Γράφει ο Χρήστος Κουτσογιαννόπουλος*
Η 13η Νοεμβρίου 2015 θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη όλων μας ως “η ημέρα που άλλαξε την Ευρώπη” καθώς η επόμενη ημέρα από τα τρομοκρατικά κτυπήματα στο Παρίσι δημιούργησε περισσότερους φόβους και ανασφάλεια, κλειστά σύνορα, κλειστούς σταθμούς, ενίσχυση της ακροδεξιάς, λιγότερες ελευθερίες και ένα βαθύ σκοτάδι αβεβαιότητας να απλώνεται παντού.
Με αυτές τις συνέπειες αναμένεται ότι τα “πάνω κάτω” θα έρθουν στην ατζέντα των θεμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου όπου κυριαρχούσαν τα οικονομικά. Τα τρομοκρατικά χτυπήματα στο Παρίσι απέδειξαν ότι τα μέτρα ασφάλειας που λαμβάνονται για τους διάφορους τύπους «στόχων» είναι ξεπερασμένα και πρέπει να αλλάξουν.
O πανικός που προκαλείται κάθε φορά στις Ευρωπαϊκές Πρωτεύουσες είναι μεγάλος όταν υπάρχει πληροφορία για επικείμενο τρομοκρατικό χτύπημα. Πρόσφαταοι αστυνομικές αρχές της Βιέννης προειδοποίησαν ότι υπάρχει πιθανότητα για επίθεση με πυροβολισμούς ή με βομβιστές αυτοκτονίας στην Ευρώπη πριν από την Πρωτοχρονιά προκαλώντας τον πανικό για μια ακόμη φορά. Στο παρελθόν τον ίδιο πανικό προκάλεσε ανακοίνωσή της οργάνωσης «Anonymous»η οποία προειδοποιούσε ότι το Ισλαμικό Κράτος σχεδίαζε μία «Παγκόσμια Ημέρα Τρόμου».
Η απειλή είναι σοβαρή και δεν πρέπει να αγνοηθεί ειδικά όταν σε βίντεο των τζιχαντιστών υπάρχουν απειλές για αντίποινα στις χώρες που συμμαχούν εναντίον του Ισλαμικού Κράτους το οποίο δείχνει τις σημαίες 60 χωρών και ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Είναι η πρώτη φορά που υπάρχει απειλή εναντίον της χώρας μας από τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους(ISIS). Σύμφωνα με πληροφορίες μυστικών υπηρεσιών τον «στρατό του Ισλαμικού Κράτους» αποτελούνπερίπου 40.000 τζιχαντιστές από 96 κράτη. Οι Γάλλοι-Βρετανοί –Γερμανοί καιΒέλγοι είναι 2.500 και οι Αμερικανοί280.
Οι Τσετσένοι – Νταγκεστανοί – Τάταροι και Ινγκουσέτιοι φθάνουνε τους 3.900. Ένα ποσοστό από αυτούς επιστρέφει στις χώρες καταγωγής τους για διαφόρους λόγους π.χ τραυματισμούς, αλλά το αξιοσημείωτο είναι ότι συνεχώς αναπληρώνεται. Αυτό που επιστρέφει είναι πολύ επικίνδυνο διότι αποτελεί την δεξαμενή προσωπικού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ανά πάσα στιγμή για να διεξαγάγει τρομοκρατικές ενέργειες από τον Ειρηνικό έως τον Ατλαντικό Ωκεανό. Οι περισσότερες αναλύσειςτων υπηρεσιών πληροφοριών προειδοποιούν ότι το 2016 θα είναι μια δύσκολη χρονιά διότι μπορεί να πραγματοποιηθούν τρομοκρατικά χτυπήματα ανά πάσα στιγμή σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου.
Η απαξία των τζιχαντιστων του Ισλαμικού κράτους προς την ανθρώπινη ζωή είναι αυτή κυρίως που δυσκολεύει το έργο των υπηρεσιών ασφαλείας. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι αυτό το είδοςπολέμου θεωρείται ασύμμετρη απειλή γιατί διενεργείται από μη-συμβατικές ομάδες, βασίζεται στην αναίρεση των κανόνων του δικαίου του πολέμου, χρησιμοποιεί χαμηλού κόστους όπλα-πυρομαχικά και η επιχειρησιακή δράση προκαλεί δυσανάλογα μεγάλου κόστους αποτελέσματατόσο σε ανθρώπινες ζωές όσο και σε οικονομικό κόστος. Σε αυτές τις ασύμμετρες απειλές μπορούν να συγκαταλέγονται και επιθέσεις με όπλα μαζικής καταστροφής αλλά και δυνατότητες για εκτέλεση κυβερνοτρομοκρατίας. Υπάρχει μια ακμάζουσα μαύρη αγορά, όπου τα εργαλεία που προορίζονται για τη διάπραξη εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο για οικονομικό κέρδος, όπως η κλοπή τραπεζικών εντολών ή η εγκατάσταση malware μπορούν να αγοραστούν ή ακόμα και να ενοικιαστούν.
