“Η εορτή της Παναγίας μας, αγαπητοί αδελφοί, δεν είναι εορτή της κοιλίας μας, αλλά εορτή της καρδίας μας.” αναφέρει μεταξύ άλλων ο Μητρ. Σιατίστης στο εγκύκλιο μήνυμά του για την Κοίμηση της Θεοτόκου. Αναλυτικά:
Εγκύκλιος
«επί τη Κοιμήσει της Υπεραγίας Θεοτόκου»
«Τη ενδόξω Κοιμήσει σου ουρανοί επαγάλλονται
και αγγέλων γέγηθε τα στρατεύματα,
πάσα η γη δε ευφραίνεται, ωδήν σοι εξόδιον
προσφωνούσα τη μητρί του των πάντων δεσπόζοντος…»
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Κοινό πανηγύρι ουρανού και γης είναι η σημερινή εορτή της Υπεραγίας Θεοτόκου. Αγάλλονται οι ουρανοί, χαίρονται τα στρατεύματα των Αγγέλων, ευφραίνονται οι άνθρωποι στη γη καθώς η Εκκλησία ψάλλει την εξόδιο ωδή στην Παναγία.
Ένας θάνατος, ο θάνατος της Παναγίας γίνεται αφορμή όχι λύπης, αλλά χαράς μεγάλης και πανηγύρεως. Και τούτο, γιατί ο θάνατος της Παναγιάς μας βεβαιώνει και για την Ανάσταση του Χριστού και για την δική μας Ανάσταση.
Η Παναγία ως άνθρωπος, καίτοι Θεοτόκος, απέθανε και ετάφη. Δεν έμεινε όμως στον τάφο και στο θάνατο. Την τρίτη ημέρα, όταν άνοιξαν τον τάφο της για να προσκυνήσει το άχραντο σώμα Της ο Απόστολος Θωμάς, βρήκαν τον τάφο άδειο. Την απάντηση στο γεγονός μας τη δίδει ο υμνωδός της Εκκλησίας: «μετέστης προς την ζωήν, Μήτηρ υπάρχουσα της ζωής». Μετακινήθηκε από το θάνατο στη ζωή, γιατί ήταν Μητέρα της ζωής, Μητέρα του Χριστού.
Με αυτή τη μετάστασή Της μας βεβαιώνει ότι και για μας ο τάφος γίνεται πέρασμα, για να περάσουμε διαβαίνοντάς τον από το θάνατο στη ζωή, όπως συνέβη με την Παναγία και όλους τους Αγίους.
Τιμάμε στην Ορθοδόξη Εκκλησία το ευλογημένο πρόσωπο της Παναγίας, γιατί είναι αιτία και της δικής μας θεώσεως. Την τιμάμε, γιατί στα άχραντα σπλάγχνα Της ενώθηκε ο Θεός με τον άνθρωπο και σώθηκε ο άνθρωπος.
Η Παναγία είναι η παγκόσμιος χαρά, η πάντων χαρά. Κατέχει τα δευτερεία της Θεότητος, είναι Θεός μετά τον Θεόν.
Η Παναγία είναι η ακαταίσχυντη προστασία μας, η καταφυγή μας, η ελπίδα μας. Πόσο όμορφα το λέγει ένα τροπάριο του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνα:
«Προς τίνα καταφύγω άλλην, αγνή;
που προσδράμω, λοιπόν, και σωθήσομαι;
που πορευθώ;
ποίαν δε εφεύρω καταφυγήν;
ποίαν θερμήν αντίληψιν;
ποίαν εν ταίς θλίψεσι βοηθόν;
και μη βρίσκοντας άλλο κατάλληλο πρόσωπο επιλέγει:
εις σε μόνην ελπίζω,
εις σε μόνην καυχώμαι
και επί σε θαρρών κατέφυγον!»
