτωλών.
Για να είναι ευκολομνημόνευτος ο γενεαλογικός κατάλογος, τον οποίο μας προσφέρει ο Ματθαίος στο Ευαγγέλιό του, τον χωρίζει σε τρεις σειρές με δεκατέσσερα ονόματα η κάθε σειρά (στιχ. 17). Αλλά, γιατί προτιμάει τον αριθμό δεκατέσσερα; Ως καλύτερη ερμηνεία, για να εξηγήσουμε το φαινόμενο αυτό, είναι να πούμε ότι ο Ματθαίος παρατήρησε την γενεαλογία που παρατίθεται στα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης της Ρούθ (βλ. 4,18-22) και των Α´ Παραλειπομένων (βλ. 2,10-13). Η γενεαλογία αυτή δίδει 10 ονόματα από τον Φαρές μέχρι τον Δαβίδ. Στον αριθμό αυτό, αν προσθέσουμε τον πατέρα του Φαρές και τους τρεις πατριάρχες, έχουμε τον αριθμό 14 από τον Αβραάμ μέχρι τον Δαβίδ. Παίρνοντας τώρα ο Ματθαίος τον αριθμό αυτό ως βάση και για τις δύο άλλες ιστορικές περιόδους, μας παρουσιάζει την γενεαλογία του Χριστού σε τρεις σειρές με δέκα τέσσερα ονόματα την κάθε σειρά. Αλλά στην τρίτη σειρά τα ονόματα, αν και λέγει ο Ευαγγελιστής ότι είναι δέκα τέσσερα, όμως είναι δώδεκα. Για να γίνουν δεκατέσσερα, ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει ότι ως μία γενεά πρέπει να υπολογίσουμε τον χρόνο της αιχμαλωσίας γενικά («μετοικεσία Βαβυλώνος») και ως τελευταίο όνομα να παραθέσουμε τον ίδιο τον Χριστό!
3. Επειδή μνημονεύσαμε τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, θα σας αναφέρω, αδελφοί χριστιανοί, και μία άλλη παρατήρησή του στο γενεαλογικό κατάλογο της περικοπής μας: Στην πρώτη σειρά του καταλόγου, από τον Αβραάμ μέχρι τον Δαβίδ, το πολίτευμα των Ιουδαίων ήταν δημοκρατικό (είναι η περίοδος των Πατριαρχών και των Κριτών)· στην δεύτερη σειρά, από τον Δαβίδ μέχρι την αιχμαλωσία στην Βαβυλώνα, το πολίτευμά τους ήταν η βασιλεία· και στην τρίτη σειρά, από την αιχμαλωσία στην Βαβυλώνα μέχρι τον Μεσσία Ιησού Χριστό, το πολίτευμα ήταν δικτατορία. Κανένα όμως από αυτά τα ανθρώπινα πολιτεύματα δεν έφερε την σωτηρία, η οποία ήλθε μόνον από τον σαρκωθέντα Υιό του Θεού, τον Ιησού Χριστό. Πραγματικά τα πολιτεύματα, σαν ανθρώπινα κατασκευάσματα, δεν μπορεί να φέρουν την σωτηρία και την ευτυχία στον άνθρωπο. Μόνο ο Ιησούς Χριστός λέγεται και είναι ο Σωτήρας της ανθρωπότητας.
4. Τέλος, στην περικοπή μας ακούμε ότι ο Υιός του Θεού έγινε υιός του Αβραάμ και του Δαβίδ. Ας μην αμφιβάλλουμε λοιπόν, όπως μας βεβαιώνει ο Χρυσόστομος, ότι και εμείς, οι υιοί του Αδάμ θα γίνουμε υιοί του Θεού! Με την αμαρτία των πρωτοπλάστων γίναμε τέκνα αποστασίας. Ο Χριστός όμως με την σάρκωσή Του και με το όλο το οικονομικό Του σχέδιο, που έκανε για μας, μας εχάρισε πάλι την υιοθεσία μας με τον Θεό Πατέρα. Με τα Χριστούγεννα ο Θεός έγινε άνθρωπος για να κάνει τον άνθρωπο θεό, για να πετύχει την θέωσή του, για την οποία έχει πλαστεί.
Καλά Χριστούγεννα.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
