Οι λεπροί στο Άγιο Όρος

Loading...


Με μια πολύ ελεύθερη μετάφραση, σας μεταφέρουμε τις ταξιδιωτικές εμπειρίες ενός Γάλλου περιηγητή, αλλά και γιατρού συνάμα το 19 αιώνα στο Άγιο Όρος, όπου μέσα από την ορθολογιστική προσέγγιση του θέματος ξεπηδά η αντιμετώπιση των ασθενών από τους υγιείς μοναχούς του Αγίου Όρους.


Μια αντιμετώπιση εντελώς Ορθόδοξη ,Αγιορείτικη, με γνώμονα την παρηγοριά του αδελφού και ασπίδα για την ασθένεια το » έχει ο καλός Θεός»…και βλέπουμε ότι κανείς από τους υπηρετούντες δεν ασθένησε σας το παραθέτουμε ζητώντας την επιείκεια σας για την μετάφραση.

Μοναχοι της μονής Ιβήρων. Ο δρ Zambaco Paşa ταξιδεύει μεταξύ των λεπρών, Παρίσι, 1891

 

Στις σελίδες 219-238 του εγγράφου αυτού, βρίσκουμε πληροφορίες του δέκατου ένατου αιώνα, από ένα Γάλλο γιατρό – δεν είχε απολύτως κανένα γιατρό ακόμη εκεί -στο νοσοκομείο λεπρών που ήταν κοντά στο μοναστήρι των Ιβήρων στο Άγιον Όρος. Θα δούμε ότι οι μοναχοί ενδιαφερόντουσαν και είχαν κοινή ζωή με αυτούς τους σοβαρά άρρωστους με μεγάλη πίστη – «χωρίς καμία επιφύλαξη…. τα τελευταία πενήντα χρόνια , Οι μοναχοί της μονής Ιβήρων κατασκεύασαν ένα άσυλο για τους λεπρούς , οι οποίοι προηγουμένως ζητούσαν καταφύγιο στα δάση του Αγίου Όρους, και αυτό οδηγούσε σε μια ζωή άγρια με σίτιση από βότανα και ρίζες!

Το λεπροκομείο είναι 10 λεπτά μακριά από το μοναστήρι. Βέβαια η κατάσταση του λεπροκομείου είναι μακριά από αυτά που υπήρχαν τότε στις πολιτισμένες χώρες, ωστόσο, το λεπροκομείο ήταν ένα πολύ καλό καταφύγιο για να βρουν μια στέγη, και η παρεχόμενη τροφή στους ασθενείς, που λόγω της ασθένειας τους δεν μπορούσαν να ζήσουν μόνοι, και τους εμπόδιζε να πεθαίνουν από την πείνας και τέλος, είχαν μια ιατρική φροντίδα απαραίτητη για τη κατάσταση τους.

Ασκητής σε καλύβι στο Άγιο όρος.
 

Το λεπροκομείο είναι υπό την προστασία των Αγίων Αναργύρων και το κόστος, λειτουργία του ήταν, έξι χιλιάδες φράγκα ετησίως. Βρίσκεται σε ένα γραφικό μικρό λόφο, περιτριγυρισμένο από αιωνόβια δέντρα τα οποία είναι ιδανικό καταφύγιο από τη υπερβολική ζέστη των ακτίνων του ήλιου το καλοκαίρι, με θέα στην εξοχή, όπου το θυμάρι δημιουργούσε ένα χαλί και υπήρχαν όλα τα είδη άγριων λουλουδιών με φωτεινά χρώματα και γλυκό άρωμα κατά τη διάρκεια της άνοιξης.

Το ακίνητο αποτελείται από ισόγειο και επτά δωμάτια. Κάθε δωμάτιο έχει ένα παράθυρο και ένα τζάκι για τη θέρμανση το χειμώνα. Ένα θερμοκήπιο εξυπηρετεί τους ασθενείς που θέλουν να περπατήσουν όταν βρέχει. Υπάρχει και ένα μικρό εκκλησάκι ίδιας κατασκευής όπως και το υπόλοιπο κτήριο. Ο κήπος χωρίζεται σε δύο μέρη, ένα για την καλλιέργεια των λαχανικών και ένα για τα λουλούδια, ώστε να έχουν ευχάριστη απασχόληση οι ασθενείς.

Η μετακίνηση των επισκεπτών στο Άγιο Όρος, γινόταν ή με ζώα, κυρίως όμως με τα πόδια αλλά και με καραβάκια, εδώ βλέπουμε προσέγγιση ιστιοφόρου το 1959 σε αρσανά μονής.
 

