Ο Γέροντας Ονούφριος ο επονομαζόμενος Κύπριος και αυτό από την κυπριακή καταγωγή του, υπήρξε μέλος της μοναδικής μοναχικής πολιτείας του Άθωνα, στα μετά την επανάσταση του 1821 χρόνια.
Από σύντομες αναφορές του Αγιαννανίτη ιερομόναχου Χρύσανθου (1894–1981), καταγραμμένες στο βιβλίο του, Γεροντικοί ενθυμίσεις και διηγήσεις τόμος Α’), ο ενάρετος ασκητής Ονούφριος, εγκαταβίωσε στην Καλύβη της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Σκήτη της Αγίας Άννης, κάτω από την σκέπη του Γέροντος παπα–Δανιήλ. Σύντομα μπήκε στο πνεύμα του μοναχισμού, το οποίο εφάρμοσε στο μεγαλύτερο βαθμό που μπορούσε, μέσα από την τέλεια υπακοή. Κατά μεγάλη πιθανότητα, στο Όρος έφτασε, χωρίς ή με ελάχιστα πνευματικά εφόδια. Πάτησε όμως, στο μέρος της πηγής, όπου ρέουν αφθόνως τα πνευματικά πολεμοφόδια.
Μελέτησε και κατανόησε το Λόγο του Θεού, διάβασε κι ερμήνευσε κείμενα Πατερικά, Γεροντικά, εκκλησιαστικά. Συνασκήθηκε και συναναστράφηκε με Λόγιους αγιορείτες Πνευματικούς Πατέρες και Αδελφούς, μέχρι που αξιώθηκε να φτάσει σε υψηλούς πνευματικούς αναβαθμούς και να δεχθεί τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, η οποία μυστικά και αόρατα κυνήγα τα εκλεκτά του Κυρίου δημιουργήματα. Ο αξιομακάριστος Γέροντας Ονούφριος επιδόθηκε και στη γραφή κι ερμηνεία υψηλών νοημάτων, τα περισσότερα των οποίων, δυστυχώς, δεν διασώθηκαν. Στις μέρες μας σώζονται μόνο μια Παράκληση στος Άγιον Παντελεήμονα και 24 οίκοι στην Αγίαν Τριάδα.
Κάποτε ο παπα–Μηνάς, της Αγιαννανίτικης Καλύβης, Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού, Γέροντας του παπα–Χρύσανθου, βλέποντας σκεφτικό τον υποτακτικό του Βικέντιο, που καταγόταν από την Κρήτη, το ρώτησε τι σκέφτεται και που είναι ο νους του.
Κι εκείνος του απάντησε·
– Αχ! Να ήσουνα στην Κρήτη και να δίδασκες την γενεάν μου και τα Μοναστήρια δια να φύγει ο βάρβαρος τρόπος, που έχει όλο το νησί.
Ο παπα–Μηνάς τότε του είπε:
– Ε! Ευλογημένε, εγώ θέλω, καθώς παρέλαβον από τον μακαρίτην τον Γέρο Ονούφριο τον Κύπριο, να σας διδάξω και συ ενθυμήθης την Κρήτην; Ο Ονούφριος ουδέποτε εσκέφθη τον κόσμο, έχων αυτομεμψίαν και ακούοντας με η ψυχή του είναι γεμάτη χαράν και δεν με διέκοψε καμμίαν φοράν. Εσύ, όμως, δια να πάσχης από υπερηφάνειαν, εσκέφθης να γίνης διδάσκαλος εις τους κοσμικούς.
Δίκαια λοιπόν, ο παπα–Χρύσανθος, χαρακτηρίζει το μακαριστό Ονούφριο ως Διδάσκαλο του Γένους. Ένα καλόγερο, ο οποίος μέσα από συνεχείς, άοκνους κι επίπονους αγώνες, κατάφερε να καταστεί μια ατσαλένια πνευματική ράβδος.
Κώστα Παπαγεωργίου, Κύπριον Πατερικόν Αγίου Όρους, Εκδόσεις Παλέττα, Κύπρος 2011.
