Του Γιάννη Παπανικολάου
Μέσα στην δίνη των διαφόρων απόψεων για το εκκλησιαστικό θέμα της Ουκρανίας, είναι λυπηρό να βλέπουμε να κυκλοφορούν στα ΜΜΕ μία σειρά από δημοσιεύματα, τα οποία παραπληροφορούν και αποπροσανατολίζουν τον κόσμο.
Έτσι διαβάζουμε αυτές τις ημέρες να αναπαράγονται τα εξής fake news:
«Βόμβα από το Άγιο Όρος! Πληροφορίες από ρωσικές πηγές υποστηρίζουν πως με αφορμή την διακοπή κοινωνίας που ανακοίνωσε η Μόσχα για το Οικουμενικό Πατριαρχείο η Ιερά Κοινότητα είναι έτοιμη να παρέμβει δίνοντας άλλη διάσταση στο θέμα!
Η εκτελεστική εξουσία του Αγίου Όρους, η Ιερά Κοινότητα, εξετάζει το ενδεχόμενο να δηλώσει ότι η απόφαση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας να παύσει την Ευχαριστιακή κοινωνία με το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως δεν ισχύει για τα μοναστήρια του Αγίου Όρους, αφού δεν υπόκεινται στην Κωνσταντινούπολη. Αυτό αναφέρει το ιστολόγιο Znak.com, επικαλούμενο μια πηγή από Ρωσικούς Ορθόδοξους κύκλους που διατηρούν στενές επαφές με τον Άθω.
«Αυτή η απόφαση του Πατριαρχείου Μόσχας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αφορά τον Άθωνα και τους εκπροσώπους της Ρωσικής Εκκλησίας που ζουν εκεί», λέει το σχέδιο έκκλησης, το οποίο δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Ο Άθως δεν υπάγεται διοικητικά στον Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος δεν είναι ο κυρίαρχος επίσκοπος της αυτονομίας του Άθω, αλλά μόνο ο πνευματικός του πατέρας. Δηλαδή, σύμφωνα με το θεσμικό καθεστώς του Αγίου Όρους, το οποίο περιλαμβάνεται στο Σύνταγμα της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Όρος είναι ένα αυτοδιοικούμενο τμήμα στην Ελλάδα, και αποτελείται από είκοσι αγιορείτικα μοναστήρια, δηλαδή κυρίαρχες μονές. Για το λόγο αυτό, οι ορθόδοξες εκκλησίες και τα μοναστήρια του Αγίου Όρους δεν είναι το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης και οι κληρικοί στο Άγιο Όρος δεν είναι κληρικοί του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης», αναφέρει το πρακτορείο.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι με τους Ρώσους. Κάποια ρωσικά sites είναι λογικό να μην γνωρίζουν ποια είναι η ακριβής εκκλησιαστική κατάσταση του Αγίου Όρους. Το πρόβλημα είναι όταν ελληνικά sites αναπαράγουν για λόγους εντυπώσεων αυτά τα fake news, χωρίς να αφιερώνουν 5 δευτερόλεπτα στο να διαβάσουν το άρθρο 105 του Συντάγματος, που αφορά το Άγιον Όρος.
Για να μη υπάρχει λοιπόν παρεξήγηση, παραθέτουμε τί λέει το άρθρο 105:
«Η χερσόνησος του Άθω, από τη Μεγάλη Βίγλα και πέρα, η οποία αποτελεί την περιοχή του Αγίου Όρους, είναι, σύμφωνα με το αρχαίο προνομιακό καθεστώς του, αυτοδιοίκητο τμήμα του Ελληνικού Κράτους, του οποίου η κυριαρχία πάνω σ᾽ αυτό παραμένει άθικτη. Από πνευματική άποψη το Άγιο Όρος διατελεί υπό την άμεση δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Όλοι όσοι μονάζουν σ’ αυτό αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια μόλις προσληφθούν ως δόκιμοι ή μοναχοί, χωρίς άλλη διατύπωση.».
Το άρθρο 5 του Καταστατικού Χάρτη του Αγίου Όρους, ο οποίος είναι συνταγματικά κατοχυρωμένος, προβλέπει:
«Πάσαι αι εν Αγίω Όρει Μοναί ως Πατριαρχικαί και Σταυροπηγιακαί υπάγονται υπό την πνευματικήν δικαιοδοσίαν της Μεγάλης του Χριστού Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, μη επιτρεπομένου ουδενός άλλου μνημοσύνου πλην του ονόματος του Οικουμενικού Πατριάρχου. Εις ουδένα δε ετερόδοξον ή σχισματικόν επιτρέπεται η εν Αγίω Όρει εγκαταβίωσις».
Η αλήθεια λοιπόν είναι ότι η Αθωνική Πολιτεία ποτέ δεν μπορούσε να εξετάσει εάν η απόφαση του Πατριαρχείου Μόσχας αφορά ή όχι τον Άθωνα και τους εκπροσώπους της Ρωσικής Εκκλησίας που ζουν εκεί, διότι δεν μπορεί από μόνη της να παραβεί τους Ιερούς Κανόνες, το Ελληνικό Σύνταγμα και τον Καταστατικό Χάρτη, με τα οποία διοικείται.
Ούτε είναι δυνατόν κάποια Αδελφότητα να σταματήσει την μνημόνευση του ονόματος του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως στο οποίο υπάγεται, διότι θα πέσει σε κατάσταση σχίσματος και η παραμονή της στο Άγιον Όρος απαγορεύεται πλέον.
Το εάν τα μέλη του ποιμνίου της Ρωσικής Εκκλησίας θα έρχονται ή όχι στο Άγιον Όρος είναι κάτι που αφορά την Ρωσική Εκκλησία και όχι το Άγιον Όρος, στο οποίο μνημονεύεται αδιάλειπτα το όνομα του Οικουμενικού Πατριάρχη.
Για αυτό θα θέλαμε να παρακαλέσουμε, τουλάχιστον τους Έλληνες συναδέλφους μας, να μην αναπαράγουν αβασάνιστα ψευδείς ειδήσεις, θυσιάζοντας την αλήθεια στο βωμό της επισκεψιμότητας και επιτείνοντας την σύγχυση του πιστού λαού.