Ο αριθμός των λεπρών που ζουν σε αυτό το λεπροκομείο ποικίλλει από 8 έως 20. Αυτά είναι όλα ωραία, αλλά αυτό που κάνει άσχημη εντύπωση, είναι η έλλειψη καθαριότητας του σώματος, τα είδη ένδυσης και διατροφής των εν λόγω δυστυχών ανθρώπων η. βρωμιά τους σε όλα τα πράγματα είναι φοβερή, και η τροφή τους αποτελείται από παστά ψάρια και αποξηραμένα λαχανικά ή πρασινάδα – πάντα με ελαιόλαδο – οστρακοειδή, χταπόδι, κλπ.. Αυτή είναι πράγματι η διαιτητική διατροφή τους και ούτε αυγό ούτε γάλα διαθέτουν λόγω της απόλυτης απουσίας των ζώων που μπορούν να γεννήσουν τα αυγά ή να γεννήσουν τα ζώα.

ΜΟΝΗ ΒΑΤΟΠΕΔΙΟΥ «Το Άγιο Όρος εν έτει 1930» του Ελβετού περιηγητή Fred Boissonnas, ο τσολιάς που βλέπετε στην φωτογραφία είναι ένα είδος χωροφύλακα του Αγίου Όρους (Σερδάρηδες ή  Σεϊμένηδες ), ακόμα υπάρχουν  αλλά δεν φορούν πια στολή τσολιά παρά μόνο σε επίσημες γιορτές για λόγους φοκλορικούς
 

Καταλαβαίνουμε ότι σε αυτές τις αξιοθρήνητες συνθήκες υγιεινής οποιαδήποτε προσπάθεια, για τη θεραπεία αυτών των ασθενών, είναι αδύνατη.

Αυτοί όμως οι λεπροί, δεν είναι απομονωμένοι, μολονότι παραμένουν σε ειδικό κτίριο. Μοναχοί και ασκητές τους επισκέπτονται συνεχώς. Συχνά για να περάσουν αρκετές ημέρες ανάμεσά τους, μοιράζονται τα γεύματα τους, τη στέγασης Συχνά φορούν ρούχα των λεπρών, σεντόνια και φανέλες των τελευταίων, γεμάτα ξερό πύον από τις πληγές και έλκη. Μεταξύ αυτών υπάρχουν ασκητές που επιδίδονται σε αυτές τις πρακτικές εδώ και πολλά χρόνια χωρίς καμία επιφύλαξη.

Κανείς τους όμως δεν κόλλησε τη ασθένεια της λέπρας, παρά την επιθυμία τους να ταπεινώσουν τη σάρκα με την απόκτηση μιας σκληρής και ανίατης ασθένειας, ως θυσία προς τον Κύριο που πονάει όποιον αγαπά.

Ιερείς που συνδέονται με το άσυλο έχουν παραμείνει μεταξύ των λεπρών για δεκαπέντε ή και τριάντα χρόνια, συνεχώς τρώνε μαζί και διάγουν τη ζωή κοινά, όλοι όμως είναι σώοι και αβλαβείς. Άξια παρατήρησης που περιγράφονται στο τέλος αυτού του κεφαλαίου και παρατηρήθηκαν από το Δρ Phanouriadi πχ ο ασθενής αριθ. 8 είχε στη δική του υπηρεσία για εννέα χρόνια, ένα νεαρό υπάλληλο, ο οποίος διαμένει και κοιμάται στο ίδιο δωμάτιο, χρησιμοποιεί την ίδια σκεύη πίνει και στο ίδιο κύπελλο. Ένας δεύτερος νεαρός που συνδέονται με άλλο ασθενή για δεκατρία χρόνια έχοντας μια κοινή ζωή. Αλλά οι νέοι άνδρες όμως αυτοί είναι σώοι και σε μια υγιέστατη κατάσταση.


Προσέγγιση σε αρσανά και αποβίβαση μοναχού, η φωτογραφία είναι του Ελβετού φωτογράφου Fred Boissonnas (1858-1946) από τις δύο επισκέψεις του στο Άγιον Όρος το 1928 και το 1930.  Αντιλαμβάνεται κανείς ότι σε περίπτωση θαλασσοταραχής (που είναι πολύ συχνή, ιδίαίτερα στην ανατολική και νότια ακτή) η προσέγγιση ήταν αδύνατη, και σήμερα ακόμα για μεγάλα διαστήματα μονές και σκήτες στις ανατολικές και νότιες ακτές αποκόπτονται από θαλάσσης λόγω αδυναμίας προσέγγισης των πλοιαρίων.
 

Εν ολίγοις, είπε ο συνάδελφός μας ο Δρ Phanouriadi  (Φανουριάδης), παρατηρείται ότι τα τελευταία πέντε χρόνια σ΄ αυτή την ομάδα λεπρών , κανένας από τους πολλούς ανθρώπους που παρακολούθησαν τους λεπρούς που ζούσαν εκεί, όπως αποδείχθηκε ανωτέρω, δεν έχει κολλήσει λέπρα.

