1. Στο σημερινό μου κήρυγμα, αδελφοί χριστιανοί, θα σας μιλήσω για τον Ναό του Κυρίου, για την Εκκλησία, όπως ωραία τον λέγει ο λαός μας.
Τον λέγουμε «Ναό» από τον ρήμα «ναίω», που σημαίνει «κατοικώ». Ώστε λοιπόν ο Ναός είναι μία κατοικία. Κατοικία του Θεού! Αλλά θα πείτε ο Θεός είναι πανταχού παρών και πως λέγουμε λοιπόν ότι κατοικεί σε ένα κτήριο; Ναί, χριστιανοί μου, ο Θεός είναι πανταχού παρών, αλλά στον Ναό είναι και σωματικά παρών! Αλλά έχει σώμα ο Θεός; Ναί, αδελφοί, γιατί, κατά την πίστη μας, το δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, σαρκώθηκε και έγινε άνθρωπος. Και σε κάθε Ναό, λοιπόν, πάνω στην Αγία Τράπεζα, στο ιερό Αρτοφόριο, υπάρχει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, και από εκεί παίρνει ο ιερέας θεία Κοινωνία, για να κοινωνήσει μία ετοιμοθάνατη γιαγιά. Αυτό το ειδικό έχει ο Ναός, ότι σ᾽ αυτόν είναι και σωματικά παρών ο Χριστός, γι᾽ αυτό έχει το όνομα «Ναός».
Αλλά αυτό το κτήριο του Ναού ο λαός μας το λέγει καλύτερα «Εκκλησία». Είναι πολύ βαθειά στο νόημά της αυτή η λέξη, χριστιανοί μου. Για να μην σας κουράσω πολύ και σας μπερδέψω, σας λέγω τον καλύτερο και τον πιο σωστό ορισμό για το τι είναι Εκκλησία: Εκκλησία είναι η σύναξη – η συγκέντρωση, δηλαδή – του λαού του Θεού (των βαπτισμένων χριστιανών) μαζί με τον ιερέα τους, για να τελέσουν την Θεία Λειτουργία, την Θεία Ευχαριστία, όπως την λέγουν τα ιερά μας βιβλία. Αυτό πραγματικά, αδελφοί, είναι Εκκλησία. Και επειδή η προσφορά της Θείας Λειτουργίας γίνεται από τον ιερέα πάνω στην Αγία Τράπεζα, που είναι στο Ναό, γι᾽ αυτό και ο Ναός πήρε το όνομα από αυτό που γίνεται σ᾽ αυτόν και λέγεται και αυτός «Εκκλησία».
2. Επειδή, λοιπόν, αδελφοί χριστιανοί, στον ιερό Ναό τελείται το Μυστήριο των Μυστηρίων, που λέγεται Θεία Λειτουργία, όπως και σ᾽ αυτόν τελούνται ομοίως όλα τα άλλα ιερά Μυστήρια (Βάπτιση, Γάμος κ.λπ.), και επειδή στον Ναό έχουμε την παρουσία του Ιησού Χριστού, με την θεία Κοινωνία πάνω στην Αγία Τράπεζα, γι᾽ αυτό και η στάση μας σ᾽ αυτόν πρέπει να είναι ιεροπρεπής και ευλαβική. Να είναι όπως το λέγει ο ιερεύς. Να είναι «μετά πίστεως, ευλαβείας και φόβου Θεού». Έτσι λέγει ο ιερέας στο ειδικό αίτημα που κάνει για τον Ναό. «Υπέρ του αγίου οίκου τούτου», λέγει. Τον ιερό Ναό ονομάζει «άγιο οίκο». Και στην συνέχεια ακούμε: «Και των μετά πίστεως, ευλαβείας και φόβου Θεού εισιόντων εν αυτώ», (δηλαδή, των εισερχομένων σ᾽ αυτόν). Στον Ναό του Θεού, χριστιανοί μου, πρέπει να μπαίνουμε με «πίστη» ότι ο χώρος αυτός είναι ιερός και άγιος. Γι᾽ αυτό πρέπει να έχουμε «ευλάβεια» και «φόβο» Θεού εισερχόμενοι σ᾽ αυτόν. Και όταν εισερχόμαστε στον Ναό πρέπει να κάνουμε κανονικά τον Σταυρό μας, να ασπαζόμαστε ευλαβικά τα μπροστινά εικονίσματα – όχι του Τέμπλου τα εικονίσματα, για να μη χαλάμε, με τα πέρα-δώθε, την ιερή ατμόσφαιρα της προσευχής των άλλων – και έπειτα να καθόμαστε κάπου (στην πλευρά των ανδρών οι άνδρες και στην πλευρά των γυναικών οι γυναίκες) και να προσευχόμαστε.
