Κύπρου Χρυσόστομος: Εμείς ως Εκκλησία θα έχουμε φωνή και η φωνή μας θα ακούγεται είτε αρέσει είτε δεν αρέσει

Loading...


Ολόκληρη η Συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου Κύπρου στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος»

Της Αντιγόνης Σολομωνίδου Δρουσιώτου

Καλημέρα και τα Φώτα και την Πουλουστρίνα πρώτα. Πώς μπορεί να συμβάλει η Εκκλησία στην αντιμετώπιση της κρίσης;
Η Εκκλησία προ πολλού έχει ανακοινώσει ότι στόχος της είναι να μην πεινάσει κανείς και προσπαθούμε σε καθημερινή βάση δίνοντας τρόφιμα και χρήματα. Με την ευκαιρία των γιορτών δεχθήκαμε κάποιου είδους εισφορά από επιχειρηματίες, δηλαδή αν άξιζαν 50 χιλιάδες τα κουπόνια, τους δώσαμε 35 χιλιάδες και τα δώσαμε στα παιδιά για να πάνε να ψωνίσουν.
Ανταποκρίνονται οι έχοντες στο κάλεσμά σας;
Έχω δηλώσει ότι αισθάνομαι πολύ περήφανος διότι ηγούμαι πνευματικά αυτού του λαού. Αυτό που συμβαίνει είναι κάτι που ποτέ δεν το είχα φανταστεί, κι όσο και να θέλω δεν μπορώ να το περιγράψω. Είναι ένας υπέροχος λαός, μόλις άκουσε ότι έχουμε αυτούς τους στόχους μας έχει συμπαρασταθεί. Το τι έφερε τότε που στέλναμε βοήθεια στην Ελλάδα, ολόκληρα κοντέινερ με τρόφιμα και ρούχα.

Τότε δεν είχε πληγεί ο Κύπριος όπως σήμερα.
Παρ’ όλο το ότι έχει πληγεί, δίνει από το υστέρημά του, φτωχοί και πλούσιοι, είναι συγκινητική αυτή η προσφορά του Κυπρίου.

Η Εκκλησία έχει να δώσει;
Παρ’ όλο που έχει επηρεαστεί φοβερά από την κρίση, προσφέρει απλόχερα ακόμα και από το υστέρημά της. Εμείς ως Αρχιεπισκοπή έχουμε χάσει το 60% του εισοδήματός μας.

Πόσα χρήματα;
Από τα 22 εκατομμύρια εισόδημα που είχαμε το χρόνο, τώρα έχομε μόνο 9 εκατομμύρια. Θέλουμε δηλαδή 1 εκατομμύριο ευρώ το μήνα επιπλέον για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις που έχει η Αρχιεπισκοπή. Η Εκκλησία δανείζεται αυτή την στιγμή και προσφέρει στο ποίμνιό της. Έχει οικόπεδα, αλλά δεν πωλούνται, εκτός του ότι έπεσαν οι τιμές. Προσπαθούμε να κάνουμε δάνεια, οι τράπεζες στην Κύπρο όπως ξέρετε δυσκολεύονται και προσπαθώ να κάνω εξωτερικό δανεισμό.

Από τράπεζες του εξωτερικού;
Από τράπεζες και οργανισμούς του εξωτερικού και ελπίζω να τα καταφέρω.

Από ποιες χώρες;
Από την Αμερική, τη Γερμανία και από διάφορες χώρες προσπαθώ να βρω χρηματοδότηση.

Είναι εύκολο τέτοιες εποχές;
Η Εκκλησία της Κύπρου έχει καλό όνομα και στο εξωτερικό, τους είπαμε ότι θα τους βάλουμε εγγύηση ακίνητη περιουσία. Οι οργανισμοί που έχουμε πλησιάσει έχουν καταλάβει ότι είμαστε ένας ιστορικός, σοβαρός, θρησκευτικός και πνευματικός οργανισμό και δεν κινδυνεύει κανείς από τη χρηματοδότηση. Τα λεφτά αυτά είναι για τις ανάγκες τις δικές μας και του ποιμνίου μας, αλλά και για επένδυση, να δώσουμε δουλειά σε αυτούς που την έχασαν.

