Όταν τραυλίζει το παιδί: Πως να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα

Ένα θέμα που απασχολεί και προβληματίζει  αρκετούς γονείς είναι ο παιδικός τραυλισμός. Άλλωστε, τα περισσότερα παιδιά καθώς μαθαίνουν να μιλούν βιώνουν ήπιο τραυλισμό, ενώ κάποια άλλα αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες. Πάντως, η έγκαιρη παρέμβαση από κάποιον ειδικό μπορεί να βοηθήσει τους γονείς να καταλάβουν και συνεπώς ελαχιστοποιεί το πρόβλημα.

Χθες ήταν η Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Τραυλισμό. Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στο φως  της δημοσιότητας ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Λογοπεδικών κ .Κωνσταντίννος Ρόγκας ένα στα είκοσι παιδιά προσχολικής ηλικίας (5%) εμφανίζουν για κάποιο χρονικό διάστημα δυσχέρεια στη ροή της ομιλίας. 

Από αυτά, το 1% (περίπου 100.000 άνθρωποι στην Ελλάδα) θα εδραιώσει έναν μόνιμο τραυλισμό, έναν τραυλισμό ο οποίος τα συνοδεύει σε όλη τους τη σχολική και ενήλικη ζωή.

Ο τραυλισμός εκδηλώνεται λεκτικά κυρίως με μπλοκαρίσματα, επαναλήψεις συλλαβών, λέξεων και φράσεων, επιμηκύνσεις φθόγγων και ορισμένες φορές με αντανακλαστικές συσπάσεις των μυών του προσώπου και του σώματος. Συναισθηματικά ο τραυλισμός εκδηλώνεται με αισθήματα μειονεξίας, ντροπής και απόρριψης, φόβο και αποφυγή της λεκτικής επικοινωνίας. Σε σοβαρές περιπτώσεις οδηγεί σε απομόνωση και σιωπή, ορισμένες φορές και σε ακραίες αντιδράσεις απόγνωσης.

Κοινωνικά, τα πρόσωπα που τραυλίζουν γίνονται συχνά αντικείμενο κοροϊδίας, απομονώνονται, αποκλείονται από επαγγελματικές θέσεις και ο κοινωνικός τους ρόλος προσδιορίζεται από τη διαταραχή τους και όχι από την αξία του προσώπου τους.

Μιλάει και κανείς δεν καταλαβαίνει τίποτα

Ο βοτταρισμός χαρακτηρίζεται από ταχύ ρυθμό ομιλίας, απώλεια ακρίβειας στην άρθρωση, επαναλήψεις και «εκτοξεύσεις» λέξεων, δυσκατάληπτη ομιλία. Συνήθως, το  Πρόσωπο με Βατταρισμό έχει μειωμένη επίγνωση των συνεπειών της δυσκολίας στην ομιλία του. Ο βατταρισμός συχνά συνυπάρχει με τον τραυλισμό.

Η αιτιολογία του τραυλισμού δεν έχει ακόμη καθοριστεί με ακρίβεια. Ωστόσο, οι επιστημονικές έρευνες κάνουν λόγο για το σημαντικό ρόλο της γενετικής προδιάθεσης, καθώς το 60% των παιδιών που τραυλίζουν έχουν στην οικογένειά τους ένα μέλος που τραυλίζει. Πάντως, σε όλες τις περιπτώσεις, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως, για παράδειγμα, ένα στρεσογόνο περιβάλλον ή η κοινωνική απόρριψη του ατόμου, είναι πιθανόν να εντείνουν τα συμπτώματα.

Τι φταίει

Ο τραυλισμός διακρίνεται σε ψυχογενή,  που εκδηλώνεται μετά από παρατεταμένη περίοδο έντονου άγχους ή ένα τραυματικό επεισόδειο, σε νευρογενή που οφείλεται σε νευρολογική ασθένεια ή βλάβη και σε εξελικτικό, ο οποίος εμφανίζεται την περίοδο που το παιδί συντάσσει προτάσεις για να εκφραστεί.

Πότε να ανησυχήσουν οι γονείς

Συνήθως, τα συμπτώματα του τραυλισμού εμφανίζονται κατά την περίοδο 2,5 έως 5 ετών. Σπανιότερα εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια της σχολικής/ εφηβικής περιόδου και της ενήλικης ζωής. Η ομιλία των παιδιών που τραυλίζουν χαρακτηρίζονται από επαναλήψεις ήχων, συλλαβών και λέξεων, απότομες διακοπές ήχων και συλλαβών και επιμηκύνσεις ήχων. Οι δυσρυθμίες αυτές μπορεί να λαμβάνουν χώρα κατά την έναρξη της φράσης ή στο μέσο της πρότασης και ποικίλουν ανά περίπτωση. Σε κάποιες περιπτώσεις συνοδεύονται από δευτερεύουσες συμπεριφορές, όπως γκριμάτσες, μη ελεγχόμενες κινήσεις των ματιών, της γλώσσας, της κάτω γνάθου ή ακόμη και του κορμού.

Η Ομάδα Ειδικού Ενδιαφέροντος στις Διαταραχές Ροής της Ομιλίας, (ΟΕΕΔΡΟ),είναι μία επιτροπή του Πανελληνίου Συλλόγου Λογοπεδικών – Λογοθεραπευτών  (ΠΣΛ) που στόχο έχει μεταξύ άλλων τη γνωμοδότηση του ΠΣΛ σε θέματα διαταραχών ροής της ομιλίας, την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σε σχέση με τις διαταραχές ροής της ομιλίας και την υποστήριξη των προσώπων που τραυλίζουν στη διεκδίκηση δικαιωμάτων.

Παράλληλα  υποστηρίζει την “Πρωτοβουλία προσώπων που Τραυλίζουν”, ένα υπό σύσταση πανελλαδικό σωματείο για τον Τραυλισμό.