Ο Ναός αγιάζεται με τα «βαφτίσια» του, που είναι τα Εγκαίνιά του. Και όπως, όταν βαπτίζεται ένας, παίρνει ως δώρο από τον ουρανό ένα άγγελο, ατομικό του άγγελο, φύλακα και φρουρό, έτσι και ο Ναός με τα εγκαίνιά του παίρνει έναν άγγελο, ειδικά δικό του, για να φρουρεί και να φυλάγει τον ιερό τόπο. Ένας άγιος ασκητής, λένε τα Συναξάριά μας, μπαίνοντας σε ένα Ναό είδε αυτόν τον άγγελο. Την παρουσία του αγγέλου σε κάθε Ναό να την σκεπτόμαστε και μείς, αδελφοί μου, για να είναι ευλαβική η στάση μας σ᾽ αυτόν. Και όχι μόνο μέσα στον Ναό, αλλά και έξω ακόμη από τον Ναό πρέπει να εκδηλώνουμε την ευλάβειά μας σ᾽ αυτόν. Ναί! Όταν περνάτε από ένα Ναό πρέπει να κάνετε τον Σταυρό μας, λέγοντας, αν έχετε ευχέρεια, και μία σύντομη προσευχή.
3. Οι παλαιοί, χριστιανοί, έκτιζαν την Εκκλησία τους στο κέντρο του χωριού. Ξέρετε γιατί; Γιατί ήθελαν να δείξουν ότι όλη τους η ζωή πλέκεται γύρω από τον Ναό, γύρω από τον Θεό, δηλαδή. Έστι, βγαίνοντας από το σπίτι τους για διάφορες δουλειές, αναγκαστικά περνούσαν έξω από την Εκκλησία, γιατί αυτή ήταν κτισμένη στον κέντρο του χωριού και έμπαιναν και μέσα, για να προσκυνήσουν τον Χριστό, την Παναγία και τον άγιο του Ναού. Αυτό να κάνετε και εσείς, αδελφοί. Να αγαπάτε την Εκκλησία της ενορίας σας και κάθε Εκκλησία και να πηγαίνετε συχνά σ᾽ αυτές για να προσεύχεστε. Είναι γλυκειά η προσευχή στον Ναό κάπου σε μια γωνιά μόνοι σας. Το αγαπούν ιδιαίτερα τα νέα παιδιά αυτό και μάλιστα αυτά αγαπούν να πηγαίνουν και να προσεύχονται στα Εξωκκλήσια.
Χριστιανοί μου, ας αγαπήσουμε τον άγιο Ναό του Κυρίου, που είναι ο ουρανός κάτω στην γη! Αυτή είναι η Κιβωτός του Νώε, που θα μας σώσει από τον κατακλυσμό της αμαρτίας. Στον Ναό θα βρούμε τον Ιησού Χριστό μας. Θυμηθείτε ότι, όταν η Παναγία μας «έχασε» τον Χριστό, δωδεκαετή όντα, που τον βρήκε; Τον βρήκε στον Ναό! Ο Χριστός είναι στην Εκκλησία Του. Μην ζητάμε τον Χριστό έξω από την Εκκλησία. Αυτό είναι η αίρεση του προτεσταντισμού.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως
Ιερεμίας