Τι θα κάνετε συγκεκριμένα;
Για να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας, σκέφτομαι να ξεκινήσω τον Καθεδρικό Ναό, να κάνω τη Θεολογική Σχολή αλλά το μεγάλο έργο που έχω κατά νου και μεθοδεύω να γίνει στην Αγία Νάπα είναι για την τρίτη ηλικία, ειδικά για τους βόρειους λαούς. Πιστεύω ότι με τις ψηλές συντάξεις που παίρνουν, θα ήθελαν τα τέλη της ζωής τους να τα ζήσουν σε αυτόν τον ήρεμο και φιλήσυχο τόπο που έχει θαυμάσιο κλίμα. Θα μπορούσαν να φέρουν τον τίμιο ιδρώτα μιας ολόκληρης ζωής και να το μοιραστούν μαζί μας. Είναι ένα έργο που δυστυχώς δεν έχει προωθηθεί. Η Κύπρος όλη θα μπορούσε να γεμίσει με ποιοτικά «γηροκομεία», βασικά ξενοδοχεία 3 ή 4 αστέρων για την τρίτη ηλικία. Προτίθεμαι να κάνω μια μελέτη, να στείλω άνθρωπο στις χώρες αυτές να τις ερευνήσει και είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν αρκετές χιλιάδες που θα ήθελα να έλθουν εδώ. Πρέπει η ιδιωτική πρωτοβουλία να στραφεί και προς αυτή την κατεύθυνση, γιατί η Κύπρος δεν μπορεί να κάνει βαριές βιομηχανίες, μπορεί όμως να προσφέρει υπηρεσίες, είναι κι αυτό ένα είδος μόνιμου τουρισμού.

Πότε θα ξεκινήσετε;
Με το νέο χρόνο, μόλις κάνω το δάνειο. Ίσως τη μελέτη να την ξεκινήσω προτού πάρω το δάνειο διότι είμαι έτοιμος όταν ανατείλουν καλύτερες μέρες να εκποιήσω κάποιες εκτάσεις που διαθέτει η Εκκλησία, ούτως ώστε να έχω τα δεδομένα για να κάνω αυτό το έργο και άλλα, για να υπάρξουν θέσεις εργασίας. Δεν το κάνω ως Εκκλησία για να έχω εισόδημα, αλλά θέλω να δώσω το καλό παράδειγμα στην κυπριακή κοινωνία, να ξεκινήσει έργα ανάπτυξης η ιδιωτική πρωτοβουλία. Στόχος μας είναι να ανοίξουμε νέους ορίζοντες.

Με το φυσικό αέριο τι γίνεται;
Βρίσκομαι σε επαφή με μερικές ισραηλινές εταιρίες που πιστεύω ότι θα καταπιαστούμε και με αυτό τον τομέα.

Δεν είναι προκλητικό η  Εκκλησία της Κύπρου να καταπιάνεται με το φυσικό αέριο;
Η Εκκλησία οφείλει να δραστηριοποιείται, πρέπει να κάνει επενδύσεις αν θέλει να προσφέρει σωστές υπηρεσίες σε αυτό τον τόπο. Δεν θα το κάνουμε για μας, για να παίρνουμε περισσότερο μισθό ή να έχουμε περισσότερα χρήματα. Η Εκκλησία χρήματα δεν θα έχει ποτέ, εισπράττει πέντε και ξοδεύει δέκα, διότι δεν είναι κερδοσκοπικός οργανισμός. Εμείς κάνουμε επενδύσεις, όχι επιχειρήσεις, για να έχει εισόδημα η Εκκλησία να προσφέρει στο λαό και αυτό δεν το λέω τώρα για να κάνω κάποιου είδους λαϊκισμό, αυτό είναι το έργο της Εκκλησίας να σταθεί δίπλα στον άνθρωπο που έχει ανάγκη και αυτό είναι το θέλημα του Θεού.

Πού βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις σας για το φυσικό αέριο;
Νομίζω ότι δεν έχει γίνει τίποτα οριστικό μέχρι τώρα. Μάλλον θα περιμένω την αλλαγή της Κυβέρνησης.

