ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ H ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟΣ (β)
1. Στο προηγούμενο κήρυγμά μου, αδελφοί χριστιανοί, σας μίλησα για την «Αγία και Μεγάλη Σύνοδο», όπως την ονόμασαν, αυτήν που πρόκειται να συνέλθει εφέτος την Πεντηκοστή.
Στο κήρυγμα αυτό σας είπα ότι πάντοτε η Εκκλησία μας συγκαλεί Οικουμενικές Συνόδους, για να καταδικάσει τις εμφανιζόμενες αιρέσεις και για να διευθετήσει διάφορα προβλήματα και θέματα. Και σας είπα ακόμη στο προηγούμενο κήρυγμά μου ότι ήδη έχει αργήσει να συγκληθεί στα χρόνια μας η Οικουμενική Σύνοδος, γιατί μας έχει εμφανιστεί, με δυναμισμό μάλιστα, η μεγάλη αίρεση του Οικουμενισμού και περιμένουμε την καταδίκη της από Οικουμενική Σύνοδο. Γι᾽ αυτό και ακούσαμε με χαρά την σύγκληση μιάς Οικουμενικής Συνόδου.
2. Όμως είπαμε για την Σύνοδο αυτή, που πρόκειται τώρα σύντομα να συγκληθεί, επικρατεί σε πολλούς μία αμφιβολία, γιατί δεν δίνουν καλή εγγύηση οι γενόμενες γι᾽ αυτήν Διασκέψεις, αφού βλέπουν σ᾽ αυτές μία ατμόσφαιρα οικουμενιστικού πνεύματος. Γι᾽ αυτό και στο προηγούμενο κήρυγμά μας προέτρεψα σε προσευχή, για να φωτισθούν οι πατέρες Επίσκοποι, που θα μετάσχουν στην Σύνοδο, να μιλήσουν και να αποφασίσουν κατά την διδασκαλία των Αγίων Πατέρων των προηγουμένων Αγίων Οικουμενικών Συνόδων. Έτσι και η δική μας αυτή Οικουμενική Σύνοδος θα είναι στην ίδια γραμμή με αυτές. Είπαμε όμως και το ξαναλέμε ότι, αν η Σύνοδος που πρόκειται να συγκληθεί έχει αποφάσεις ενάντιες προς την διδασκαλία των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας μας, θα την αποκηρύξουμε και δεν θα την κάνουμε δεκτή.
3. Για να είναι σύμφωνη με την γραμμή των Αγίων Πατέρων η μέλλουσα Σύνοδος, θα πρέπει να είναι διάδοχος της Θ´ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνεκλήθη το 1351 στην Κωνσταντινούπολη και κατεδίκασε την αίρεση του παπικού Βαρλαάμ, ο οποίος έλεγε ότι οι ενέργειες του Θεού είναι κτιστές. Είναι μεγάλη και σοβαρή η αίρεση αυτή. Όπως ο Άρειος τον 4ο αιώνα έλεγε την βλασφημία ότι ο Χριστός είναι κτίσμα, έτσι και ο δυτικός Βαρλαάμ έλεγε ότι οι ενέργειες του Θεού, η Χάρη του Θεού δηλαδή, είναι κτιστές. Αλλά, αν είναι κτιστή η Χάρη του Θεού, πως θα πετύχουμε την σωτηρία μας και πως θα θεωθούμε; Το κτιστό δεν σώζει. Έτσι, για την αντιμετώπιση της σοβαρής αυτής αιρέσεως συνήλθε εν Κωνσταντινουπόλει το 1351 Οικουμενική Σύνοδος και την καταδίκασε και δικαίωσε τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, ο οποίος με βάση την Αγία Γραφή και την διδασκαλία των προηγουμένων αγίων Πατέρων κήρυττε ότι οι θείες ενέργειες είναι άκτιστες. Η Σύνοδος δε αυτή της Κωνσταντινουπόλεως είναι Οικουμενική, γιατί κατέγινε με το σοβαρό δογματικό θέμα των θείων ενεργειών. Στο θέμα αυτό συγκεφαλαιώνεται όλη η ορθόδοξη θεολογία, και στο θέμα αυτό συγκρούεται η Ορθόδοξη με την φραγκολατινική παράδοση. Είναι ακόμη Οικουμενική η Σύνοδος αυτή του 1351, γιατί αποδέχθηκε τις αποφάσεις των προηγουμένων Συνόδων. Έτσι, λοιπόν, και η μέλλουσα τώρα την Πεντηκοστή να συνέλθει Οικουμενική Σύνοδος πρέπει να δεχθεί τις αποφάσεις της Συνόδου αυτής της Κωνταντινουπόλεως και να την αναγνωρίσει ως Οικουμενική.
Δηλαδή: Πρέπει να καταδικάσει τις πλάνες του παπισμού, που καταδικάστηκαν και από την ακόμη προηγούμενη Η´ Οικουμενική Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως επί Πατριάρχου Φωτίου το 879-880. Τότε μόνο, αδελφοί χριστιανοί, η Σύνοδος που αναμένουμε θα είναι πραγματικά «Αγία» και θα φέρει τα χαρακτηριστικά μιάς «Οικουμενικής» Συνόδου όταν θα έλθει ως διάδοχος των δύο προηγουμένων Συνόδων της Κωνσταντινουπόλεως, της Η´ και Θ´, οι οποίες κατεδίκασαν τις πλάνες του παπισμού. Και τότε η Σύνοδος αυτή θα μας είναι ολόκαρδα αποδεκτή και προσκυνητή.
