Σε εξέλιξη η βαθιά κρίση Αντιόχειας – Ιεροσολύμων

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Σε εξέλιξη η σοβαρή κρίση μεταξύ των Πατριαρχείων Αντιοχείας και Ιεροσολύμων, που προέκυψε μετά την εκλογή από το δεύτερο Αρχιεπισκόπου στο Κατάρ, χώρας που εκκλησιαστικά το πρώτο θεωρεί ότι ανήκει στη δικαιοδοσία του.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, όπως και όλοι οι υπόλοιποι προκαθήμενοι των Ορθοδόξων Πατριαρχείων και Αυτοκεφάλων Εκκλησιών  έχουν λάβει σχετική επιστολή – καταγγελία από τον Πατριάρχη Αντιοχείας κ. Ιωάννη. 
Παράλληλα ο Πατριάρχης Αντιοχείας έχει αποστείλει επιστολή διαμαρτυρίας στον Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλο, στην οποία αφού του εκφράζει τη λύπη του για την εκλογή Αρχιεπισκόπου στο Κατάρ του ζητεί η Σύνοδος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων να ακυρώσει τη σχετική απόφασή της. Στο γράμμα αφήνει να εννοηθεί ότι επιφυλάσσεται για τις κανονικές  ενέργειες στις οποίες θα προχωρήσει προς αποκατάσταση της εκκλησιαστικής τάξεως.

            Η κρίση ξεκίνησε στις 9 Μαρτίου ( 24 Φεβρουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο), όταν η Σύνοδος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων εξέλεξε τον Αρχιμανδρίτη Μακάριο, ο οποίος υπηρετεί στο Κατάρ, ως Αρχιεπίσκοπο της εν λόγω χώρας με τον τίτλο “Αρχιεπίσκοπος Καττάρων”. Στις 13 Μαρτίου συνεδρίασε εκτάκτως η Σύνοδος του Πατριαρχείου Αντιοχείας στη Μονή Μπαλαμάντ του Λιβάνου και εξέτασε την κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά την εκλογή από το Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων Αρχιεπισκόπου στο Κατάρ.

Στο ανακοινωθέν που εξέδωσε η Σύνοδος του Πατριαρχείου Αντιοχείας εκφράζει τη θλίψη της για την απόφαση και την ενέργεια του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, να εγκαταστήσει Αρχιεπίσκοπο στο Κατάρ, χώρα που ανήκει στην εκκλησιαστική του δικαιοδοσία και να διαπράξει έτσι το εκκλησιαστικό αδίκημα της εισπήδησης σε ξένη εκκλησιαστική επαρχία. Σημειώνεται ότι εκ μέρους του Πατριαρχείου Αντιοχείας την ποιμαντική ευθύνη στην Αραβική Χερσόνησο έχει ο ελληνικής καταγωγής Μητροπολίτης Βαγδάτης και Κουβέϊτ κ. Κωνσταντίνος.  Στη Σύνοδο του Πατριαρχείου Αντιοχείας κατατέθηκαν προτάσεις να διακοπεί αμέσως και μέχρι της αποκαταστάσεως της εκκλησιαστικής τάξεως η εκκλησιαστική κοινωνία με το Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων. Τελικά επικράτησαν ψυχραιμότερες σκέψεις, να υπάρξει συνάντηση μεταξύ των δύο Πατριαρχών και να εξαντληθούν τα περιθώρια ειρηνικής επίλυσης του ζητήματος, πριν τη σοβαρή απόφαση διακοπής της σχέσης με το Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων.

            Επίσκοπος του Πατριαρχείου Αντιοχείας μιλώντας στα ΜΜΕ του Λιβάνου σημείωσε ότι η μονομερής ενέργεια του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων παραβιάζει όχι μόνο τους Ιερούς Κανόνες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά και τους δεσμούς αγάπης, αδελφοσύνης και καλής συνεργασίας, που πρέπει να υπάρχουν  μεταξύ των δύο Πατριαρχείων στους δύσκολους μάλιστα αυτούς  καιρούς, κατά τους οποίους δοκιμάζονται δεινά οι Χριστιανοί σε όλη τη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στη Συρία. Όπως υποστήριξε ο εν λόγω Επίσκοπος, ο αρχιμανδρίτης Μακάριος υπηρετούσε στο Κατάρ, όπως παλαιότερα, ως αρχιμανδρίτης,  υπηρέτησε και ο σημερινός Πατριάρχης Ιεροσολύμων,  με την ανοχή και με την εφαρμογή της εκκλησιαστικής ” οικονομίας” εκ μέρους του Πατριαρχείου Αντιοχείας.

Σήμερα, συνέχισε ο  ίδιος, λόγω του ότι το Πατριαρχείο Αντιοχείας είναι εμπερίστατο από τον αιματηρό εμφύλιο στη Συρία και την εξαιρετικά δυσχερή θέση που βρίσκεται το ποίμνιο του, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων βρήκε την ευκαιρία και επιχειρεί ντε φάκτο να κατοχυρώσει ως δική του εκκλησιαστική επαρχία αυτή του Κατάρ. Σημειώνεται ότι ο Πατριάρχης Θεόφιλος, όταν υπηρετούσε στο πλούσιο σε πετροδολάρια Κατάρ  είχε δημιουργήσει πολύ καλές σχέσεις με το ισλαμικό καθεστώς της χώρας, καθώς και με τους διπλωμάτες των ΗΠΑ και άλλων δυτικών χωρών.

Αν πράγματι το Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων πραγματοποιεί εισπήδηση σε επαρχία του εμπερίστατου Πατριαρχείου Αντιοχείας, εκμεταλλευόμενο τη δυσχερή του θέση, τότε αυτό είναι απαράδεκτο από κάθε άποψη. Διαπράττει κανονικό αδίκημα, παραβιάζει την εκκλησιαστική τάξη  και προσβάλλει την αγάπη, που πρέπει να κυριαρχεί στους Χριστιανούς, ιδιαίτερα έναντι των εμπερίστατων και σε δύσκολη θέση ευρισκομένων αδελφών τους. Η ενέργειά του δεν δικαιολογείται ούτε καν με την κοσμική αντίληψη, αφού ακόμη και σ’ αυτήν είναι “αιτία πολέμου” η παραβίαση συνόρων κυρίαρχων κρατών.

Ελπίζεται ότι το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων έχει λάβει υπόψη του ότι σε περίπτωση που είναι μονομερής και αυθαίρετη η πρωτοβουλία του, τότε αυτή μπορεί να αποτελέσει προηγούμενο σε άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες, που κοιτάζουν με βουλιμία την Παλαιστίνη και τα Πανάγια Προσκυνήματα..-