Γιατί;
Διότι βλέπω ότι αυτή η Κυβέρνηση δεν προχωρεί και δεν ξέρω για ποιους λόγους. Ο αγωγός δεν γίνεται σε 24 ώρες, θέλει μερικά χρόνια, το ίδιο και το τερματικό. Μια που έχουμε κρίση, έπρεπε να ξεκινήσουμε άμεσα τα έργα υποδομής και άλλα, ούτως ώστε να μην χάνουμε χρόνο ώστε να δίνουμε εργασία σε κόσμο. Η Κυβέρνηση δεν έκανε τη διαχείριση του φυσικού αερίου που έπρεπε μέχρι σήμερα.

Βρίσκεται στο στάδιο αδειοδότησης.
Έχει πάνω από δυο χρόνια που καταπιάνεται με τη Noble, εγώ περίμενα ότι θα προχωρούσε, διότι ήδη ξέρουν τι υπάρχει εκεί, άρα έπρεπε ο αγωγός να είχε αρχίσει και υπάρχουν αρκετές εταιρείες που ενδιαφέρονται και μπορούν να δανειοδοτήσουν και να συμμετάσχουν.

Με τον τρόπο που διαχειρίζεται τις προσφορές για τα οικόπεδα;
Είναι ένας γρίφος, δεν έχω καταλάβει ακόμα τι γίνεται εκεί ούτε και τι παίζεται.

Πού στηρίζετε την πεποίθησή σας ότι θα ξεπεράσουμε τις οικονομικές και εθνικές δυσκολίες;
Είμαι αισιόδοξος και πιστεύω ότι θα βγούμε από την κρίση πολύ σύντομα. Θέλει ένα σωστό προγραμματισμό και δουλειά. Οι Κύπριοι γενικά αγαπούν τον τόπο τους, ξέρουν να ζήσουν και με λίγα, εύκολα συμμορφώνονται με τις καταστάσεις, είναι εργατικοί και προγραμματισμένοι και μπορούν να βγουν από πάνω. Είχαμε το τραγικό παράδειγμα της εισβολής όπου χάσαμε σχεδόν τα πάντα, αλλά μέσα σε λίγα χρόνια αφήσαμε τα αντίσκηνα και αποκτήσαμε όλοι οι πρόσφυγες αξιοπρεπή στέγη. Και τώρα πιστεύω μπορούμε να ζήσουμε με λιγότερα, να εργαστούμε περισσότερο ούτως ώστε εκείνα που χάσαμε να τα βρούμε για να βγούμε από πάνω.

Πώς είδατε τον πρώτο μνημονιακό υφεσιακό προϋπολογισμό του ’13 και τα σκληρά μέτρα;
Πιστεύω ότι αυτά τα μέτρα που έχει πάρει η Βουλή και οι νομοθεσίες δεν θα εφαρμοστούν σε βάθος χρόνου, με εξαίρεση κάποιες διαρθρωτικές αλλαγές και εξυγίανση της δημόσιας υπηρεσίας που έπρεπε να είχαν ήδη γίνει, διότι είναι ήδη γερασμένη.

Γιατί;
Δεν θα χρειαστούν διότι είμαι σίγουρος ότι αυτός ο λαός θα αλλάξει τις καταστάσεις με τη δουλειά του, το πρόγραμμά του, με την πίστη του να επιβιώσει. Πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε.

