Παγκόσμια λειτουργία Θείας ευχαριστίας…

Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Προικοννήσου ΙΩΣΗΦ για το ΄΄Αγιορείτικο Βήμα΄΄

Ὅταν ἤμουν Μητροπολίτης Νέας Ζηλανδίας ἤμουν ὁ πρῶτος ποὺ ἔλεγε τὸ Χριστὸς ἀνέστη! στὸν κόσμο.

Δύο ὧρες μετὰ τὸ ἔλεγαν στὸ Σύδνεϋ. Μετὰ ἀπὸ ἀκόμα μισὴ ὥρα στὴν Ἀδελαΐδα καὶ ὕστερα ἀπὸ ἄλλη μιάμιση ὥρα στὴν Πέρθη τῆς Δυτικῆς Αὐστραλίας, ὅταν πιὰ ἐγὼ εἶχα τελειώσει ὄχι μόνο τὴ Θεία Λειτουργία τοῦ Πάσχα, ἀλλὰ καὶ τὸ λιτὸ ἀναστάσιμο δεῖπνο μου στὸ σπίτι καὶ εἶχα ἤδη ἀποσυρθεῖ γιὰ ὕπνο!

Στὴν Ἑλλάδα τὴν ἴδια ὥρα μόλις εἶχαν τελειώσει τὴν πρωϊνὴ λειτουργία τοῦ Μεγάλου Σαββάτου, ἐνῶ στὴ Νέα Ὑόρκη εἶχαν ἀκόμη Μεγάλη Παρασκευὴ βράδυ καὶ στὴν Καλιφόρνια δὲν εἶχαν κάμει οὔτε Ἀποκαθήλωση! Κι ὅλα αὐτὰ τὴν ἴδια χρονικὴ στιγμή! Συνειδητοποιώντας το ἐγέλασα μὲ τὴ μωρία τοῦ ἐπιχειρήματος τῶν Παλαιοημερολογητῶν: -Ἐσεῖς ἑορτάζετε τώρα. Ἀλλὰ πότε ἑορτάζει ὁ οὐρανός; Μὲ τὸ νέο ἤ μὲ τὸ παλαιὸ ἡμερολόγιο; Σήμερα ἤ μετὰ ἀπὸ δεκατρεῖς ἡμέρες; Ἐρώτησα κάποιον ἀπὸ αὐτούς: -Πότε ἔκανε Πάσχα ὁ οὐρανός; Ὅταν ἔκανα ἐγὼ στὸ Γουέλλινγκτον ἤ ὅταν ἔκανε –μετὰ ἀπὸ ἕνα ὁλόκληρο εἰκοσιτετράωρο!- ὁ Μητροπολίτης Ἁγίου Φραγκίσκου στὸ Λὸς Ἄντζελες;; Κόκκαλο ὁ ἐρωτηθείς!

Στὴν Ἀκολουθία τοῦ Ἀποδείπνου (καὶ τῶν Ὡρῶν) προσευχόμαστε: «Ὁ ἐν παντὶ καιρῷ καὶ πάσῃ ὥρᾳ ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς προσκυνούμενος καὶ δοξαζόμενος Χριστὸς ὁ Θεός, ὁ μακρόθυμος, ὁ πολυέλεος…κ.λπ.». Στὴ Μονὴ τῶν Ἀκοιμήτων στὸ Βυζάντιο ὑπῆρχαν ὀκτὼ ἱερὰ θυσιαστήρια στὸ Καθολικὸ καὶ ἡ Ἀδελφότητα ἦταν μοιρασμένη σὲ ἰσάριθμες ὁμάδες ποὺ κάθε μιὰ τελοῦσε τὴ Θεία Λειτουργία, ἐτελείωνε καὶ ἄρχιζε ἡ ἄλλη στὴ διπλανὴ ἁγία τράπεζα κ.ο.κ. Ἔτσι, ὅλο τὸ 24ωρο στὴ Μονὴ γινόταν Λειτουργία. Καὶ δὲν συνέβαινε τοῦτο μόνο στὴν περίφημη Μονὴ τῶν Ἀκοιμήτων, ἀλλὰ τὸ τυπικό της εἶχε βρῆ καὶ ἀλλοῦ μιμητές. Μὲ βάση τὴν πρώτη παρατήρηση γιὰ τὴν Ἀνάσταση στὴ Νέα Ζηλανδία γίνεται ἀντιληπτὸ ὅτι ὅλη ἡ γῆ εἶναι καθημερινῶς μιὰ ἀπέραντη «Μονὴ τῶν Ἀκοιμήτων» ὅπου «ἐν παντὶ καιρῷ καὶ πάσῃ ὥρᾳ» τελεῖται ἡ Θεία Λειτουργία σὲ μιὰ ἀδιάσπαστη ἁλυσίδα προσευχῆς!