Πριν από μερικά χρόνια αναφέρεται , ένας λεπρός πρόσφερε δείπνο σε ένα εφημέριο και το διάκονος του. Ο ασθενής λεπρός είχε έλκη στα χέρια του, αλλά έκανε αυτός όλες τις εργασίες του νοικοκυριού, όπως σέρβιρε στο τραπέζι…. και μερικές σταγόνες του πύον έσταξαν από τις πληγές αυτές μέσα στη σούπα. Η εφημέριος επέπληξε τον απρόσεκτο λεπρό, αλλά δεν αρνήθηκε να φάει τη σούπα με τα καρυκεύματα.!!!!!


Μοναχοί,  φωτογραφία είναι του Ελβετού φωτογράφου Fred Boissonnas.

Οι τρόφιμοι του ασύλου Ιβήρων προέρχονται από την Ιερισσό, τη Πελοπόννησο, τη Μυτιλήνη, το Βόλου, το νησί της Θάσου, τη Κάλυμνο, κλπ.. Ο Δρ Phanouriadi, γιατρός του Αγίου Όρους, μας είπε ότι η κληρονομικότητα είναι αποδεκτή από όλους εκεί.. Μερικές φορές είναι ο πατέρας, τις περισσότερες φορές η μητέρα, ή γιαγιά, ή ο παππούς που ήταν λεπροί. Όμως, ο αγαπητό συνάδελφός μας, μας παραθέτει στοιχεία που δείχνουν ότι οι λεπροί γονείς έχουν ενίοτε παιδιά υγιή και ελεύθερα μέχρι την ηλικία που τα συνάντησε . Οι περιπτώσεις που είναι πιο συχνές, έχουν το πατέρα λεπρό, και τη μητέρα υγιής. Τα πρώτα συμπτώματα της νόσου εμφανίζονται εδώ 8-20 ετών Ο Δρ Phanouriadi δεν είχε γνωρίσει ποτέ μικρά παιδιά που πάσχουν από λέπρα. Λέπρα phymatode είναι η πιο συνηθισμένη μορφή.
Με τη Λέπρα trophonévrosique μπορούν να ζήσουν και να γεράσουν. Υπήρχε σ ένα μοναστήρι ασθενής ηλικίας ογδόντα χρόνια και ήταν λεπρός από το τριακοστό έτος . Άλλοι που έχουν την ασθένεια αντιστάθηκαν για τριάντα πέντε, ακόμα και πενήντα πέντε χρόνια.

Όλοι οι ασθενείς με λέπρα, χωρίς εξαίρεση, ανήκουν σε οικογένειες ναυτικών και αγροτών, που υποφέρουν, όπως λέει ο συνάδελφός μας, από την παιδική τους ηλικία από όλα τα είδη των στερήσεων. Άσχημα ντυμένοι, χωρίς θέρμανση το χειμώνα, είναι ευάλωτα στις αντιξοότητες του καιρού και υποφέρουν τα πιο άθλια φτώχεια.


Μοναχοι του Αγίου όρους κατά την δεκαετία του 30.

Στις χώρες καταγωγής των ασθενών της μονής Ιβήρων, η λέπρα θεωρείται μεταδοτική. Ο φόβος του πληθυσμού είναι τόσο μεγάλος αντικρίζοντας έναν λεπρό, που τους εξορίζουν , πάντα μακριά από τόπους όπου συχνάζει ο κόσμος . Τέτοιου είδους δολοφονίες διαπράχθηκαν όταν λεπροί, που τους είχαν αυστηρές συστάσεις απομόνωσης, παραβίασαν την εντολή και εισήρθαν σε χώρους όπου ζούσαν υγιείς.

Ωστόσο αναφέρεται , υπάρχουν περιοχές που δεν είχαν απομονωθεί οι λεπροί και ζουν και λαμβάνουν τα γεύματά τους με τους υγιείς ανθρώπους χωρίς καμία προφύλαξη. Αλλά καμία γυναίκα δεν θέλει να παντρευτεί έναν λεπρό, Εάν, μετά το γάμο, ο ένας σύζυγος γίνει λεπρός, ο υγιής σύζυγος μπορεί να ζητήσει διαζύγιο. Αλλά πιο συχνά οικογένειες με λεπρούς εξακολουθούν να ζουν χωρίς καμία καταγγελία , και προσχωρούν και στην απόκτηση παιδιών.


Αθωνίτης γέροντας ερημίτης.

Όλοι οι λεπροί του Αγίου Όρους ξέρουν ότι η κακή διατροφή , ειδικά με χοιρινό κρέας, λάδι, παστά ψάρια, χέλια, τα οποία κάνουν κατάχρηση, είναι πολύ επιβλαβής για την υγεία τους. Φοβούνται, επίσης, το κρύο και την υγρασία, αφού επιδεινώνουν την κατάστασή τους πάντα.