Γιατί δεν έκανε κάτι αυτός ο λαός ώστε να μην φτάσει σε αυτό το σημείο;
Δεν πίστευε ότι θα φτάναμε σε αυτή την απαράδεκτη κατάσταση, την τραγική. Φταίνε και οι πολιτικές ηγεσίες, όλες. Έκανε λάθος. Πήρε το μάθημά του. Τώρα θα ανασκουμπωθεί για να ανατρέψει τα σημερινά δεδομένα και να επανέλθει τάχιστα εκεί που ήταν, γι αυτό τα οδυνηρά μέτρα σε βάρος των εργαζομένων δεν θα χρειαστεί να συνεχίσουν σε βάθος χρόνου. Παίρνω παράδειγμα την Εκκλησία, μόνο η Αρχιεπισκοπή έχασε εννιά μισή εκατομμύρια ευρώ το χρόνο από τις τράπεζες. Αυτό το εισόδημα θα περάσουν αρκετά χρόνια για να επανέλθει, θέλουμε να κάνουμε κάποιες επενδύσεις για να το αναπληρώσουμε και αρχίσαμε να προγραμματιζόμαστε. Έχουμε οράματα και πιστεύω ότι σε 1-2 χρόνια θα αναπληρώσουμε αυτό το χαμένο εισόδημα και ελπίζω σε 3-4 χρόνια οι τράπεζες να βγουν από πάνω, γιατί θέλουν κάποιο χρόνο. Δεν θα ήθελα να ισχύσει αυτό το μνημόνιο που καταδικάζει τις τράπεζες να μην μπορέσουν ποτέ να βγουν από πάνω.

Μπορούμε να μην υπογράψουμε το μνημόνιο;
Αν βρούμε δάνειο και προβούμε και σε άλλες πρέπουσες ενέργειες, ασφαλώς μπορούμε να μην το υπογράψουμε. Ή και αν το υπογράψουμε, να κατοχυρώσουμε τέτοιες πρόνοιες ώστε να μπορούμε να αποδεσμευτούμε ανά πάσα στιγμή εφόσον αποπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας, αλλά όχι με τη θηλιά στο λαιμό.

Εννοείτε τα 5 δις από τη Ρωσία;
Ναι, πιστεύω ότι μπορεί να συμβεί αυτό από τη Ρωσία, αλλά και από άλλες πηγές μπορούμε να δανειστούμε.

Όπως; Δεν είναι δουλειά δική μου να λέω τώρα τι πρέπει να κάνει η Κυβέρνηση, αλλά έχω υπόψη ότι γίνονται ενέργειες και πιστεύω ότι υπάρχουν κι άλλοι οργανισμοί που μπορούν να δανειοδοτήσουν.

Βοηθάτε με τις διασυνδέσεις σας;
Η Αρχιεπισκοπή έχει απευθυνθεί σε 4 ξεχωριστούς οργανισμούς για δανειοδότηση.

Βοηθάτε για δανειοδότηση του κράτους;
Αν το κράτος ενδιαφέρεται, ο ζητών ευρίσκει.

Μέχρι τώρα δεν βρήκαμε.
Δεν ζητούσαν μεθοδικά και μάλιστα με σοβαρότητα, δυστυχώς. Αυτό πιστεύω ότι θα αλλάξει με τη νέα Κυβέρνηση, διότι η Κυβέρνηση μέχρι πρότινος έλεγε ότι δεν έχουμε κανένα πρόβλημα. Παρακολουθούσα τα πράγματα και ενώ έβλεπα τη λαίλαπα που ερχόταν, η Κυβέρνηση εφησύχαζε και πίστευε ότι η κρίση δεν θα μας αγγίξει. Δεν φταίει μόνο η Κυβέρνηση, για να είμαι δίκαιος, φταίνε και οι τράπεζες και άλλοι πολλοί για να φτάσουμε σε αυτή την κατάσταση. Αλλά την περισσότερη ευθύνη τη φέρει η Κυβέρνηση, η οποία έπρεπε να κατευθύνει τα πράγματα, έπρεπε να είχε ένα όραμα γι αυτό τον τόπο και να παίρνει τις αποφάσεις που χρειαζόντουσαν την ώρα που έπρεπε ούτως ώστε να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση.

Γνωρίζατε το τι γινόταν με τις τράπεζες;
Την έκταση δεν την γνώριζα, μερικά πράγματα μόνο γνώριζα, γι αυτό έλεγα πάντοτε ότι οι τράπεζες θέλουν χρόνο, όχι χρήματα.

Ξέρατε για τους κακούς χειρισμούς;
Δεν τους γνώριζα 100%, μόνο κάποια πράγματα και προειδοποιούσα εκεί και όπου μπορούσα.