Στὴ Θεία Λειτουργία βασικὸ ρόλο διαδραματίζει ἡ μνημόνευση τοῦ ὀνόματος τοῦ τοπικοῦ Ἐπισκόπου, εἴτε εἶναι παρὼν καὶ λειτουργῶν, εἴτε ἀπών. Ἡ μνημόνευση διασφαλίζει τὴν ἑνότητα τῆς περιφερειακῆς λειτουργικῆς συνάξεως μὲ τὸ κέντρο τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας, τὸν Ἐπίσκοπο, ὁ ὁποῖος εἶναι «εἰς τύπον καὶ τόπον Χριστοῦ». Ὁ Ἐπίσκοπος, μὲ τὴ σειρά του, ὅταν λειτουργῇ, μνημονεύει τὸν Πρῶτο του (Ἀρχιεπίσκοπο, Μητροπολίτη, Σύνοδο, Πατριάρχη κ.λπ.). Κι ἐκεῖνος μνημονεύει «Πάσης Ἐπισκοπῆς Ὀρθοδόξων». Εἶναι δὲ χαρακτηριστικὴ ἡ μνημόνευση τῶν ὀνομάτων ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν Προκαθημένων τῶν κατὰ τόπους Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν στὰ Ἱερὰ Δίπτυχα στὶς ἐπίσημες Ἀρχιερατικὲς Λειτουργίες. Αὐτὸ τὸ ὑποχρεωτικὸ «μνημόσυνο», σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν παράθεση σχετικῶν «μερίδων» στὸ ἱερὸ δισκάριο τῆς Προσκομιδῆς, διατρανώνει τὴν ἑνότητα ὄχι ἁπλῶς τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ τῆς ἴδιας τῆς Λειτουργίας. Ἕνας ὁ Χριστός, μία ἡ Θυσία Του, μία ἡ Λειτουργία Του. Καὶ μάλιστα μία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς ταυτόχρονα, ἀνθρώπων, ἀγγέλων καὶ ἁγίων ἀπὸ κοινοῦ! Σὲ κάθε Λειτουργία, σὲ κάθε τόπο καὶ κάθε ὥρα, ἰσχύει τὸ «ἐδῷ καὶ τώρα» τοῦ λειτουργικοῦ χρόνου καὶ ἡ «σύναξις τῶν ἁγίων» τῆς Στρατευομένης καὶ τῆς Θριαμβευούσης ἐπὶ τὸ αὐτό, στὴ μία Τράπεζα τοῦ Κυρίου, γύρω ἀπὸ τὸν Ἕνα «Προσφέροντα καὶ Προσφερόμενο καὶ Προσδεχόμενο καὶ Διαδιδόμενο» Μέγα Ἀρχιερέα Ἰησοῦ Χριστό, ἐν τῷ ἑνὶ Ἁγίῳ Πνεύματι, ἐνώπιον τοῦ ἑνὸς Θεοῦ καὶ Πατρός! Ἐξ ἑτέρου, στὴν εὐχὴ τῆς ἁγίας ἀναφορᾶς προσευχόμαστε: «Ἔτι παρακαλοῦμεν Σε. Μνήσθητι, Κύριε, πάσης ἐπισκοπῆς Ὀρθοδόξων, τῶν ὀρθοτομούντων τὸν λόγον τῆς Σῆς ἀληθείας, παντὸς τοῦ πρεσβυτερίου, τῆς ἐν Χριστῶ διακονίας καὶ παντὸς ἱερατικοῦ καὶ μοναχικοῦ τάγματος. Ἔτι προσφέρομέν Σοι τὴν λογικὴν ταύτην λατρείαν ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης, ὑπὲρ τῆς Ἁγίας Σου Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας… Μνήσθητι, Κύριε,… καὶ πάσης πόλεως, χώρας, καὶ τῶν πίστει οἰκούντων ἐν αὐταῖς» (Θ. Λειτουργία Ἰω. Χρυσοστόμου). Στὴ Λειτουργία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου ἀκόμη ἐμφαντικώτερα δεόμαστε: «Μνήσθητι, Κύριε, τῆς Ἁγίας Σου Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, τῆς ἀπὸ περάτων ἕως περάτων τῆς οἰκουμένης… Καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ Σου… Καὶ ὧν ἡμεῖς οὐκ ἐμνημονεύσαμεν δι’ ἄγνοιαν, ἤ λήθην, ἤ πλῆθος ὀνομάτων, αὐτὸς μνημόνευσον, ὁ Θεός, ὁ εἰδὼς ἑκάστου τὴν ἡλικίαν καὶ τὴν προσηγορίαν, ὁ εἰδὼς ἕκαστον ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ». Καὶ ὅλα αὐτά, «σὺν πᾶσι τοῖς Ἁγίοις»: «Μετὰ πάντων τῶν Ἁγίων μνημονεύσαντες…» εἴμαστε ὅλοι ἐκεῖ, ἐπὶ τὸ αὐτό, ὅπου γῆς κι ἄν γίνεται ἡ εὐχαριστιακὴ σύναξις τῶν πιστῶν, ὅ,τι ὥρα κι ἄν τελῆται ἡ Θεία Λειτουργία! Ὅλοι! Σύμψυχοι, «ἐν ἑνὶ στόματι καὶ μιᾷ καρδίᾳ». Αὐτὰ ἰσχύουν γιὰ μᾶς τοὺς Ὀρθοδόξους…