4. Προσωπικά, αδελφοί, για να ομιλήσω με ειλικρίνεια σε σας το ποίμνιο, που μου εμπιστεύθηκε ο Θεός να ποιμαίνω, σας λέγω ότι συντάσσομαι με εκείνους που έχουν κάποια αμφιβολία προς την εγγύς να συγκληθεί «Αγία και Μεγάλη Σύνοδο» και ζητούν να αναβληθεί, για να έχουμε καλύτερες προϋποθέσεις. Ακούστε τι έγραφε ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς για την Σύνοδο αυτή, που εμελετάτο από την εποχή του να γίνει:
«Είναι γνωστόν… ότι εις αυτήν την αποκαλυπτικήν εποχήν είναι δύσκολον ή μάλλον αδύνατον εις πολλούς Ιεράρχας των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών, λόγω ανθρωπίνων αδυναμιών, να ομολογήσουν ορθοδόξως και αγιοπατερικώς εις αυτήν την ενδεχομένην μέλλουσαν να συνέλθη Οικουμενικήν Σύνοδον, τα Ορθόδοξα Δόγματα και τας κανονικάς αληθείας. Ένεκα τούτου το Ορθοδοξότερον θα ήτο να μη συγκληθή καθόλου η Οικουμενική Σύνοδος ή τουλάχιστον να μη συμμετάσχη τις εις αυτήν…».
Παρακαλώ, ω χριστιανοί, να λάβουμε υπ᾽ όψιν ότι αυτά τα γράφει άγιος. Εντύπωση σε μένα από τα παραπάνω κάνει ο λόγος του αγίου πατρός ότι σε πολλούς Ιεράρχες θα είναι δύσκολο και αδύνατο να ομολογήσουν ελεύθερα τα Ορθόδοξα Δόγματα. Γιατί θα είναι δύσκολο; Όπως φαίνεται από άλλη περικοπή λόγου του αγίου πατρός, η φοβία αυτή των Ιεραρχών θα ήταν λόγω του Πατριάρχου της εποχής εκείνης Αθηναγόρα, ο οποίος είχε άλλη γραμμή και τακτική προς τους αιρετικούς, και όχι την γραμμή την χαρασσομένη από τους Ιερούς Κανόνες της Εκκλησίας μας. Ακούστε όμως, απλός ιερομόναχος ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, πως εκφράζεται, ομολογιακά και θαρρετά, μιλώντας για τον Πατριάρχη Αθηναγόρα. Παρακαλώ να προσέξουμε ιδιαίτερα τα λόγια του, γιατί είναι λόγια αγίου:
«Ο Πατριάρχης Αθηναγόρας; Αυτός με την νεοπαπιστική συμπεριφορά του εις τους λόγους και εις τας πράξεις σκανδαλίζει επί μία ήδη δεκαετία τας Ορθοδόξους συνειδήσεις, αρνούμενος την μοναδική και πανσωστική Αλήθεια της Πίστεως της Ορθοδόξου Εκκλησίας, αναγνωρίζων τας Ρωμαικάς και άλλας αιρέσεις ως ισοτίμους με την Αλήθεια, αναγνωρίζων τον Ρωμαίο Ποντίφηκα με όλη την δαιμονική αντιεκκλησιαστική υπερηφάνειά του. Και προετοιμάζει με αυτοκτονική ταχύτητα και επιπολαιότητα, κατά το παράδειγμα του Βατικανού, αυτή την ιδικήν του λεγομένη «Μεγάλην Πανορθόδοξον Σύνοδον», όχι όμως με το βασικό ευαγγελικό και αγιοπαραδοσιακό θέμα της σωτηρίας του ανθρώπου και του κόσμου, αλλά με καθαρώς σχολαστική-προτεσταντική θεματολογία… Οι Αγιορείτες δικαίως τον ονομάζουν αιρετικό και αποστάτη εις τας επιστολάς των, τας απευθυνομένας προς αυτόν ανοικτώς διά του τύπου…» (Στο Υπόμνημά του, «Περί την μελετωμένην “Μεγάλην Σύνοδον” της Ορθοδόξου Εκκλησίας»).
Έτσι, χριστιανοί μου, ομιλούν οι άγιοι! Ας μας δώσει ο Κύριος τον Χάρη Του για να έχουμε καθαρότητα βίου και γνώση θεολογίας, για να μπορούμε και εμείς να εκφράζουμε σαφώς και άνευ φόβου την ορθόδοξη ομολογία μας. Πραγματικά! Ο Ορθόδοξος ομολογητής πρέπει να έχει αυτά τα δύο: Καθαρή καρδιά και θεολογία. Ας μας τα δώσει ο Χριστός μας διά πρεσβειών της Κυρίας Θεοτόκου, ΑΜΗΝ.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
){kind=link}