Συνήθως όταν γνωρίζετε κάτι κάνετε δυναμικές παρεμβάσεις, γιατί δεν το πράξατε σε αυτή την περίπτωση;
Μπορώ να πω ότι έκανα αυστηρές παρεμβάσεις προς στους εκτελεστικούς των τραπεζών και τους Προέδρους, αλλά μου έλεγαν ότι πήγαιναν καλά, δεν ήξερα τις λεπτομέρειες τις οποίες μαθαίνω τώρα. Αλλά και τώρα, με αυτή την κατάσταση που υπάρχει πιστεύω ότι δεν χρειάζονται αυτά τα δισεκατομμύρια. Η Τράπεζα Κύπρου για παράδειγμα, με λιγότερο από ένα δισεκατομμύριο μπορεί να πάει μια χαρά.

Συναντηθήκατε με την Τρόικα.
Ναι, αλλά δεν συμφωνώ με αυτά που ήθελαν. Δυσκολεύουν τα πράγματα περισσότερο οι Ευρωπαίοι, η αύξηση των χρημάτων που πρέπει να έχει η τράπεζα ως ασφάλεια που σήμερα φθάνει στο 8% και ήθελαν να το κάνουν 10%. Είπα στην Τρόικα ότι δεν είμαι οικονομολόγος αλλά σε ένα τόπο που έχει οικονομικό πρόβλημα δεν είναι σωστό να έχουμε χρήματα κλειδωμένα στα συρτάρια εκεί ανενέργητα μέσα στην τράπεζα. Αντί 10% να έχουμε 6% ώστε να έχουμε περισσεύματα μέσα στην τράπεζα, να δοθούν χρήματα προς έξω για να ξεκινήσει ανάπτυξη και να πάει μια πενταετία μέχρι να φτάσουμε στο 10%. Να περάσουμε τον κακό καιρό που χρειάζεται χρήμα να γίνει ανάπτυξη, να δουλέψει ο κόσμος, να μπορέσει να ζήσει καλύτερα. Έχω αντιληφθεί ότι αυτοί ήλθαν τροχοδρομημένοι, τους είχαν βάλει πλαίσια που θα κινούνταν και δεν άλλαζαν με τίποτα.

Εννοείτε και τη μελέτη της Pimco;
Και εκείνη. Δεν ξέρω ποιο θα είναι το αποτέλεσμα, αλλά δεν χρειαζόταν να γίνει αυτή όλη η κατάσταση γιατί ήξεραν τα αποτελέσματα οι τραπεζίτες, δεν ήταν ανάγκη να έχουμε τόση καθυστέρηση.

Μπορεί να τα ήξεραν αλλά κάποιοι τα έκρυβαν.
Πιστεύω ότι μετά το γεγονός που συνέβηκε τουλάχιστον τα συμβούλια των τραπεζών που βαρύνονται με αυτά έπρεπε να είχαν παραιτηθεί από μόνα τους, δεν ήταν ανάγκη να τους πιέζει ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας για να υποβάλουν τις παραιτήσεις τους. Και ασφαλώς όσοι διέπραξαν λάθη να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Να τιμωρηθούν όπως πρέπει. Επιτέλους σε αυτό τον τόπο πρέπει κάποιοι να τιμωρηθούν παραδειγματικά για τα λάθη τους για να πάει κι ένα σωστό μήνυμα εκεί και όπου πρέπει.

Ακούγεται ότι μπορεί να μην είναι βιώσιμο το χρέος, ότι μπορεί να χρειαστεί κούρεμα, ίσως κι ένα δεύτερο μνημόνιο.
Σε μια μικρή χώρα όπως είναι η Κύπρος με τεράστιο υποθαλάσσιο πλούτο, νομίζω ότι είναι εκτός πραγματικότητας όλα αυτά. Οι σοβαροί άνθρωποι δεν μπορούν να πουν ότι δεν είναι διαχειρίσιμο αυτό το χρέος. Η Κύπρος με το θαλάσσιο πλούτο που έχει ανακαλυφθεί εσχάτως, νομίζω ότι είναι παιδαριώδες να λέει κάποιος ότι το χρέος δεν είναι διαχειρίσιμο όταν οι ειδικοί μιλούν για 500 τόσα δισεκατομμύρια ευρώ έσοδα που θα έχει η Κύπρος στην πορεία του χρόνου.

