Όταν η θεία χάρη δει ότι ο άνθρωπος άρχισε να έχει ιδέα για τον εαυτό του και να υψηλοφρονεί, αμέσως παραχωρεί οι πειρασμοί του να γίνουν πιο δυνατοί και να τον νικήσουν, μέχρι να μάθει ότι είναι αδύναμος και να καταφύγει στο Θεό και να τον κρατήσει κοντά του με ταπείνωση.
Και με αυτό τον τρόπο έρχεται ο άνθρωπος στα μέτρα της τέλειας πίστης και της τέλειας ελπίδας του Υιού του Θεού, και υψώνεται για να φτάσει την αγάπη.
Διότι ο άνθρωπος γνωρίζει πόσο θαυμαστή είναι η αγάπη του Θεού προς αυτόν, όταν βρεθεί ανάμεσα σε μεγάλες δυσκολίες, που τον αποκόπτουν από την ανθρώπινη ελπίδα. Και τότε δείχνει ο Θεός σ΄αυτόν τη σωτήρια δύναμή του. Ο άνθρωπος ποτέ του δε θα μάθει τη θεϊκή δύναμη ζώντας στην άνεση και στην καλοπέραση. Και ποτέ δεν έδειξε ο Θεός τη σωτήρια ενέργειά του με τρόπο αισθητό, παρά σε τόπους ήσυχους και έρημους, και σε τόπους όπου δε συναντάς παρέες και πολλές κουβέντες και θορύβους από τη συγκατασκήνωση με άλλους ανθρώπους.
Να μην απορήσεις λοιπόν όταν, στην αρχή της ενάρετης εργασίας σου ως μοναχού, αυξάνουν οι σκληρές και δυνατές θλίψεις και στενοχώριες, και σε περικυκλώνουν από παντού, διότι ούτε καν ονομάζεται αρετή, εκείνη πού πάνω στην εκτέλεσή της δεν ακολουθείται από δύσκολα έργα. Γιατί η αρετή ονομάσθηκε αρετή από τις δυσκολίες που συναντά. Έτσι είπε ο άγιος Ιωάννης.
Είναι σύνηθες, λέει, για την αρετή να υπόκειται σε δυσκολίες. Λέει μάλιστα ο μακαριστός Μάρκος ο Μοναχός, πώς «εκείνη η εργασία είναι αξιόμεμπτη, που κινείται μέσα στα δεσμά της άνεσης. Κάθε εκτελούμενη αρετή, όταν γίνεται σύμφωνα με την εντολή του αγίου Πνεύματος, ονομάζεται σταυρός». Γι΄αυτό όλοι όσοι θέλουν να ζήσουν με το φόβο του Κυρίου, και με την αγιαστική δύναμη του Ιησού Χριστού, θα διωχθούν (2 Τιμ. 3,12). Διότι είπε ο Κύριος:
«Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του, και τότε ας με ακολουθήσει» (Μκ. 8, 34).
«Όποιος δε θέλει να ζήσει στην άνεση, θα χάσει μέν τη ζωή της καλοπέρασης για το όνομά μου, όμως θα σώσει την ψυχή του» (Μκ. 8,35).
Γι΄αυτό λοιπόν πρόλαβε και έβαλε μπροστά του το όραμα του σταυρού, για να αποφασίσεις να πεθάνεις, και τότε θα μπορέσεις να τον ακολουθήσεις. (72-3)
«ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ από την ασκητική εμπειρία του Αγίου ΙΣΑΑΚ του Σύρου»
