Ιστορικά θραύσματα της υπερχιλιετούς «ζωής» του Αγίου Όρους παρουσιάζονται στο δεύτερο τεύχος του περιοδικού «Αθωνικά τετράδια»:
Ένας αγιορείτης μοναχός -βιβλιοδέτης 88 ετών- ο τελευταίος, εν ζωή, των τεχνιτών που διακοσμεί εδώ και περίπου εξήντα χρόνια τα εξώφυλλα και τις σελίδες βιβλίων και τα δένει μ’ εκείνα τα παλαιά «αγινορείτικα χρυσοστόλιδα» (Μπάμπης Λέγγας: «Τα διακοσμητικά εργαλεία του μοναχού βιβλιοδέτη π.Αρσενίου Καρουλιώτη»), ένας «κνιάζ» (Knyaz, kniaz, knjaz ή knez /σλαβικός τίτλος ευγενείας που συναντάται στις περισσότερες σλαβικές γλώσσες, καθώς και στη ρουμανική (cneaz) και δηλώνει συγγένεια με βασιλικό οίκο) της εκχριστιανισμένης απ τον 13ο αιώνα αλλά …παγανιστικής ακόμα Λιθουανίας του 16ου αιώνα, ο Φέντορ Αντρέγιεβιτς Σανγκούσκο (Σανγκουσκόβιτς), κυβερνήτης της Βολυνίας (περιοχή που βρίσκεται σήμερα μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας), φέρεται ως …”χορηγός” (με βάση απόσπασμα της διαθήκης της … 9ης Νοεμβρίου 1547) της αγιογράφησης του παρεκκλησίου του Αγίου Γεωργίου της αγιορείτικης μονής του Αγίου Παύλου (η οποία είχε Σέρβους κτήτορες).
Κι όλα αυτά για χάρη της …εκ Σερβίας καταγόμενης ευγενούς και χριστιανής συζύγου του. Και …καθώς η μονή είχε αρχικά κτήτορες Σέρβους ευγενείς και η εξαιρετική τοιχογράφησή του αρχίζει -σύμφωνα με διασωθέντα κείμενα- πέντε μόλις χρόνια μετά την κοινοποίηση της διαθήκης (Boguslaw Andrzej Baczynski και Malgorzata Baczynska: «Η εκ διαθήκης δωρεά του κνιάζ Φεντόρ Σανγκούσκο για την ιερά μονή του Αγίου Παύλου Ξηροποτάμου στο Άγιον Όρος -9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1547»).
– Η συσχέτιση δύο τμημάτων μιας ενιαίας επιγραφής του πρώιμου 3ου αιώνα μΧ, που εντοπίστηκαν σε διαφορετικές εποχές και σε διαφορετικά σημεία της Χαλκιδικής, εκ των οποίων το ένα φυλάσσεται στην Μονή Αγίου Παντελεήμονος ήδη από τον 19ο αιώνα, αποτελεί το αντικείμενο έρευνας του καθηγητή Γιώργου Βελένη, (Γιώργος Βελένης «Ένα ταφικό επίγραμμα από τη Χαλκιδική»), ο οποίος εξετάζει την αλληλουχία και το είδος του επιγραφικού κειμένου, σχολιάζει το περιεχόμενό του και το χρονολογεί με βάση παλαιογραφικά στοιχεία, υφαίνοντας ένα άρθρο αρχαιολογικού ενδιαφέροντος με σασπένς αστυνομικής ιστορίας.