Πρέπει να διαχειριστείς σωστά αυτό τον πλούτο, διότι πολλές χώρες τον είχαν και τον εξανέμισαν.
Ασφαλώς, πρέπει να προσγειωθούμε, να σφίξουμε τα ζωνάρια, να κάνουμε πάνω τα μανίκια και να πέσουμε στη δουλειά, οργανωμένοι, προγραμματισμένοι και ενωμένοι. Να σταματήσουμε πλέον τους λαϊκισμούς και όχι όποιος πιάσει μια θέση να σκέφτεται τι μπορεί να υπεξαιρέσει προς ίδιο όφελος, αλλά να εργαστεί για το κοινό καλό. Πρέπει ο λαός να απομονώσει αυτούς τους ανθρώπους που θέλουν τη θέση για να ωφεληθούν, να δώσει θέσεις και αξιώματα στους ανθρώπους που έχουν πρόγραμμα στη ζωή τους, που έχουν όραμα γι αυτό τον τόπο, που είναι τίμιοι και αγαπούν το λαό.

Καλή η θεωρία αλλά δεν γίνεται πράξη.
Να συμμορφωθούμε και να ξέρουμε σε ποιους ανθρώπους πρέπει να αναθέσουμε τις τύχες μας.

Το σχόλιό σας για την κριτική που σας άσκησε ο Πρόεδρος και σας ενέταξε με τους επιχειρηματίες και τους τραπεζίτες, ποιο είναι;
Έχουν πανικοβληθεί. Και ο πανικός είναι επικίνδυνος και κακός σύμβουλος. Ο Θεός να τους φωτίσει και να τους ελεήσει.

Σε ποιον πρέπει να αναθέσουμε την τύχη μας στις προεδρικές του Φεβρουαρίου;
Αυτός ο λαός πρέπει να προσγειωθεί, να μην πετά στα σύννεφα και να σκεφτεί ποιον πρέπει να ψηφίσει. Και πρέπει όλοι να ψηφίσουν.

Τι βλέπετε να γίνεται;
Νομίζω ότι δεν είναι εύκολο να έχουμε εκπλήξεις. Φαίνεται ότι εκλέγεται ο Νίκος Αναστασιάδης, αλλά εκείνο που περιμένω είναι να δω την τελευταία δημοσκόπηση του Ιανουαρίου που θα δείξει περισσότερα πράγματα.

Γιατί περιμένετε τη δημοσκόπηση αφού ξέρετε τι θέλετε;
Δεν μου άφησαν δυστυχώς περιθώρια για να συμβουλεύσω αυτό το λαό.

Ποιος δεν σας άφησε;
Η πολιτική κατάσταση του τόπου μας.

Είστε άνθρωπος που παίρνει από μόνος του πρωτοβουλίες.
Εγώ είμαι του κεντρώου χώρου, αλλά δεν συμπεριφέρθηκε σωστά ο κεντρώος χώρος και ήλθαμε τώρα σε μια κατάσταση που δεν υπάρχει επιστροφή, αλλά αυτό άστε να το πω περί το τέλος Ιανουαρίου.

Αληθεύει ότι θα στηρίξετε το Νίκο Αναστασιάδη;
Είναι όλοι αγαπητοί φίλοι και γνωστοί. Θα τοποθετηθώ περί το τέλος Ιανουαρίου, όταν πρέπει.

Ποια η γνώμη σας για τον Σταύρο Μαλά;
Είναι καλός άνθρωπος.