Δικαιολογημένα, λοιπόν, εορτάζουμε τη μεγάλη εορτή Της, το Πάσχα της Παναγίας, δικαιολογημένα χαιρόμεθα, αφού η Παναγία είναι η δόξα του Γένους των ανθρώπων και η διαρκής προσευχή μας σε Αυτήν, καθώς μας κυκλώνουν οι θλίψεις του βίου, καθώς συνεχόμεθα από πολλούς πειρασμούς, καθώς τα πάθη ταράζουν και αναστατώνουν την ζωή μας, όπως αναφέρει ο στίχος του εκκλησιαστικού υμνωδού:
«σκέπη γενού και προστασία και αντίληψις και καύχημα Παρθένε».
Εκείνο, όμως, που πρέπει να εξετάσουμε είναι ο τρόπος που τιμούμε την Παναγία μας. Οι πατέρες της Εκκλησίας μας μας λένε ότι η τιμή προς την Παναγία μας την ημέρα της μνήμης της πρέπει να γίνει με την απαραίτητη καθαρότητα της ψυχής και του σώματος, αλλά και με ελεημοσύνη εκείνων που είναι πτωχότεροι από εμάς. Ας θυμηθούμε λίγο τα λόγια με τα οποία την προσφωνούμε στις προσευχές μας: «Άσπιλε, αμόλυντε, άφθορε, άχραντε, Αγνή Παρθένε, θεόνυμφε Δέσποινα». Ανάλογη, λοιπόν, πρέπει να είναι η διάθεσή μας στον τρόπο με τον οποίο την εορτάζουμε.
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ας γίνει οδηγός και χειραγωγός. Μας καλεί, λοιπόν, να κατασκευάσωμεν την ενθύμησιν και την καρδίαν μας ταμείον και κατοικίαν των αρετών της Θεοτόκου. «Παρθένος είναι η Θεοτόκος και φιλοπάρθενος και αγνή και φίλαγνος; Έτσι και ημείς αν έχωμεν όχι μόνον καθαρόν σώμα από κάθε σαρκικήν αμαρτίαν, αλλά και την ενθύμησίν μας καθαράν από αισχρούς και ρυπαρούς λογισμούς, θέλομεν αποκτήσει την χάριν της υπεράγνου Παρθένου. Φεύγει αυτή κάθε αισχρόν πάθος; Τους ρυπαρούς λογισμούς αποστρέφεται; Σιχαίνεται την γαστριμαργίαν;
Πολεμεί την πορνείαν; Μισεί του θυμού τα κινήματα; Δεν δέχεται τον φθόνον και τας φιλονικίας; Διά τούτο και ημείς πρέπει να μισώμεν όλα τα ανωτέρω πάθη αν θέλωμεν να είμεθα μιμηταί της Παρθένου. Και πάλιν. Χαίρεται η Παρθένος εις την νηστείαν και την εγκράτειαν, ευφραίνεται εις την παρθενίαν και την σωφροσύνην, αγαπά την ειρήνην και την πραότητα, εναγκαλίζεται την αγάπην και την ταπείνωσιν, διά τούτο και ημείς οφείλομεν να αγαπώμεν τας αρετάς αυτάς εάν θέλωμεν να είμεθα ακόλουθοι και μιμηταί της Παρθένου».
Η εορτή της Παναγίας μας, αγαπητοί αδελφοί, δεν είναι εορτή της κοιλίας μας, αλλά εορτή της καρδίας μας. Έτσι ας την εορτάσουμε και έτσι ας στολίσουμε τις ψυχές μας ώστε η Παναγία μας βλέπουσα εμάς στολισμένους με τέτοιες αρετές να επιθυμήσει το κάλλος των ψυχών μας και να έλθει νοερώς στις καρδιές μας μας και να τις γεμίσει με κάθε χάρη Της και με κάθε Ευλογία Της.
Ευχόμενος εν Αγάπη
ο Μητροπολίτης
ο Σισανίου και Σιατίστης Παύλος