Αυτά που συνέβησαν στο Παρίσι έδειξαν όχι μόνο το κενό ασφάλειας αλλά και την«στρατιωτική αδυναμία » της ΕΕ για αντιμετώπιση τέτοιου είδους απειλών. Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας πρέπει επειγόντωςνα αναθεωρηθεί διότι έχει δοκιμαστεί και έχει δείξει τις ελλείψεις της κατά την τελευταία πενταετία από τρεις αλληλο-επικαλυπτόμενεςδιεθνείς κρίσεις. Στη Μέση Ανατολή όπου σε συνέχεια της Αραβικής Άνοιξης ακολούθησαν σφοδρές περιφερειακές αναταράξεις και λαϊκές εξεγέρσεις εναντίον κυβερνήσεων. Ο εμφύλιος πόλεμος της Συρίας και η συνεχιζόμενη αύξηση βίαιου θρησκευτικού εξτρεμισμού από τοISIS. Η κατάρρευση των συστημάτων διακυβέρνησης στα κράτη της Βόρειας Αφρικής η οποία προκάλεσε μαζικές μεταναστευτικές ροές προς Ευρώπη.
Η πρώτη αντίδραση στα τρομοκρατικά χτυπήματα έγινε από τον γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ ο οποίοςανακοίνωσε τη δημιουργία 7.500 θέσεων εργασίας στην αστυνομία στη δικαιοσύνη και στα τελωνεία. Επίσης ακύρωσε την κατάργηση περίπου 9.200 θέσεων εργασίας στο Γαλλικό Στρατό που είχε προγραμματιστεί μεταξύ 2017 και 2019.Η δεύτερη αντίδραση στρατιωτική έγινε με βομβαρδισμούςτου Ισλαμικού Κράτους στη Συρία. Επρόκειτο για μία αντίδραση που βασιζόταν στη λογική ότι καταρχήν ακολουθούμε έναν δρόμο που γνωρίζουμε καλά. Οι βομβαρδισμοί από μόνοι τους δεν αποτελούν λύση. Μην ξεχνάμε ότι το Ισλαμικό Κράτος προέκυψε από κάποιους άλλους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ κατά του Σαντάμ Χουσεΐν πριν από μερικά χρόνια.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ακόμα και η άτεγκτη ως προς την οικονομική ορθοδοξία Γερμανία είναι υποχρεωμένες πλέον να επανεξετάσουν όχι μόνο τηνΕυρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας αλλά και τους προϋπολογισμούς των για έκτακτες δαπάνεςάμυνας και ασφάλειας έπειτα από χρόνια περικοπών καιπρογραμμάτων λιτότητας.
Οι δεσμεύσεις για περικοπές στις αμυντικέςδαπάνες θα πρέπει να επανεξεταστούν καθώς οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου 2015 στο Παρίσι οδηγούν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στο να αυξήσουν τις δαπάνες τους για προσλήψειςπροσωπικού στις ένοπλες δυνάμεις στην αστυνομία στα τελωνεία στη πληροφορική αλλά και για νέες προμήθειεςστην προσπάθεια να αντιμετωπίσουν τις απειλές από το ΙσλαμικόΚράτος.Ήδη η Βρετανία ανακοινώσε ότι θα δαπανήσει 1,9 δισ. λίρες την επόμενη πενταετία προκειμένου το Ισλαμικό Κράτος να μην μπορεί να χρησιμοποιεί το Ιντερνέτ για σχεδιασμό, προπαγάνδα και διαδικτυακές επιθέσεις, δημιουργώντας μια ειδική ομάδα δράσης που θα παρακολουθεί την επικοινωνία τους.
*Ανώτατος Αξιωματικός (ε.α) -MΑ .Διεθνείς Σχέσεις-MA. Διπλωματικές-Στρατηγικές Σπουδές και PhD στην Επιχειρησιακή Οργάνωση.