Οι θέσεις σας στο εθνικό είναι πιο κοντά στο Γιώργο Λιλήκα και περίμεναν τη δημόσια στήριξη σας.
Οι θέσεις του κυρίου Λιλήκα πάνω στο Κυπριακό δεν είναι μακριά από τις δικές μου. Αυτή την στιγμή πιστεύω ότι το πρώτιστο είναι το οικονομικό, πρέπει εκείνος που θα εκλεγεί να ενσκήψει πάνω στο οικονομικό και να δώσει λύσεις γιατί πεινά ο λαός. Τα δυο προβλήματα είναι αλληλένδετα, αλλά δεν πιστεύω ότι βρισκόμαστε από απόψεως εθνικής ενώπιο λύσης. Ώσπου ο Ερτογάν είναι Πρωθυπουργός της Τουρκίας και ο Νταβούτογλου ο Υπουργός Εξωτερικών, οι οποίοι θέλουν δυο κράτη στην Κύπρο, δεν φαίνεται λύση στον ορίζοντα. Γι αυτό πρέπει εμείς να προωθήσομε τη λύση που θέλουμε. Να ετοιμάσουμε τα πράγματα και ως χώρα ευρωπαϊκή να απευθυνθούμε στους εταίρους μας στην Ευρώπη, με μια λύση βασισμένη πάνω στα ευρωπαϊκά δεδομένα και η Ευρώπη να αναλάβει τις ευθύνες της έναντι της Τουρκίας. Είμαστε ισότιμοι εταίροι και μπορούμε να διεκδικήσουμε και να πετύχουμε λύση στα πλαίσια του ευρωπαϊκού κεκτημένου και διεθνούς δικαίου. Ο μεσαίωνας παρήλθε ανεπιστρεπτί. Αυτό επιτέλους ας το καταλάβουμε λαός και ηγεσία.

Αλλαγή πορείας;
Ασφαλώς αλλαγή πορείας. Αν θα συζητούμε και να λέμε ότι οι συνομιλίες είναι κυπριακής ιδιοκτησίας, δεν πιστεύω ότι θα πετύχουμε τίποτα.

Την θέση για ευρωπαϊκή λύση έθεσε κι ο Νίκος Αναστασιάδης.
Λέει ότι πρέπει να ετοιμάσουμε ένα πλαίσιο λύσης και να πάμε στην Ευρώπη για βοήθεια.

Θα επιλέξετε τον υποψήφιο που θα στηρίξετε με βάση την οικονομία και όχι το εθνικό;
Πρέπει να κοιτάξουμε το οικονομικό διότι είναι το πρώτιστο. Αυτή την στιγμή για πρώτη φορά στην ιστορία, για μισό τώρα αιώνα, φλέγον πρόβλημα είναι το οικονομικό, δεν βλέπω όπως είπα στον ορίζοντα σύντομα λύση του Κυπριακού.

Το Μέγα θα μείνει ή θα κλείσει;
Το Μέγα το χρειάζεται η Εκκλησία και πιστεύω ότι θα ανατείλουν καλύτερες μέρες γιατί θέλω η Εκκλησία να έχει φωνή. Έχουμε τις δυσκολίες μας, εμείς είμαστε οι τελευταίοι που πήραμε μέτρα, αλλά θέλω να δω ένα νοικοκυρεμένο κανάλι και πιστεύω ότι πολύ σύντομα θα φτάσουμε σε αυτό το νοικοκύρεμα από πάσης απόψεως.

Το Μέγα Ελλάδας θα μείνει;
Το κανάλι ανήκει στην Εκκλησία, μπορεί το λογότυπο να είναι του Μέγα αλλά τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο τον έχουμε εμείς, όχι το Μέγα. Ξεπεράστηκαν τα προβλήματα του παρελθόντος με το Μέγα.

Μια ευχή για το 2013.
Θέλω να πιστεύω ως άνθρωπος αισιόδοξος που είμαι,  ότι το 2013 θα είναι μια καλή, θετική χρονιά από οικονομικής και εθνικής άποψης, γιατί πρέπει επιτέλους όλοι μας, όχι μόνο η Κυβέρνηση να έχουμε ένα όραμα. Προηγουμένως δεν απασχολούσε το λαό μας ούτε το εθνικό τόσο πολύ, ούτε το οικονομικό, τώρα άρχισε να ενδιαφέρεται. Αυτό το βλέπω πολύ έντονα.

Οι ηγεσίες;
Θα αφυπνίσουμε και τις ηγεσίες. Εμείς ως Εκκλησία θα έχουμε φωνή και η φωνή μας θα ακούγεται είτε αρέσει είτε δεν αρέσει.