Μὲ δεδομένα ὅλα τὰ προηγούμενα, εἶναι, νομίζω, εὔλογη ἡ ἔκπληξή μου γιὰ τὴν πρόσκληση ἀπὸ μέρους τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης σὲ μιὰ «Παγκόσμια Λειτουργία Θείας Εὐχαριστίας» σήμερα 2 Ἰουνίου, στὶς 5 τὸ ἀπόγευμα ὥρα Ρώμης ἀκριβῶς, στὴν ὁποία καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ συγχρονισθοῦν οἱ ἀνὰ τὸν κόσμο Ρωμαιοκαθολικοί, «στὰ πλαίσια τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Ἔτους τῆς Πίστεως», μὲ ἔκτακτο μήνυμα περὶ «ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας» ἀπὸ μέρους τοῦ Ποντίφηκος καὶ μὲ παράλληλη δήλωση τοῦ Προέδρου τοῦ «Ποντιφικικοῦ Συμβουλίου γιὰ τὴν προώθηση τοῦ νέου εὐαγγελισμοῦ» Ἐξοχ. Ἀρχιεπισκόπου Rino Fisichella ὅτι «θὰ εἶναι μιὰ ὥρα προσευχῆς γεμάτη συντροφικότητα καὶ ὑποστήριξη γιὰ τὴν πίστη ὅλων». Κι αὐτὸ μὲ τὴ σκέψη ὅτι ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ Ἐκκλησία συμμερίζεται λίγο-πολὺ τὴν ἴδια ἀντίληψη περὶ τῆς Θείας Λειτουργίας μὲ ἐμᾶς, ὅπως τοὐλάχιστον ἰσχυρίζονται οἱ Θεολόγοι της. Ἀλλὰ τότε τί νόημα θὰ μποροῦσε νὰ ἔχῃ ὅλη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις καὶ ὁ θόρυβος;…